ಕವಿತಾದಾಯ್ಜ್ - 5: ಶಕೀಲ್ ಬದಾಯುನಿ

ಕವಿತಾದಾಯ್ಜ್ - 5: ಶಕೀಲ್ ಬದಾಯುನಿ

ನೀಜ್ ನಾಂವ್ : ಶಕೀಲ್ ಆಹ್ಮದ್ ಶಕೀಲ್ ಬದಾಯುನಿ.

ಜನನ್ : 3 ಅಗೋಸ್ತ್ 1916

ಜಲ್ಮಾಲ್ಲೊ ಗಾಂವ್ : ಬದಾಯುನ್

ಮರಣ್ : 20 ಎಪ್ರಿಲ್ 1970

ವಳೊಕ್:

ಪ್ರಮುಖ್ ಪ್ರಶಸ್ತ್ಯೊ :

1960 ಚೌಧ್ವೀ ಕಾ ಚಾಂದ್ ಫಿಲ್ಮಾಕ್ ತಾಣೆ ಲಿಖ್‌ಲ್ಲ್ಯಾ ’ಚೌಧ್ವೀ ಕಾ ಚಾಂದ್’ ಪದಾಕ್ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.

1961 ಘರಾನಾ ಫಿಲ್ಮಾಕ್ ತಾಣೆ ಲಿಖ್‌ಲ್ಲ್ಯಾ ’ಹುಸ್ನ್‌ವಾಲೆ ತೆರಾ ಜವಾಬ್ ನಹಿಂ’ ಪದಾಕ್ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.

1962 ಬೀಸ್ ಸಾಲ್ ಬಾದ್ ಫಿಲ್ಮಾಕ್ ತಾಣೆ ಲಿಖ್‌ಲ್ಲ್ಯಾ ’ಕಹಿಂ ದೀಪ್ ಜಲೆ ಕಹಿಂ ದಿಲ್’ ಪದಾಕ್ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.

ಪರ್ಗಟ್ ಜಾಲ್ಲೊ ಬೂಕ್ :

(ಉರ್ದು) ಕುಲಿಯತ್ - ಇ- ಶಕೀಲ್ ಬದಾಯುನಿ (ಶಕೀಲ್ ಬದಾಯುನಿಚಾ ಕವಿತಾಂಚೊ ಸರ್ವ್ ವಿವರ್ ಆಟಾಪ್ಚಾ ಹ್ಯಾ ಬುಕಾಂತ್ ತಾಚಾ ಬರ್‍ಯಾಂತ್ಲ್ಯಾ ಬರ್‍ಯಾ ಕವಿತಾಂಚೊ/ಪದಾಂಚೊ ಉಲ್ಲೇಕ್ ಆಸಾ.)

ವೆಕ್ತಿತ್ವ್/ಸಾಹಿತ್ಯ್ :

ಶಕೀಲ್ ಬದಾಯುನಿ ಜಿತ್ಲೊ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ್‌ಗೀ ತಿತ್ಲೊಚ್ ಲ್ಹಾನ್ವಿಕಾಯ್ ಜಿಣಿ ಜಿಯೆಲ್ಲೊ ಸಾಹಿತಿ.

1950 - 1960 ಇಸ್ವೆಂತ್ ತಾಚಿಂ ಬರ್‍ಯಾಂತ್ಲಿಂ ಬರಿಂ ಪದಾಂ/ಕವಿತಾ/ಗಝಲಾಂ ಫಾಮಾದ್ ಜಾಲಿಂ. ತಿಂ ಪದಾಂ ಆಜ್ ಪರ್‍ಯಾಂತ್ ಲೋಕ್ ಗಾಯ್ತಾ ಆನಿಂ ಉಡಾಸಾಕ್ ಹಾಡ್ತಾ, ತಾಂತ್ಲಿಂ ಥೊಡಿಂ ಫಿಲ್ಮಾಂ ಜಾವ್ನಾಸಾತ್; ’ಮುಘಲ್-ಇ-ಅಜಾಮ್’, ’ಮದರ್ ಇಂಡಿಯಾ’, ’ಚೌದ್ವಿ ಕಾ ಚಾಂದ್’, ’ಬೈಜು ಭಾವ್ರಾ’, ’ಕೊಹಿನೂರ್’, ’ಅಮರ್’, ’ಮೇಲ’, ’ದಾಸ್ತಾನ್’, ’ದಿಲ್ಲಗಿ’, ’ದೀದಾರ್’, ’ಆದ್ಮಿ’, ’ಉಡನ್ ಕಠೋಲಾ’, ’ರಾಮ್ ಔರ್ ಶ್ಯಾಮ್’, ’ಬೀಸ್ ಸಾಲ್ ಬಾದ್’ ಇತ್ಯಾದಿ.

ತರ್‌ಯ್ ಪಯ್ಲೆಂ ಥಾವ್ನ್ ಅಖ್ರೇಚಾ ಫಿಲ್ಮಾ ಪರ್ಯಾಂತ್ ತಾಚೆಥಂಯ್ ಆಸ್‌ಲ್ಲೊ ಶೆಗುಣ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್, ಜಶೆಂ ’ಮುಘಲ್-ಇ-ಅಜಾಮ್’ ಫಿಲ್ಮಾಕ್ ತಾಕಾ ಮೆಳ್‌ಲ್ಲೆಂ ಸಂಭಾವನ್ ಫಕತ್ ಧಾ ಹಜಾರ್ ರುಪಯ್. ತೆಂ ಫಿಲ್ಮ್ ತಯಾರ್ ಜಾಂವ್ಕ್ ನೋವ್ ವರ್ಸಾಂ ಲಾಗ್ಲಿಂ ಆನಿಂ ತೆದೊಳ್ ಪರ್‍ಯಾಂತ್ ಭಾರತಾಂತ್ ಇತ್ಲೆಂ ವಡ್ಲೆಂ ಫಿಲ್ಮ್ ಜಾಲ್ಲೆಂನಾ. ಫಿಲ್ಮ್ ಇತ್ಲೆಂ ಸುಪರ್ ಹಿಟ್ ಜಾಲೆಂ ತರ್‌ಯ್ ಶಕೀಲ್ ಬದಾಯುನಿನ್ ಏಕ್ ಪಯ್ಸೊ ಜಾಂವ್ ಚಡ್ತಿಕ್ ವಿಚಾರ್ಲೊನಾ.

ತಾಣೆಂ ಅಪ್ಲ್ಯಾ ವೀಸ್ ವರ್ಸಾಂಚಾ ಫಿಲ್ಮಾಚಾ ಜಿಣ್ಯೆಂತ್, ಬರ್‍ಯಾಂತ್ಲ್ಯಾ ಬರ್‍ಯಾ ಫಿಲ್ಮಾಂಕ್ ಪದಾಂ ಬರಯ್ಲಿಂ ತರ್‌ಯೀ ತಾಣೆಂ ಮೊರ್ಚಾ ಘಡ್ಯೆ ತಾಚಾ ನಾಂವಾರ್ ಬೆಂಕಾಂತ್ ಆಸ್‌ಲ್ಲೆ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಫಕತ್ತ್ ತೀಸ್ ಹಜಾರ್ ರುಪಯ್ ಮಾತ್ರ್. ಪೊಯ್ಶ್ಯಾಂಕ್ ಕೆದಿಂಕ್‌ಚ್ ತಾಣೆಂ ಮಹತ್ವ್ ದಿಲ್ಲೊನಾ ಮ್ಹಣ್ ತಾಕಾ ಲಾಗ್ಶಿಲ್ಯಾನ್ ವಳ್ಕಾಲ್ಲೆ ಸಾಂಗ್ತಾತ್.

ನಾಂವಾಡ್ದಿಕ್ ಗಝಲಾಂ ಲಿಕ್ಪಿ, ಅಲಿ ಸರ್ದಾರ್ ಜಾಫ಼್ರಿಚಾ ಉತ್ರಾಂನಿ ಶಕೀಲ್ ಬದಾಯುನಿಚಿಶ್ಯಾಂತ್ ಅಶೆಂ ಸಾಂಗ್ತಾ; "ಶಕೀಲ್ ಗಝಲಾಂಕ್ ಖಂಚಾ ಚಿಂತ್ಪಾಂತ್ ಬರಂವ್ಕ್ ಜಾಣಾಂಗೀ ತೆಚ್ಚ್ ಚಿಂತ್ಪಾನ್ ಗಾಂವ್ಕ್‌ಯ್ ಜಾಣಾ. ಹಾಂವ್ ವಯ್ಯಕ್ತಿಕ್ ಜಾವ್ನ್ ತಾಚೆಥಾವ್ನ್ ಪಯ್ಸ್ ಆಸ್ಲ್ಯಾರ್‌ಯಿ, ತಾಚಿಂ ಗಝಲಾಂ ವಾಚುನ್ ಭೋವ್ಶಾ ತಾಚೆಸರ್‍ಶಿಂಚ್ ಆಸಾಂ ಮ್ಹಣೊನ್ ಚಿಂತಾಂ. ಕಿತ್ಯಾಕ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ತಾಚಾ ಗಝಲಾಂನಿ ಇತ್ಲಿ ಅಪುರ್ಭಾಯ್ ಆಸಾಗೀ, ಹಾಂವ್ ಮ್ಹಕಾಚ್ ವಿಸ್ರತಾಂ"

ಕವಿತಾಂಚಿ ಸುರ್‍ವಾತ್ :

ಬಾಪುಯ್ ಮೌಲಾನಾ ಜಮೀಲ್ ಆಹ್ಮದ್ ಖಾದ್ರಿನ್ ಹಾಕಾ ಅರೆಬಿಕ್, ಫಾರ್ಸಿ, ಉರ್ದು ಆನಿ ಹಿಂದಿ ಭಾಸೊ ಶಿಕಯ್ಲೊ. ಪುಣ್ ಹಾಚಾ ಕುಟ್ಮಾಚಾ ಖಂಚಾಯ್ ಸಾಂದ್ಯಾಕ್ ಕವಿತಾಂಚೆರ್ ಆಸಕ್ತ್ ನಾತ್‌ಲ್ಲಿ ತರ್‌ಯ್ ತಾಚೊ ಎಕ್ಲೊ ಪೂರ್ವಜ್ ಖಲಿಫಾ ಮಹಮ್ಮದ್ ವಾಸಿಲ್ ಹಾಣೆಂ ಥೊಡ್ಯೊ ಶಾಯರಿ ಲಿಖ್‌ಲ್ಲ್ಯೊ. ತ್ಯಾ ವೆಳಾರ್ ಉರ್ದುಚಾ ಕವಿತಾಂನಿ ದಿಸ್ಚಿ ಸಂಸ್ಕ್ರತಿ ಜಾವ್ನಾಸ್‌ಲ್ಲಿ ಲಖ್ನೊಚಿ.

1936: ಅಲಿಘರ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿಕ್ ಸೆರ್‍ವತಾನಾ ತೊ ಕವಿತಾ, ಗಝಲಾಂ ಆನಿಂ ಪದಾಂ ಬರಂವ್ಕ್ ಆನಿಂ ಕವಿಸಮ್ಮೇಳನಾಂನಿ ತಿಂ ವಾಚುಂಕ್ ಖರೊಚ್ ಮಾಹಿರ್ ಆಸ್‌ಲ್ಲೊ ದೆಕುನ್ ಕೊಲೆಜಿಂತ್ ಆಸ್ತಾಪರ್‍ಯಾಂತ್ ಆಸಾ ಕೆಲ್ಲ್ಯಾ ಸರ್‍ವ್ ಸಾಹಿತಿಕ್ ಸ್ಪರ್ಧ್ಯಾಂನಿ ಇನಾಮಾಂ ಆಪ್ಣಾಯ್ಲಿಂ.

1942 - 1946: ಆಪ್ಲೆಂ ಗ್ರಾಜುಯೇಷನ್ ಸಂಪ್ತಚ್ಚ್, ಡೆಲ್ಹಿಂತ್ ಸಪ್ಲಾಯ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟಾಂತ್ ಕಾಮ್ ಕೆಲೆಂ ತರ್‌ಯ್ ಕವಿತಾ, ಗಝಲಾಂಕ್ ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಜಿಣ್ಯೆಚೊ ಪಯ್ಲೊ ಉದ್ದೇಶ್ ಮ್ಹಣೊನ್ ತಾಣೆಂ ಲೆಖ್ಲೆಂ. ಶೈಲಿ: ಶಕೀಲಾಕ್ ರಾಜಕೀಯ್ ಜಾಂವ್ ಸಾಮಾಜಿಕ್ ಜವಾಬ್ದಾರೆ ತೆವ್ಶಿಂ ಜಾಂವ್ ವೋಡ್ ನಾತ್‌ಲ್ಲಿ.

ಫ಼ಕತ್ ’ಮೋಗ್’ ಮ್ಹಳ್ಳ್ಯಾ ವಿಶ್ಯಾಚೆರ್ ತಾಚೆಂ ಚಡಿತ್ ಧ್ಯಾನ್ ಆಸ್‌ಲ್ಲೆಂ. ತವಳ್ ಚಡಾವತ್ ಕವಿ ತವಳ್ಚಾ ಫಾಮಾದ್ ಕವಿಕ್ ’ಜಿಗರ್’ ಹಾಕಾ ಅನುಕರಣ್ ಕರ್ತಾಲೆ ತರ್‌ಯ್, ಶಕೀಲಾನ್ ಆಪ್ಲಿಚ್ ಶೈಲಿ ರುತಾಂ ಕೆಲಿ. ತೊ ಕವಿತಾವಿಶ್ಯಾಂತ್ ಜಾಣ್ವಾಯ್, ಸಮ್ಜೊಣಿಂ, ಹಜ್ರತ್ ಮೌಲಾನಾ ಜಿಯಾ ಉಲ್ ಖಾದ್ರಿ ಹಾಚಾ ಸಾಹಿತ್ಯಾಥಾವ್ನ್ಂಚ್ ಪ್ರೇರಿತ್ ಜಾಲೊ.

ತಾಚೆಂ ’ಚೌದ್ವಿ ಕಾ ಚಾಂದ್’ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಏಕ್ ಪದ್ ಹಿಂದಿ ಫಿಲ್ಮಾಚಾ ಇತಿಹಾಂತ್ಲ್ಯಾ ಬರ್‍ಯಾಂತ್ಲ್ಯಾ ಬರ್‍ಯಾ ರೊಮಾಂಟಿಕ್ ಪದಾಂ ಪಯ್ಕಿ ಏಕ್ ಮ್ಹಣ್ ಲೆಖ್ತಾತ್. ಡೆಲ್ಹಿಂತ್ ಆಪ್ಲೆಂ ಕಾಮಾಚಿ ಸುರ್‍ವಾತ್ ಕೆಲಿ ತರ್‌ಯಿ, ಡೆಲ್ಹಿಂತ್ ಆಸ್ತಾನಾ ಜಾಯ್ತ್ಯಾ ಕವಿಸಮ್ಮೇಳನಾಂನಿ ತಾಣೆಂ ವಾಂಟೊ ಘೆತ್ಲೊ ಆನಿಂ ತಾಚಿಂ ಕವಿತಾ ದೇಸಾಚಾ ಕೊನ್ಶಾ ಕೊನ್ಶಾಚಾ ಪತ್ರಾಂನಿ ಪರ್ಗಟ್ ಜಾಲಿಂ. ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಬಾಹೀರ್ಮುಕ್ ಕವಿತಾಂಕ್, ಶೀದಾ, ಸಂಪ್ಯಾ ಉತ್ರಾಂನಿ ತೊ ಸಾದ್ಯಾ ಲೊಕಾಂಕ್ ಸಮ್ಜಾಶೆಂ ಕರ್ತಾಲೊ.

1946: ಡೆಲ್ಹಿ ಥಾವ್ನ್ ತೊ ಬೊಂಬೊಯ್ ಆಯ್ಲೊ. ಆನಿಂ ಆಪ್ಲ್ಯಾಚ್ ಶೈಲೆರ್ ತಾಣೆಂ ಕವಿತಾ, ಗಝಲಾಂ ಲಿಖುಂಕ್ ಧರ್‍ಲಿಂ ಆನಿಂ ಥೊಡ್ಯಾಚ್ ತೆಂಪಾನ್ ಫಾಮಾದ್ ಜಾಲೊ. ಹಾಚೆವಿಶ್ಯಾಂತ್ ತವಳ್ಚೆ ಮಹಾನ್ ಸಾಹಿತಿಂನಿ ಅಶೆಂ ಸಾಂಗ್ಲಾಂ;

ಜಿಗರ್ ಮುರದಬಾದಿ ಅಶೆಂ ಸಾಂಗ್ತಾ; "ಶಕೀಲ್ ಜಲ್ಮಾಥಾವ್ನ್ಂಚ್ ಏಕ್ ಕವಿ ಶಿವಾಯ್ ತೊ ಕವಿ ಜಾವ್ನ್ ರೂಪಿತ್ ಜಾಲ್ಲೊ ನ್ಹಯ್. ತೊ ಕಿತೆಂ ಉಲಯ್ತಾ, ತಾಂತುಂ ಜಿವಿತಾಚಿಂ ಸತಾಂ ಝಳ್ಕತಾತ್. ತಾಕಾ ಉತ್ರಾಂಚೆ ತುರೆ ವಿಣುಂಕ್ ಕಿತೆಂಚ್ ತ್ರಾಸ್ ಜಾಯ್ನಾಂತ್ ತಿಚ್ ತಾಚಾ ಕವಿತಾಚಿ ಸೊಭಾಯ್" 

ಸಾಹಿರ್ ಲುಧ್ಯಾನ್ವಿ ಅಶೆಂ ಸಾಂಗ್ತಾ; "ಶಕೀಲ್ ಮಹಾನ್ ಸಾಹಿತಿಂಚಾ ಬಗ್ಲೆರ್‌ಚ್ ಆಸಾ, ಗಝಲ್ ಸಂಸಾರಾಂತ್ಲ್ಯಾ ಮಹಾನ್ ಜಿಗರ್ ಆನಿಂ ಫ಼ಿರಾಕ್ ಹಾಂಚೆಸವೆಂ, ತಾಚಿಂ ಕವಿತಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ್ ಸ್ಪಿರಿತಾಂತ್ ಭರೊನ್ ಜಿಣ್ಯೆಚಾ ಮೌಲ್ಯಾಂಕ್ ಉಕ್ಲುನ್ ಧರ್‍ತಾತ್. ತಿಂ ಅಲೋಚನ್ಯೊ ಉಭ್ಜಾಶೆಂ ಕರ್‍ತಾತ್, ಮಾತ್ರ್ ನ್ಹಯ್, ಜಿವಿತಾಚಾ ಮೊಲಾಕ್ ಚಡವ್ನ್, ಏಕ್ ನವೊ ಅರ್ಥ್, ರಂಗ್ ಆನಿಂ ದಿಶಾ ದಾಕಯ್ತಾತ್"

ಮಜ್‌ರೂ ಸುಲ್ತಾನ್‌ಪುರಿ ಅಶೆಂ ಸಾಂಗ್ತಾ; "ಏಕ್ ಗಝಲ್ ಲಿಖ್ಪಿ ಜಾವ್ನ್, ತಾಚೆಂ ಆನಿಂ ಮ್ಹಜೆಂ ಚಿಂತಾಪ್ ವೆವೆಗ್ಳೆಂ ತರ್‌ಯಿ, ತಾಚಾ ಥೊಡ್ಯಾ ಗಝಲಾಂತ್ಲೆಂ ಚಿಂತಾಪ್ ಮ್ಹಕಾ ತಾಚೆರ್, ಆನಿಂ ತಾಚಾ ದೆಣ್ಯಾಚೆರ್ ಮೊಸೊರ್ ಹಾಡಯ್ತಾ"

ಕವಿತಾದಾಯ್ಜ್ - 5: ಶಕೀಲ್ ಬದಾಯುನಿ

ಜಿವಿತ್ ದಿತೆಲ್ಯಾ ಇಲ್ಲೆಂ ಆಯ್ಕ್ (’ದಿಲ್-ಎ-ನಾದಾನ್’ (ಕಾಳಿಜ್ ಹೆಂ ನೆಣಾರಿ) ಫಿಲ್ಮಾಂತ್ಲೆಂ ಏಕ್ ಪದ್)

ಜಿವಿತ್ ದಿತೆಲ್ಯಾ ಇಲ್ಲೆಂ ಆಯ್ಕ್ 

ತುಜಾ ಸಂಸಾರಾಂತ್ ಕಾಳಿಜ್ ಭರ್ಲಾಂ 

ಹಾಂವ್ ಹಾಂಗಾ ಜಿಯೆತಾನಾಂಚ್ ಮೊರೊನ್ ಪಾವ್ಲಾಂ

ರಾತ್ ಸಂಪನಾ ದೀಸ್ ಪಾಶಾರ್ ಜಾಯ್ನಾ 

ಘಾಯ್ ಅಸಲೆ ದಿಲ್ಯಾತ್ ಕೀ ತೆ ಭರಾನಾಂತ್ 

ದೊಳೆ ನಿತ್ರಾಣಿ ಜಾಲ್ಯಾತ್, 

ಕಾಳೀಜ್ ದೆದೆಸ್ಪ್ರಾರ್ ಜಾಲಾಂ, 

ದುಃಖಾಚಿ ವಸ್ತ್ ಜಾಲ್ಯಾ

ಜಶೆಂ ಜಾದೂ ಘಡೊನ್ ಗೆಲ್ಯಾ 

ಜಿವಿತ್ ದಿತೆಲ್ಯಾ ಇಲ್ಲೆಂ ಆಯ್ಕ್...

ಬೆಸ್ಟೆಂಚ್ ತುವೆಂ ಮ್ಹಜೆಥಾವ್ನ್ 

ಮ್ಹಜಿ ಖುಶಿ ಒಡ್ಲಿಯ್ 

ಜಿವೊ ದವರ್ಲೊಯ್ ತರ್‌ಯಿ 

ಜಿವಿತ್ ಒಡುನ್ ವೆಲೆಂಯ್ 

ಕೆಲಿಯ್ ಕಾಳ್ಜಾಚಿ ಖುನ್, 

ಕಿತ್ತುನ್ ಪರ್‍ಯಾಂತ್ ವಗೊಚ್ ರಾವೊಂ? 

ಶೀದಾ ಕಿತ್ಯಾಕ್ ಸಾಂಗಾನಾಸ್ತಾಂ ರಾವೊಂ? 

ತುಂ ಖುಶೆನ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಜಳವ್ನ್ ಗೆಲೊಯ್ 

ಜಿವಿತ್ ದಿತೆಲ್ಯಾ ಇಲ್ಲೆಂ ಆಯ್ಕ್..