[ಅಂಕಣ್] 3. ಪಶ್ಚಿಮಿ ಜೀವನ್ ಶಯ್ಲಿ ಅನಿ ಪೂರ್ವಿ ಸಭ್ಯತಾ
ಪಶ್ಚಿಮಿ ಜೀವನ್ ಶಯ್ಲಿ ಅನಿ ಪೂರ್ವಿ ಸಭ್ಯತಾ
ಪಶ್ಚಿಮಿ ಜೀವನ್ ಶಯ್ಲಿ ಮ್ಹಣ್ತಾನಾ ಆಮ್ಚಾ ಮತಿಕ್ ವೆಚೆಂ ಪಯಿಲ್ಲೆಂ ಚಿಂತಾಪ್ ಜಾವ್ನಾಸಾ, ಪಾಶ್ಚ್ಯಾತ್ ದೇಶಾಂತ್ ಲೋಕ್ ತಾಂಕಾಂ ಜಾಯ್ ಜಾಲ್ಯಾಬರಿ ’ಬಿಂದಾಸ್’ ಜಿಯೆತಾತ್, ಅಂಗ್-ಭರ್ ನ್ಹೆಸಾಣ್ ನಾ, ಕುಟ್ಮಾಂ ಜಿವಿತಾಚೆ ಚಿಂತಾಪ್ ಉಣೆಂ ಅಸಾ, ಕುಟ್ಮಾಂತ್ ವ್ಹಡಾಕ್ ಮಾನ್ ನಾ. ತಾಂಚಾ ಕಡೆ ಪೈಸೆ ಮಸ್ತು ಅಸಾತ್, ತಾಂಕಾಂ ಕಾಜಾರ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಶಾಶ್ವತ್ ನ್ಹಯ್, ಅಶೆಂ ಜಾಲ್ಯಾನ್ ತಾಂಚಿ ರೀತ್-ರಿವಾಜ್ ಆಮ್ಕಾಂ ಸರಿ ಜಾಲ್ಲಿ ನ್ಹಯ್. ಅಮ್ಚಿ ಜೀವನ್ ಶಯ್ಲಿ ಅನಿ ಸಭ್ಯತಾ ವರ್ತಿ ಜಾವ್ನಾಸಾ. ಹ್ಯಾ ಚಿಂತ್ಪಾಕ್ ಪೂರಕ್ ಜಾವ್ನ್ ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಥೊಡ್ಯಾ ಮುಕೆಲ್ಯಾನಿ ಬೊಬೊ ಘಾಲ್ಲೆ ದಾಖ್ಲೆ ಅಸಾತ್. ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಮಾಲ್ಘಡ್ಯಾಂನಿ ಆಮ್ಕಾಂ ವ್ಹಡ್ ಕೆಲ್ಲಿ ರೀತ್, ಅಮಿ ವಾಡೊನ್ ಅಯಿಲ್ಲೆಂ ಪರಿಸರ್, ಆಮ್ಕಾಂ ಮೆಳ್ಚ್ಯೊ ಸವ್ಲತಾಯೊ ಅನಿ ಶಿಕ್ಪಾಚ್ಯಾ ಆಧಾರಾಚೆರ್ ಪಳೊಂವ್ಕ್ ಗೆಲ್ಯಾರ್ ಹಾಂವ್ ಕಾಂಯ್ ಹ್ಯಾ ಚಿಂತ್ಪಾಕ್ ನಾ ಮ್ಹಣ್ ಸಾಂಗಾನಾ. ಪುಣ್ ಹ್ಯಾಚ್ ವಿಷಯಾಚೆರ್ ಡಾ. ಶಶಿ ಥರೂರ್, ಎನ್. ಅರ್. ನಾರಾಯಣ್ ಮೂರ್ತಿ ತಸಲ್ಯಾ ಚಿಂತ್ಪಿ ಮನ್ಶ್ಯಾಚಿಂ ಉಲವ್ಪಾಂ, ತಾಣಿಂ ಪಶ್ಚಿಮಿ ಜೀವನ್ ಶೈಲೆಂತ್ ಪಳಯಿಲ್ಲೆ ವಿಷಯ್ ಅನಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣ್ ಕೆಲ್ಲಿ ರೀತ್ ಪಳೆಯಿತಾನಾ ಪಾಶ್ಚ್ಯಾತ್ ರೀತ್-ರಿವಾಜೆಂತ್ ಬರೆಂ ನಾ ಮ್ಹಣ್ ಸಾಂಗೊಕ್ ಜಾಯ್ನಾ. ಹ್ಯಾ ಲೇಖನಾಂತ್ ಸದಾಂಚ್ಯಾ ಜೀವನಾಂತ್ ಅಮ್ಚಿ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಪೂರ್ವಿ ಅನಿ ಪಾಶ್ಚ್ಯಾತ್ ವಾ ಪಶ್ಚಿಮಿ ರೀತ್-ರಿವಾಜ್ ಅನಿ ಜೀವನ್ ಶೈಲೆ ಮದ್ಲೊ ಫರಕ್ ಅರ್ಥ್ ಕರ್ಚೆ ಪ್ರಯತ್ನ್ ಕೆಲಾಂ.
’ಪೂರ್ವಿ ಅನಿ ಪಶ್ಚಿಮಿ ಜೀವನ್ ಮೌಲ್ಯಾಂ ಮಧೆಂ ಅಂತರ್ ಅಸಾ’ ಹೆಂ ಸಾಮ್ಯಾನ್ ಜಾವ್ನ್ ಅಯ್ಕೊಂಕ್ ಮೆಳ್ತಾ, ತರ್ ಮೌಲ್ಯಾಂ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಕಿತೆಂ?, ಡಾ. ಜೂಡಿತ್ ಪಿಂಟೊ ದೆರೆಬೈಲ್ ಹಿಣೆ ’ದಿವೊ’ ಪತ್ರಾಕ್ ಬರಯಿಲ್ಲೆ ಲೇಖನ್ (September 12-18, 2020) ’ಅಧುನಿಕ್ ಜೀವನ್ ಶಯ್ಲಿಂತ್ ಬದಲ್ಲೆಲಿಂ ಮೌಲ್ಯಾಂ’ ಹಾಂತು ಅಶೆಂ ಬರಯ್ತಾ ’ಎಕ್ ತತ್ವ್ ಅಪ್ಣಾವ್ನ್ ತ್ಯಾ ದಿಶೆನ್ ಚಲ್ಚೆಂ ಪ್ರಯತ್ನ್ಂಚ್ ಮೌಲ್ಯ್ ಮ್ಹುಣ್ಯೆತ್’ ಹ್ಯಾ ಚಿಂತ್ಪಾಚ್ಯಾ ಅಧಾರಾಚೆರ್ ಸಾಮಾಜಿಕ್ ಮೌಲ್ಯಾಂಚೆ ತುಲನ್ ಕೆಲ್ಯಾರ್ ಜಾಯ್ತೊ ಫರಕ್ ದಿಸ್ತಾ. ಪಶ್ಚಿಮಿ ದೇಶಾಂತ್ ಲ್ಹಾನ್ ಕುಟ್ಮಾಂ, ಅವಯ್-ಬಾಪಾಯ್ ಅನಿಂ ಭುರ್ಗಿಂ. ಲ್ಹಾನ್ ಪ್ರಾಯೆರ್ ಅವಯ್-ಬಾಪುಯ್ ಭುರ್ಗ್ಯಾಂಕ್ ಸರ್ವ್ ಸವ್ಲತಾಯೊ ದೀಂವ್ಕ್ ಪ್ರಯತ್ನ್ ಕರ್ತಾತ್ ಅನಿ ವರ್ತ್ಯಾ ಮೊಗಾನ್ ಪಳೆಯಿತಾತ್. ಭುರ್ಗ್ಯಾಂ ಸವೆಂ ಪಯ್ಣ್ ಕರ್ಚೆಂ, ರಜೆಚ್ಯಾ ದಿಸಾಂನಿ ಭುರ್ಗ್ಯಾಂಸವೆಂ ವೇಳ್ ಪಾಶಾರ್ ಕರ್ಚೆಂ ಸಮಾನ್ಯ್ ಜಾವ್ನಾಸಾ, ಪುಣ್ ಭುರ್ಗಿಂ ಲ್ಹಾನ್ ಅಸ್ತಾನಾಂಚ್ ಅವಯ್- ಬಾಪಾಯ್ ಹ್ಯಾ ಭುರ್ಗ್ಯಾಂಕ್ ಅಪ್ಲ್ಯಾ ಸ್ವಂತ್ ಜೀವನಾ ಖಾತಿರ್ ಚಿಂತುಕ್ ಶಿಕಯ್ತಾತ್, ಮೂಳ್ ಶಿಕಪ್ (ಆಮ್ಚಿ ಧಾವಿ ವಾ ಬಾರಾವಿ) ಜಾಲ್ಯಾ ಉಪ್ರಾಂತ್ ಹಾಂಗಾ ಭುರ್ಗಿಂ ತಾಂಚ್ಯಾ ಅಭಿರುಚೆ ಪ್ರಕಾರ್ ಚಡಿತ್ ಶಿಕ್ತಾತ್ ವಾ ಕಾಮಾಂತ್ ತರ್ಬೆತಿ (Apprentice) ಘೆವ್ನ್ ಮುಕಾರ್ ವೆತಾತ್, ಅಶೆಂಂ ಹಿಂ ಭುರ್ಗಿಂ ವ್ಹಡ್ ಜಾತಾನಾ ಹಾಂಚಾ ಕಡೆ ಸ್ವ-ನಿಯಂತ್ರಣ್ ಅನಿ ಸ್ವವಿಶ್ವಾಸ್ ಚಡ್ ಅಸ್ತಾ. ಖಂಚ್ಯಾಯಿ ವಿಶಯಾಂತ್ ಜಯ್ತ್ ಜೊಡುಂಕ್ ಹೆಂ ಗರ್ಜೆಚೆಂ ಜಾವ್ನಾಸಾ. ಪಶ್ಚಿಮಿ ಜೀವನ್ ಶಯ್ಲಿ ಮಟ್ಟಾ ವಾ class based ಮ್ಹಣ್ಯೆತ್, ಗ್ರೇಸ್ತ್ ಪ್ರಾಯ್ ಜಾತಾನಾ ಅಪ್ಲ್ಯಾ ಭುರ್ಗ್ಯಾಂಕ್ ಅಸ್ತ್ ದಿತಾತ್ ತರ್, ಮಧ್ಯಮ್ ವರ್ಗಚ್ಯಾ ಕುಟ್ಮಾಂತ್ಲಿಂ ವ್ಹಡಿಲಾಂ ನಾ ಭುರ್ಗ್ಯಾಂಕ್ ಕಾಂಯ್ ದಿತಾತ್, ನಾ ಭುರ್ಗ್ಯಾಂ ಥಾವ್ನ್ ಅಶೆಂನಾತ್. ಗ್ರೇಸ್ತ್ ವಾ ದುಬ್ಳಿಂ ಚಡ್ ಜಾವ್ನ್ ಪ್ರಾಯೆಸ್ತಾಂ ಎಕ್ಸುರಿಂ ಜಿಯೆತಾತ್, ಪುಣ್ ಅಪ್ಲ್ಯಾ ಭುರ್ಗ್ಯಾಂ ಕಡೆ ಸುಕ್-ದುಕ್ ವಾಂಟುನ್, ಗರ್ಜೆಚೊ ಸಂಬಂದ್ ದವರ್ನ್ ಅಸ್ತಾತ್.
ಪಶ್ಚಿಮಿ ದೇಶಾಂತ್ ವ್ಹಡ್ ಕುಟ್ಮಾಚೆಂ ಚಿಂತಾಪ್ ನಾ ತರೀ, ಅಸಲ್ಯಾ ಲ್ಹಾನ್ ಕುಟ್ಮಾಂ ಮಧೆಂ ಸೊಡ್ದೊಡ್ ಅನಿ ಹುಸ್ಕೊ ಅಸಲ್ಯಾಬರಿ ದಿಸ್ತಾ. ಸೊಂಪ್ಯಾ ರೀತಿನ್ ಸಾಂಗ್ಚೆಂ ಜಾಲ್ಯಾರ್ ಹರ್ಯೆಕ್ಲೊ ಅಪ್ಣಾಕ್ ದಿಲ್ಲೆಂ ಎಕ್ ಜೀವನ್ ಅಪ್ಣಾ ಖಾತಿರ್ಚ್ ಜಿಯೆಂವ್ಕ್ ಪ್ರಯತ್ನ್ ಕರ್ತಾ, ಅನಿ ತಿಂಚ್ ಸಾಮಾಜಿಕ್ ಮೌಲ್ಯಾಂ ತಾಚ್ಯಾ ಉಪ್ರಾಂತ್ಲ್ಯಾ ಪಿಳ್ಗೆಕ್ ದಿಂವ್ಚೆಂ ಪ್ರಯತ್ನ್ ಕರ್ತಾ. ಆಮ್ಕಾಂ ಆಮ್ಚೆಂ ಕುಟ್ಮಾಂ ಜಿವಿತ್ ಅತ್ಯಂತ್ ಪ್ರಮುಕ್ ಅನಿ ಆಮ್ಚೆಂ ಬಳಾದಿಕ್ ಹಾತೆರ್ ಮ್ಹಣ್ತಾತ್. ಭುರ್ಗಿಂ ಎಕಾ ಪೊಂತಾಕ್ ಪಾವ್ತಾ ಪರ್ಯಾಂತ್ ಅವಯ್-ಬಾಪಾಯ್ ಕುಮೊಕ್ ಕರ್ತಾತ್, ಆಮ್ಚಾ ಹರೇಕ್ಲ್ಯಾಚ್ಯಾ ಸುಕ್ ಅನಿ ದುಕಾಂತ್ ಆಮ್ಚೆ ಕುಟಾಮ್ ಆಮ್ಚೆಂ ಸಾಂಗಾತಾ ಅಸ್ತಾ. ಪ್ರಾಯೆಸ್ತ್ ಅವಯ್-ಬಾಪಾಯ್ಕ್ ಪಳೆಂವ್ಚೆಂ ಭುರ್ಗ್ಯಾಂಚೆ ಕರ್ತವ್ಯ್. ಪಾಟ್ಲ್ಯಾ ಥೊಡ್ಯಾ ವರ್ಸಾಂನಿ ಹ್ಯಾ ಚಿಂತ್ಪಾಂತ್ ಬದ್ಲಾವಣ್ ಅಯಿಲ್ಲೆಬರಿ ದಿಸ್ತಾ ತರಿ, ಕುಟ್ಮಾಂ ಜಿವಿತ್, ವ್ಹಡಾಂಕ್ ಮಾನ್ ದಿಂವ್ಚಿ ಸಭ್ಯತಾ ಹಿ ಅಮ್ಚಿ ಒಳೊಕ್ ಜಾವ್ನಾಸಾ. ಕುಟ್ಮಾ-ಜಿವಿತಾಚೆರ್ ಪಶ್ಚಿಮಿ ಅನಿ ಪೂರ್ವಿ ಲೊಕಾ ಮದ್ಲೊ ಅಂತರ್ ಚಡಿತ್ ಚಿಂತ್ಪಾಕ್ ಖಂಡಿತ್ ಇಡೆಂ ದಿತಾ.
1937 ಇಸ್ವೆಂತ್ ನೊಬೆಲ್ ಇನಾಮ್ ಜೊಡಲ್ಲೊ Albert Szent Gyorgyi ಅಶೆಂ ಮ್ಹಣ್ತಾ; Discovery consists of seeing what everybody has seen and thinking what nobody has thought, ಪೂರ್ವಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ್ ಜಾವ್ನ್ ಅಶಿಯಾಚಾ ಲೊಕಾನ್ ಅನಿ ಪಶ್ಚಿಮಿ ಲೊಕಾನ್ ಚಿಂತ್ಚ್ಯಾ ರೀತಿನ್ ಫರಕ್ ಅಸಾ. ಆಮ್ಚೆಂ ಚಿಂತಾಪ್ ಎಕಾ ಸಾಮ್ಯಾನ್ ವಿಶಯಾ ಥಾವ್ನ್ ಪ್ರಾರಂಭ್ ಜಾತಾ, ಅಮಿ ಸಬಾರ್ ವಿಶಯ್ ಸಾಂಗಾತಾ ಘಾಲ್ನ್ ವಿಸ್ತಾರ್ ರಿತಿನ್ ವಿಶಯಾಚೆರ್ ಚಿಂತಾಂವ್, ಅಶೆಂ ಆರಂಭ್ ಜಾಲ್ಲಿ ಚಿಂತ್ಪಾ ರೀತ್ ಸವ್ಕಾಸ್ ಎಕಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ್ ವಿಶಯಾಚೆರ್ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ್ ಜಾತಾ. ಪಶ್ಚಿಮಿ ಚಿಂತಾಪ್ ಎಕಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ್ ವಿಶಯಾಚೆರ್ ಸುರು ಜಾವ್ನ್ ವಿಸ್ತಾರುನ್ ವೆತಾ ಅನಿ ಅಶೆಂ ವಿಸ್ತಾರುನ್ ಗೆಲ್ಲ್ಯಾ ಚಿಂತ್ಪಾಚ್ಯಾ ಆಧಾರನ್ ಹೊ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ್ ವಿಶಯ್ ಖಂಚ್ಯಾ ಸರ್ವ್ ಸಾಮ್ಯಾನ್ ವಿಶಯಾಚೆರ್ ಪರಿಣಾಮ್ ಘಾಲ್ತಾ ಮ್ಹಳ್ಳೆ ಅರ್ಥ್ ಕರ್ಚೆಂ ಪ್ರಯತ್ನ್ ಜಾತಾ. ಬ್ರಿಟನ್ ಅನಿ ಅಮೇರಿಕಾಂತ್ ಲೊಕ್ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ್ ಅನಿ ರುಜ್ವಾತಿ-ಸವೆಂ ಉಬೆ ಕೆಲ್ಲ್ಯಾ ಚಿಂತ್ಪಾಕ್ ಚಡ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ್ ದಿತಾ. ಎಕ್ವೊಟ್ ಅನಿ ಎಕತ್ವ್(Entity) ಪೂರ್ವಿ ಚಿಂತ್ಪಾಂತ್ ಚಡ್ ದಿಸೊನ್ ಯೇತಾ ತರ್, ಪಶ್ಚಿಮಿ ಲೊಕ್ ವಿಶಯಾಂಕ್ ವಿಭಜನ್ ಕರ್ನ್ ತಾಚೆ ವಿಶ್ಲೇಷಣನ್ ಕರ್ತಾ. ಹಿ ಚಿಂತ್ಪಾ ರೀತ್ ಹಾಂಚ್ಯಾ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ್ ಶಿಕ್ಪಾ ಥಾವ್ನ್ ಸುರು ಜಾತಾ ಮ್ಹಣ್ಯೆತ್. ಪ್ರಾಥಮಿಕ್ ಶಿಕ್ಷಣ್ ಭುರ್ಗ್ಯಾಂಕ್ ಚಡ್ ಅನಿ ಚಡ್ ವಾಚುಂಕ್, ಬರೊಂವ್ಕ್ ಅನಿ ಸ್ವಂತ್ ಜಾವ್ನ್ ಚಿಂತುಕ್ ಮಹತ್ವ್ ದಿತಾ, ಜೆರಾಲ್ ರೀತಿನ್ ಸಾಂಗ್ಚೆ ತರ್ ಮೂಳ್ ಶಿಕ್ಪಾಕ್ ಚಡ್ ಖರ್ಜ್ ನಾ ಅನಿ ಸರ್ಕಾರ್ ಹಾಚಿ ಜಬಾಬ್ದಾರಿ ಘೆತಾ, ಪುಣ್ ಹಾಂಗಾಸರ್ ಪಳೊಂವ್ಕ್ ಮೆಳ್ಚೊ ಅಂತರ್ ಜಾವ್ನಾಸಾ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಾಕ್ ಮನೋಭಾವ್, ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಭುರ್ಗ್ಯಾಂ ಥಂಯ್ ಅಸ್ಚೊ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಾಕ್ ಮನೋಭಾವ್ ಪಶ್ಚಿಮಿ ಭುರ್ಗ್ಯಾಂ ಥಂಯ್ ಪ್ರಾಥಮಿಕ್ ಶಿಕ್ಷಣಾಂತ್ ಖಂಡಿತ್ ನಾ, ಪಶ್ಚಿಮಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ್ ಶಿಕ್ಷಣಾಂತ್ ಚಡ್ ಸ್ವತಂರ್ತ್ ಅಸೊನ್, ಭುರ್ಗ್ಯಿಂ ವಿಶಯಾಂಕ್ ಬಾರೀಕಾಯೆನ್ ಪಳೆವ್ನ್ ಸವಾಲಾಂ ವಿಸಾರ್ಚೆಂ ಪ್ರಯತ್ನ್ ಕರ್ತಾತ್, ಪುಣ್ ಉಂಚ್ಲೆಂ ಶಿಕಾಪ್ (ಪದವಿ ಅನಿ ತಾಚಾ ನಂತರ್) ಹಾಂಗಾಸಾರ್ ಮ್ಹಾರಗ್, ಕೇವಲ್ ಶಿಕ್ಪಾಂತ್ ಹುಶಾರ್ ಅಸಲ್ಲಿಂ ಅನಿ ಗರ್ಜ್ ಅಸಲ್ಲಿಂ ಮಾತ್ರ್ ಹೆಂ ಶಿಕಾಪ್ ಶಿಕ್ತಾತ್. ಬಾರಿಕಾಯೆನ್ ಪಳೆಯಿಲ್ಯಾರ್, ಸರ್ಕಾರ್ ಸರ್ವ್ ಭುರ್ಗ್ಯಾಂಕ್ ಮುಳಾವೆಂ ಶಿಕಾಪ್ ದೀವ್ನ್, ಅಪ್ಲ್ಯಾ ಅಭಿರುಚೆ ಪ್ರಕಾರ್ ಉಂಚ್ಲ್ಯಾ ಶಿಕ್ಪಾಂಚೊ ಅವ್ಕಾಸ್ ದಿತಾ.
ಜೆರಾಲ್ ರಿತಿನ್ ಪಳಂವ್ಚೆಂ ತರ್ ಪಶ್ಚಿಮಿ ಲೊಕ್ ವಿಧಿ (Procedure) ಪ್ರಕಾರ್ ಕಾಮ್ ಕರುಂಕ್ ಪ್ರಯತ್ನ್ ಕರ್ತಾ, ಕಾಮಾಂತ್ ದಸ್ತಾವೇಜಾಂಕ್ (Domunetation) ಚಡ್ ಮಹತ್ವ್ ಅಸಲ್ಯಾನ್ ಖಂಚ್ಯಾಯಿ ಸಮಸ್ಯಾಂಚೆಂ ಮೂಳ್ ಸೊಧುನ್ ಕಾಡುಂಕ್ (Traciability) ಸುಲಭ್. ನಿರ್ಧಾರ್ ಘೆಂವ್ಕ್ ಪಶ್ಚಿಮಿ ಲೊಕ್ ಮಸ್ತು ವೇಳ್ ಘೆತಾ, ಖಂಚ್ಯಾಯಿ ವಿಶಯಾಚೆರ್ ನಿರ್ಧಾರ್ ಘೆಂವ್ಚ್ಯಾ ಪಯ್ಲೆಂ, ತ್ಯಾ ವಿಶಯಾಕ್ ಲಾಗ್ತಿ ಜಾಲ್ಯಾ ಸರ್ವಾಂ ಕಡೆ ವಿಮರ್ಸೊ ಕರ್ಚೊ ಪಶ್ಚಿಮಿ ರೀತ್-ರಿವಾಜೆಂತ್ ಸಾಮಾನ್ಯ್ ಜಾವ್ನಾಸಾ. ಸರ್ವ್ ಕಾಮಾಂತ್ ವೇಳ್ ಅತ್ಯಂತ್ ಪ್ರಮುಕ್ ಜಾವ್ನಾಸಾ, ತಶೆಂ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಹಾಂಗಾ ಸಗ್ಳೆಂ ವೆಳಾರ್ ಜಾತಾ ಮ್ಹಣ್ ನ್ಹಯ್, ವೆಳಾಂತ್ ಪಾಟಿಂ-ಮುಕಾರ್ ಜಾತಾ, ಪುಣ್ ಸಗ್ಳೆಂ ವ್ಯವಸ್ತಿತ್ ರೀತಿನ್, ಕಾಮ್ ವಿಧಿ ಪ್ರಕಾರ್ ಚಲನಾ ಜಾಲ್ಯಾರ್, ತಾಂಚಿಂ ಕಾರಾಣಾಂ ಸೊಧುನ್ ಕಾಮ್ ಕರ್ಚ್ಯಾ ರಿತಿಂತ್ ಸುದ್ರಾಪ್ ಹಾಡ್ಚೆಂ ಪ್ರಯತ್ನ್ ಜಾತಾ. ಪಶ್ಚಿಮಿ ದೇಶಾಂತ್ ಸದಾಂಚಿಂ ಕಾಮಾಂ ವೊರಾಂ ಲೇಕಾರ್ ಅಂದಾಜ್ ಕರ್ನ್, ವೊರಾ ಲೆಕಾರ್ ಸಾಂಬಾಳ್ ವಾ ಮಜೂರಿ ದಿತಾತ್, ಅಶೆಂ ಜಾಲ್ಯಾನ್ ಅಂದಾಜೆ ಬಾಯ್ರ್ ಕಿತೇಂಯಿ ಕಾಮ್ ಕರುಂಕ್ ಪಡ್ಲ್ಯಾರ್, ತೆಂ ಸಮಾ ಕರ್ನ್ ಸಮರ್ಥನ್ ಕರಿಜಾಯ್ ಪಡ್ತಾ. ತಶೆಂ ಜಾಲ್ಯಾನ್ ಖಂಚ್ಯಾಯ್ ಕಂಪನಿಕ್ ವ್ಯಾಪಾರಾಂತ್ ಚಡ್ ಫಾಯ್ದೊ ಜೊಡಿಜಯ್ ಜಾಲ್ಯಾರ್, ಕಾಮಾಗಾರಾಂಚಿ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತಾ (Work Efficiency) ಅನಿ ಕಾಮ್ ಕರ್ಚಾ ರಿತಿಂತ್ ನವೆಸಾಂವ್ (Innovation) ಹಾಡುಂಕ್ ಚಡ್ ಮಹತ್ವ್ ದೀಜಾಯ್ ಪಡ್ತಾ.
ಕಾಮಾ ಕಡೆ ಮನ್ಶ್ಯಾಂ ಮಧ್ಲೊ ಸಂಬಂದ್, ಕಾಮ್ ಕರ್ಚೆಂ ವಾತಾವರಣ್, ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಅನಿ ಕಾಮಾಚಿ ಸಮಾನಾತಾ (Dignity in Labour) ಹಾಂತುಂ ಪಶ್ಚಿಮಿ ಚಿಂತಾಪ್ ಅನಿ ರೀತ್ ಭಿನ್ನ್ ಜಾವ್ನಾಸಾ. ಹ್ಯಾ ವಿಶ್ಯಾಂತ್ ಎನ್. ಅರ್. ನಾರಾಯಣ್ ಮೂರ್ತಿ ಹಾಣೆ ಅಪ್ಲ್ಯಾ 'Learning from the West' ಭಾಷಣಾಂತ್ ಭೋವ್ ಅರ್ಪೂಬಾಯೆನ್ ವಿವರಿಲಾಂ ಅನಿ ಅಂತರ್ಜಾಳಿಚೆರ್ ಸಲೀಸಾಯೆನ್ ಮೆಳ್ತಾ. ಹಾಂಗಾಸಾರ್ ಅಮಿ ಪಳೆಜಾಯ್ ಜಾಲ್ಲೊ ವಿಷಯ್ ಜಾವ್ನಾಸಾ; Respect for the public good ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಸರ್ವಾಂಚ್ಯಾ ವಾ ಜನ್-ಸಮಾನ್ಯಾಚಾ ಬರೆಪಣಾ ಥಂಯ್ ಆಮ್ಚೆ ಚಿಂತಾಪ್, ಅಮಿ ಕುಟ್ಮಾಂ ಜಿವಿತಾಕ್ ಚಡ್ ಮಾನ್ಯಾತಾ ದಿತಾಂವ್, ಅವಯ್-ಬಾಪಾಯ್ಚೊ ಸಾಕ್ರಿಫಿಸ್, ಕುಟ್ಮಾ ಸಾಂದ್ಯಾಚ್ಯಾ ಸಹಕಾರಾನ್ ಅಮಿ ವ್ಹಡ್ ಜಾತಾಂವ್. ಕಾಜಾರ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಬಾಯ್ಲ್ ಅನಿ ಘೊವಾ ಮಧ್ಲೊ ತುಟಾನಾತ್ಲೊ ಸಂಬಂದ್, ಹ್ಯಾ ವಿಷಯಾಂಕ್ ಚಡ್ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತಾ ಅಸಾ. ಅಮ್ಕಾ ಆಮ್ಚೆಂ ಕುಟಮ್, ಆಮ್ಚೆಂ ಘರ್ ಅನಿ ಆಮ್ಚೆ ಮ್ಹಳ್ಳೆ ಸರ್ವ್ ಪಯ್ಲೆಂ. ಆಮಿ ಆಮ್ಚಿ ಘರಾ ನಿತಳ್ ಕರ್ತಾಂವ್, ಪುಣ್ ಪಶ್ಚಿಮಿ ಲೊಕ್ ಘರಾ ಸಾಂಗಾತಾ ತಾಣಿ ಉಪಯೋಗ್ ಕರ್ಚಿ ಪಾರ್ಕಾಂ, ಮಾರೊಗ್, ಬಸ್ಸಾಂ ಅನಿ ಸರ್ವ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ್ ಸವ್ಲತಾಯಾಂಕ್ ಸಮಾನ್ ರಿತಿನ್ ಪಳೆತಾ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ್ ಸಮಸ್ಯಾಂಕ್ ತುರ್ತಾನ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ದಿತಾತ್.
ಪಶ್ಚಿಮಿ ದೇಶಾಂಚೆ ಸಾಮ್ಯಾನ್ ಜನ್-ಜೀವನ್ ಪಳೆಯಿಲ್ಯಾರ್ ಜಾತ್, ಧರ್ಮ್, ಭಾಸ್ ಹಾಂಕಾಂ ಸದಾಂಚ್ಯಾ ಜೀವನಾಂತ್ ಚಡ್ ಪ್ರಮುಖ್ಯತಾ ನಾ. ಆಯರ್ಲ್ಯಾಂಡಾಚೆ ಕ್ರೀಸ್ತಾಂವ್ ಅನಿ ಪ್ರೊಟ್ಸೆಂಟಟ್ ವಿವಾದ್(https://en.wikipedia.org/wiki/The_Troubles) ಅನಿ ಪಾಟ್ಲ್ಯಾ ವರ್ಸಾಂನಿ ಸಂಸಾರ್ ಭರ್ ಉದೆವ್ನ್ ಅಯಿಲ್ಲೊ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿಚಾರ್ವಾದ್ ಸೊಡ್ಲ್ಯಾರ್ ಜಾತ್, ಧರ್ಮ್ ಅನಿ ಭಾಸ್ ದೇಶಾಚಾ ಪಶ್ಚಿಮಿ ದೇಶಾಂಚಾ ರಾಜಕೀಯಾ ವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ್ ಜೀವನಾಂತ್ ಮಹತ್ವ್ ಘೆನಾ. ದುಕೊರ್, ಗಾಯ್ ಅನಿ ಬೊಕ್ಡಿ ಪೊಸುಂಕ್ ಸಾಮಾನ್ ರೀತಿಚೆ ಸವ್ಲತಾಯೊ ಅಸಾತ್. ಚಡ್ ಜಾವ್ನ್ (ಸರ್ವ್ ನ್ಹಯ್) ರಾಜಕೀಯಾ ಫುಡಾರಿ ಉಂಚ್ಲೆ ಶಿಕ್ಪಿ ಅನಿ ಚಿಂತ್ಪಿ, ತೆಂ ನ್ಹಯ್ ಅಸ್ತಾ ಹಾಂತ್ಲ್ಯಾ ಸಭಾರಾಂನಿ ದೇಶಾಚ್ಯಾ ಮಿಲಿಟ್ರಿಂತ್ ಸೇವಾ ದಿಲ್ಲೆ ದಾಖ್ಲೆ ಸಯ್ತ್ ಅಸಾತ್, ಅಶೆಂ ಜಾಲ್ಯಾನ್ ಪಶ್ಚಿಮಿ ದೇಶಾಚೆ ರಾಜಕೀಯಾ ಫುಡಾರಿ ಅಪ್ಲ್ಯಾ ಉಲವ್ಣ್ಯಾಂತ್ ಅನಿ ಕರ್ನೆಂನಿ ಅಪ್ಲಿ ಜಾತ್, ಧರ್ಮ್ ಅನಿ ಭಾಶೆಂಚ್ಯಾಕಿ ಪಯ್ಲೆಂ ಅಪ್ಲ್ಯಾ ದೇಶಾ ವಿಶ್ಯಾಂತ್ ಚಿಂತಾತ್, ಪುಣ್ ಪಶ್ಚಿಮಿ ದೇಶಾಂತ್ ವರ್ಣ್-ಭೇದ್ (Racism) ಸಮಸ್ಸೊ ಅಸೂನ್ ಅಸಾ. ಕಾತಿಚ್ಯಾ ರಂಗಾಚ್ಯಾ ಅಧಾರನ್ ಭೇದ್ಭಾವ್ ಕರ್ಚೆ ಉಣೆ ಜಾಲ್ಯಾ ಬರಿ ದಿಸಾನಾ ಪುಣ್ ಲೊಕಾ ಮಧೆಂ ಹಾಚಾ ವಿಶ್ಯಾಂತ್ ಜಾಣ್ವಾಯ್ ಚಡ್ ಜಾಲ್ಯಾ. ಮುಖ್ಲ್ಯಾ ಘರಾಂತ್ಲೊ ಗೊರೊ ಚೆಡೊ, ಪಡ್ಲ್ಯಾ ಘರ್ಚ್ಯಾ ಕಾಳ್ಯಾ ಚೆಡ್ವಾ ಸವೆಂ ಬೊವೊಂಕ್ ಗೆಲ್ಯಾರ್ ಗೊರೊ ಅನಿ ಕಾಳೊ ಸಮುದಾಯ್ ಎಕಾಮೆಕಾ ಝಗ್ಡೆಂ ಕರಿನಾಂತ್ ವಾ ಗೊರೆ ಅನಿ ಕಾಳ್ಯಾಂನಿ ಸಾಂಗಾತಾ ಅಸೊಂಕ್ ನ್ಹಜೊ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಕಾನೂನ್ ಹಾಡ್ಚ್ಯಾ ವಿಶಿಂ ಚಿಂತಿನಾಂತ್, ಬಗಾರ್ ಸರ್ವ್ ಪಶ್ಚಿಮಿ ಸರ್ಕಾರ್ ಹ್ಯಾ ವರ್ಣ್-ಭೇದ್ ಸಮಸ್ಯಾ ವಿರೋದ್ ಕಠಿಣ್ ಕಾನುನಾ ಹಾಡ್ನ್ ನಿಯಂತ್ರಣ್ ಕರುಂಕ್ ಪಯತ್ನ್ ಕರ್ತೆ ಅಸಾ.
ಹಾಂಗಾಸಾರ್ ಖಂಚೆಂ ಬರೆಂ, ಕೊಣ್ ಸಮಾ ಅನಿ ಕೊಣ್ ವಯ್ರ್ ಮ್ಹಣ್ ತರ್ಕ್ ಕರ್ಚಾಕಿ, ಅಮಿ ಪ್ರಗತಿ ಕರಿಜಾಯ್ ಜಾಲ್ಯಾರ್ ಆಮ್ಚಾಕೀ ಬರೆಂ ಕೆಲ್ಯಾಂ ಥಾವ್ನ್, ತಾಣಿಂ ಚಿಂತ್ಚಿ ರೀತ್, ಶಿಕ್ಪಾ ನೀತ್, ತಾಂಚಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ್ ವಸ್ತು ಥಂಯ್ ಅಸ್ಚಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿ, ಜಾತ್ ಭಾಸ್ ಅನಿ ಸಂಪ್ರದಾಯಾಂಕ್ ಗವ್ರವ್ (Cultural Intergartion) ಶಿಕ್ಚೆಂ ಗರ್ಜೆಚೆಂ ಮ್ಹಣ್ ದಿಸ್ತಾ, ಅಶೆಂ ಕೆಲ್ಯಾರ್ ಮಾತ್ರ್ ಅಮಿ ನ್ಹಯ್ ಕೇವಲ್ ಬರೆ ಮನಿಸ್, ಬಗಾರ್ ಬರೆ ನಾಗರಿಕ್ ಜಾವ್ನ್ ಬರಿ ಸಮಾಜ್ ಉಬಿ ಕರುಂಕ್ ಸಕ್ತೆಲ್ಯಾಂವ್.
ತಸ್ಚೀರೆಂಕ್ ಮೂಳ್: (Pictures courtesy: www.alamy.com, Family Trips, Getty Images, www.mypost.com, Hull College and www.shutterstock.com)
- ಲಾರೆನ್ಸ್ ವಿ ಬಾರ್ಬೊಜಾ - ಮ್ಯಾನ್ಚೆಸ್ಟರ್, Feb 2021
