ಕಾವ್ಯದರ್ಶನ್ - 2. ದರ್ಯಾಕ್ ಉಜೊ ಪೆಟ್ಲಾ?

ಕಾವ್ಯದರ್ಶನ್ - 2: 

ದರ್ಯಾಕ್ ಉಜೊ ಪೆಟ್ಲಾ? - ಚಾ. ಫ್ರಾ. ದೆಕೊಸ್ತಾಚ್ಯಾ ಬಂಡಾಯ್ ಕವಿತೆಚೆಂ ಕಾಳಾತೀತ್ ದರ್ಶನ್

ದರ್ಯಾಕ್ ಉಜೊ ಪೆಟ್ಲಾ

ಸುಶೆಗಾಚ್ಯಾ ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಗಾಂವಾಂತ್
ಆಜ್ ಆಕಾಂತ್ ಸುಟ್ಲಾ
ಕಾಳ್ಜಾಕ್ ಘಾಮ್ ಫುಟ್ಲಾ
ಏಕಚ್ ಬೊಬಾಳ್ ಉಟ್ಲಾ
ದರ್ಯಾಕ್ ಉಜೊ ಪೆಟ್ಲಾ!

ದೊತೊರ್ ಸಾಯ್ಬ್, ವಕೀಲ್ ಸಾಯ್ಬ್
ಮಂತ್ರಿ ಸಾಯ್ಬ್, ತಂತ್ರಿ ಸಾಯ್ಬ್
ಪಾದ್ರಿ ಸಾಯ್ಬ್, ಬೀಪ್ ಸಾಯ್ಬ್
ಮಾರ್ಕೀಟಾಂತಲೊ ಮಟನ್ ಸಾಯ್ಬ್
ಥರ್ಥರ್‍ಯಾಂನಿ ಆಟ್ಲಾ.

ಮಾದ್ರಿ ಬಾಯ್, ವ್ಹಡ್ಲಿ ಬಾಯ್
ಒಫೀಸಾಂತಲಿ ಆಪೂಟ್ ಬಾಯ್
ಮುಕ್ರಿ ಬಾಯ್, ಮೆಸ್ತೀರ್ಣ್ ಬಾಯ್
ಆಡ್ ಪಡ್ಲಾ ತಾಂಚೊ ಪಾಯ್
ಪೆಂಕ್ಟಾ ನಾಡೊ ತುಟ್ಲಾ.

ಆಕಾಂತಾಕ್ ವೊಡ್ಕೊ ನಾ
ಪೆಂಕ್ಟಾರ್ ತಾಂಚ್ಯಾ ಕುಡ್ಕೊ ನಾ
ಗಾಂವ್ಚೊ ಸುಶೆಗ್ ಲುಟ್ಲಾ
ಆಜ್ ಆಕಾಂತ್ ಸುಟ್ಲಾ
ಏಕಚ್ ಬೊಬಾಳ್ ಉಟ್ಲಾ
ದರ್ಯಾಕ್ ಉಜೊ ಪೆಟ್ಲಾ.

ಹಾಂವ್‍ಗಾ ಕೊಣ್, ಕಡ್ಚೆಂ ಮೆಣ್
ಗಾಂವಾಕ್ ಸಾಂಗೂಂಕ್ ಭಿಂಯಾವೀಣ್
ಜಳ್ಟಾ ಜೀಣ್ ಕರ್‍ತೀತ್ ಮ್ಹಣ್
ಸಾಯ್ಬ್, ಸಾಯ್ಬೀಣ್ ರಾಗ್ ಶೀಣ್
ರಗ್ತಾ ಶೆಳೆರ್ ಆಟ್ಲಾ.

ದರ್ಯಾಕ್ ಉಜೊ ಪೆಟನಾಂಗಾ
ಸಾಂಗೂಂಕ್ ಉತರ್ ಸುಟನಾಂಗಾ
ತರಯ್ ತಾಂಚ್ಯಾ ಆಗ್ಟ್ಯಾ ಫುಡೆಂ
ಮ್ಹಜೊ ಧುಂವರ್ ಉಟನಾಂಗಾ.

ದೆಕೂನ್ ಮೊನ್ಕೊ ಘೊಟ್ಲಾ
ರಾಜಾಂವ್ ಪೆಲ್ಯಾನ್ ಲೊಟ್ಲಾ
ಆತ್ಮೊ ಪಿಂರ್ಗತ್ ಸುಟ್ಲಾ
ದರ್ಯಾಕ್ ಉಜೊ ಪೆಟ್ಲಾ !

ಸೊಸ್ಚೆಂ ಪುರ್‍ಯಾನ್ ಪುರೊ ಸೊಸ್ಲಾಂ
ಆತಾಂ ದರ್ಯಾವೆಳೆರ್ ಬಸ್ಲಾಂ
ಶಿಂತೀದ್ ತಾಸ್ಲಾಂ, ಸಯ್ರಾಣ್ ಲಾಸ್ಲಾಂ
ಮನಾಂತ್ ಮೆಕ್ಳೆಂ ಚಿಂತಪ್ ಪೊಸ್ಲಾಂ
ವೊಕ್ತಾ ಉಂಡೊ ವಾಟ್ಲಾ.

ರಡೂನ್ ರಡೂನ್ ರಡೂನ್ ರಡೂನ್
ದೊಳ್ಯಾಂತುಲಿಂ ದುಕಾಂ ತಾಂಡೂನ್
ದರ್ಯಾ ಮಾತ್ಯಾರ್ ವೊತ್ತಾಂ ವೊತ್ತಾಂ
ದರ್ಯಾ‌ಉಜೊ ಪಾಲ್ವಂವ್ಕ್ ಸೊಧ್ತಾಂ
ಸಾಯ್ಬಾಬಾಬಾ, ಸಾಯ್ಬೀಣ್ ಮಾನಾ
ಮ್ಹಣೂನಾಕಾ ಮನಾ ಮನಾ
ಫಿರ್ಕೀಸ್ ಆಮ್ಕಾಂ ಭೆಟ್ಲಾ
ದುಬಾವ್ ತುಮ್ಕಾಂ ಉಟ್ಲಾ
ಕಾಳ್ಜಾಕ್ ಘಾಮ್ ಫುಟ್ಲಾ
ದರ್ಯಾಕ್ ಉಜೊ ಪೆಟ್ಲಾ?

(ಕುರ್ಪಾ: ಸೊಂಶಾಚೆ ಕಾನ್ ಕವಿತಾ ಪುಸ್ತಕ್, ಚಾ.ಫ್ರಾ. ದೆಕೊಸ್ತಾ)

ಕಾಳ್ ಆಪ್ಲೊ ಇತಿಹಾಸ್ ಘಡ್ತಾ; ಕಾವ್ಯೆಂ ತಾಕಾ ಸಾಕ್ಷಿ ಜಾತಾ. ಚಾಫ್ರಾಚ್ಯಾ ಕವಿತೆಂಕ್ ತಾಂಚ್ಯಾ ಕಾಳಾಚ್ಯಾ ಸಾಮಾಜಿಕ್, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ್ ಅನಿ ಇತಿಹಾಸಿಕ್ ವಾಸ್ತವಿಕತಾಂಚ್ಯಾ ಪಾಟ್‌ಭುಂಯ್ಚೆರ್ ಸಮ್ಜೊನ್ ಘೆಂವ್ಕ್ ಜಾಯ್. ಪೂಣ್ ತಾಂಚೊ ಆತ್ಮೊ ತ್ಯಾ ಪಾಟ್‌ಭುಂಯ್ತ್ ಬಂದ್ ಜಾಂವ್ಕ್ ನಾ. ಮನ್ಶಾಚ್ಯಾ ಮೂಳ್‌ಭೂತ್ ಅನ್ಭೊಗಾಂಕ್ – ದೂಕ್, ಭಿರಾಂತ್, ಆಶಾ ಆತ್ರೆಗ್ ಅನಿ ಬಂಡಾಯಾಕ್ ಸ್ಪರ್ಶ್ ಕರ್ನ್ ಚಾ. ಫ್ರಾಚ್ಯೊ ಥೊಡ್ಯೊ ಕವಿತಾ ಕಾಳಾಚ್ಯೊ ಮೆರೊ ಉತ್ರೊನ್ ಕಾಳಾತೀತ್ ಆವಾಜ್ ಜಾತಾತ್

ಚಾ. ಫ್ರಾ ದೆಕೊಸ್ತಾಚಿ (1932–2012) ‘ದರ್ಯಾಕ್ ಉಜೊ ಪೆಟ್ಲಾ’ ಅಶಿಚ್ ಕಾಳಾತೀತ್ ಜಿವಿತ್ ಜೊಡ್ಲೆಲಿ ಏಕ್ ಬಂಡಾಯ್ ಕವಿತಾ. ಪಾಂಚ್ ದಶಕಾಂ ಪಯ್ಲೆಂ ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಕಾಳಾಚ್ಯಾ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ್ ಪೊಕಳ್ಪಣಾಕ್ ಆನಿ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ್ ಡೋಂಗಿಪಣಾಕ್ ವಿರೋಧ್ ಬಂಡಾಯಾಚಿ ಬೊಬಾಟ್ ಜಾವ್ನ್ ಉದೆಲ್ಲಿ ಹಿ ಕವಿತಾ ಆಜ್‌ಯ್ ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಸಮಾಜಾಚ್ಯಾ ಕಾಳ್ಜಾಕ್ ಘಾಮ್ ಫುಟಯ್ತಾ. ತಿಚ್ಯಾ ವೋಳಿಂನಿ ತ್ಯಾ ಕಾಳಾಚೊ ಅಕ್ರೋಶ್ ಆಸಾ; ತಿಚ್ಯಾ ಪ್ರತಿಮಾಂತ್ ಆಜ್‌ಯ್ ಉಜೊ ಜಳ್ತಾ.   ಕವಿನ್ ಪೆಟಯಿಲ್ಲೊ ದರ್ಯಾಚೊ ಉಜೊ ಏಕಾ ಘಡಿತಾಂತ್ ಸೀಮಿತ್ ಉರನಾ. ತೊ ಅನ್ಯಾಯ್, ಅಧಿಕಾರಾಚೊ ಅಹಂಕಾರ್, ಆಮ್ಚೆಂ ಮೌನ್ ಆನಿ ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಅಂತರಂಗಾಂತ್ ದಾಂಬುನ್ ದವರಲ್ಲೊ ಪ್ರತಿರೋಧ್ - ಹ್ಯಾ ಸಗ್ಳ್ಯಾಂಚೆಂ ರೂಪಕ್ ಜಾತಾ. 

ಸುಶೆಗ್ - ಸವಯ್ ಜಾಲ್ಲಿ ಭಿರಾಂತ್!

ಕವಿತೆಚಿ ಸುರ್ವಾತ್ ಆಮ್ಚ್ಯಾ ವಳ್ಕಿಚ್ಯಾ ಚಿತ್ರಾಂತ್ ಜಾತಾ – ಸುಶೆಗಾಚ್ಯಾ ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಗಾಂವಾಂತ್’. ಗಾಂವ್ ಶಾಂತ್ ಆಸಾ. ಮುನಿಸ್ ಸುಶೆಗಾತ್ ದಿಸ್ತಾ. ಹ್ಯಾ ಸವ್ಕಾಸಾಯೆಚ್ಯಾ ನಿದೆಂತ್ ಅಚಾನಾಕ್ -

ಸುಶೆಗಾಚ್ಯಾ ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಗಾಂವಾಂತ್

ಆಜ್ ಆಕಾಂತ್ ಸುಟ್ಲಾ

ಕಾಳ್ಜಾಕ್ ಘಾಮ್ ಫುಟ್ಲಾ

ಏಕಚ್ ಬೊಬಾಳ್ ಉಟ್ಲಾ

ದರ್ಯಾಕ್ ಉಜೊ ಪೆಟ್ಲಾ!

ಹೊ ಸುಶೆಗ್ ಖರೆಂಚ್ ಶಾಂತಿ? ವಾ ಭಿರಾಂತೀನ್ ಘಡ್ಲೆಲೆಂ ಮೌನ್?

ನ್ಯಾಯ್‌ನೀತ್, ವಿಶ್ವಾಸ್ ಆನಿ ಪರಸ್ಪರ್ ಮಾನ್ ಹಾಂಚ್ಯಾ ಭೊಂವಾರಾಂತ್ ನೀಜ್ ಶಾಂತಿ ಫುಲೊನ್ ರಾವ್ತಾ. ಭಿರಾಂತ್, ಗುಲಾಮ್‌ಗಿರಿ ಆನಿ ಅನ್ಯಾಯ್ ದಾಂಬುನ್ ದರ್‍ಚ್ಯಾ ತಾಣಾಂತ್ ಮೌನ್ ಪುಗೊನ್ ರಾವ್ತಾ. ‘ಸರ್ವ್ ಬರೆಂ ಆಸಾ’ ಮ್ಹಣ್ ದಿಸ್ಚೊ ಭ್ರಮ್ ಸಮಾಜಾಕ್ ಸುಶೆಗ್ ದಿತಾ.  ಹೊ ಸುಶೆಗ್ ಖೊಟೊ ಆನಿ ನಕ್ಲಿ.  ಪ್ರಭುತ್ವ್ ಹ್ಯಾ ಭ್ರಾಂತೆಚೊ ಫಾಯ್ದೊ ಘೆತಾ. ಲೋಕ್ ಸವಾಲಾಂ ವಿಚಾರ್‍ಲ್ಯಾರ್ ಸುಶೆಗ್ ಪಿಡ್ಡ್ಯಾರ್ ಜಾತಾ ಮ್ಹಣ್ ಭಿಯೆತಾತ್ ಅನಿ ಅನ್ಯಾಯಾ ಸಾಂಗಾತಾ ಜಿಯೆಂವ್ಕ್ ಶಿಕ್ತಾತ್.

ಮನಿಸ್ ಜಲ್ಮಾಕ್ ಗುಲಾಮ್ ಜಾಯ್ನಾ. ತೊ ಸ್ವತಂತ್ರ್ ಅಸ್ತಾ. ತಾಚ್ಯಾ ಅಸ್ತಿತ್ವಾವಯ್ರ್ ಅಕ್ರಮಣ್ ಕರ್‍ನ್ ತಾಕಾ ಗುಲಾಮ್ ಕರ್‍ತಾತ್. ಹ್ಯಾ ಜುಲುಮಾಚೊ ಇತಿಹಾಸ್ ಪಿಳ್ಗಿ-ಪಿಳ್ಗಿನ್ ಫುಡೆಂ ಸರ್ತಾ: ಪಯ್ಲಿ ಪಿಳ್ಗಿ ಜುಲುಮ್ ಸೊಸ್ತಾ, ದುಸ್ರಿ ಪಿಳ್ಗಿ ತಾಕಾ ಸವಯ್ ಕರ್‍ತಾ, ತಿಸ್ರಿ ಪಿಳ್ಗಿ ತಾಕಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮ್ಹಣ್ ಮಾನಾನ್ ಸ್ವೀಕಾರ್ ಕರ್‍ತಾ. ಆಜ್ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ್ ಅಸೊಚ್ ಮಾನ್ ಸನ್ಮಾನ್ ಘೆವ್ನ್ ‘ಆಮ್ಚೊಚ್’ ಜಾಲಾ! ಕವಿತೆಂತ್ಲೊ ಸುಶೆಗ್ ಹ್ಯಾ ಖೊಟ್ಯಾ ಸಾಮಾಜಿಕ್ ವಾಸ್ತವಾಚೆಂ ಚಿತ್ರ್ ಜಾತಾ.

ಅತಾಂ ತ್ಯಾ ಸುಶೆಗಾಚಾ ದರ್ಯಾಕ್‌ಚ್ ಉಜೊ ಪೆಟ್ತಾನಾ, ವ್ಯವಸ್ಥೆಚ್ಯಾ ಶೋಷಣಾಚಿ ಮೀತ್‌ಮೇರ್ ತುಟ್ಲ್ಯಾ ಮ್ಹಳ್ಳೊ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಧಡ್ಬಡೊ ಸುರು ಜಾತಾ. ಆಜ್ ಘಾಮ್ ಫುಟ್ಲಾ ಆಂಗಾಕ್ ನ್ಹಯ್, ಗಾಂವ್ಚ್ಯಾ ಕಾಳ್ಜಾಕ್! ಕಾಳ್ಜಾಕ್ ಅಘಾತ್ ಜಾಂವ್ಚ್ಯಾ ಪಯ್ಲೆಂ, ಅಕಾಂತ್ ಸುಟೊನ್ ಗಾಂವ್ ನೀದ್ ಮೋಡ್ನ್ ಉಟ್ತಾ! ತ್ಯಾ ಜಾಗಿಂತ್ ಏಕಚ್ ಬೊಬಾಳ್ ಉಟ್ತಾ. ಏಕ್ಲ್ಯಾಚೆಂ ಧಯ್ರ್ ದುಸ್ರ್ಯಾಂಚ್ಯಾ ಭಿರಾಂತೆಕ್ ಸವಾಲ್ ಕರ್ತಾ. ಆವಾಜ್ ಆವಾಜಾಕ್ ಸಾಂಗಾತ್ ದಿತಾ. ಸಗ್ಳ್ಯಾಂಚೊ ಆವಾಜ್ ಏಕಚ್ ಜಾವ್ನ್ ಸಾಮೂಹಿಕ್ ಸಕತ್ ಜಾವ್ನ್ ಉಟ್ತಾನಾ ಕವಿ ಸಾಂಗ್ತಾ -

’ದರ್ಯಾಕ್ ಉಜೊ ಪೆಟ್ಲಾ’

(image by AI)

ಹೊ ಆಕಾಂತ್ ಸುಟಂವ್ಚೊ ಘಾಮ್ ಆನಿ ಏಕ್ ಉಪ್ರಾಟಿ ಬೊಬಾಳ್ ಅಧಿಕಾರಾಚ್ಯಾ ಕಪಟಾಕ್ ಥರ್ಥರಾಂವ್ಚೊ ಅಸ್ತಿತ್ವ್‌ವಾದಿ ಪ್ರತಿರೋದ್. 

ದರ್ಯೊ ಆನಿ ಉಜೊ

ದರ್ಯೊ ಆನಿ ಉಜೊ - ಪ್ರಕೃತೀಂತ್ ಏಕಾಮೆಕಾಕ್ ವಿರೋಧಿ ದೋನ್ ಘಟಕಾಂ. ದರ್ಯಾಕ್ ಉಜೊ ಪೆಟ್ಚೆಂ ಪ್ರಕೃತಿಚ್ಯಾ ನಿಯಮಾಕ್ ಉಲ್ಟೆಂ. ಪೂಣ್ ಹ್ಯಾಚ್ ಅಸಂಭವತೇಂತ್ ಕವಿತೆಚೆಂ ಸಗ್ಳೆಂ ಬಂಡಾಯ್ ಆಸಾ.

ಕವಿ ಅರ್ಥ್ ಉಗಡೂನ್ ಸಾಂಗಿನಾ. ತೊ ಆಮ್ಕಾಂ ಪೆಟ್ಚ್ಯಾ ದರ್ಯಾ ಮುಖಾರ್ ಉಬೆ ಕರ್ತಾ. ಸಮಾಜ್ ಜ್ಯಾ ಬದಲಾಕ್ ಅಸಾಧ್ಯ್ ಮ್ಹಣ್ತಾ, ಜ್ಯಾ ಕ್ರಾಂತಿಕ್ ಅಸಂಭವ್ ಮ್ಹಣ್ತಾ ತ್ಯಾ ಬದ್ಲಾಪಾಚೆಂ ಚಿತ್ರಣ್ ತೊ ಹ್ಯಾ ಅಸಂಭವ್ ಪ್ರತಿಮೇಂತ್ ಕರ್ತಾ. ದರ್ಯಾಚಿ ಅಗಾಧತಾ ಆನಿ ಉಜ್ಯಾಚೊ ಉಪ್ರಾಟೊ ಸ್ವಭಾವ್ ಏಕಾ ಪೊಂತಾರ್ ಭೆಟ್ತಾತ್.  ಸುಶೆಗಾಚ್ಯಾ ದರ್ಯಾಕ್ ಉಜೊ ಪೆಟ್ಲ್ಯಾರ್ ತೊ ಜಾಗೊ ಜಾತಾ. ಹೊಚ್ ಸಂಘರ್ಷ್ - ಹೊಚ್ ಪ್ರತಿರೋಧ್. 

ಸಾಯ್ಬಾಂಚೊ ಪಂಗಡ್ ಆನಿ ಬಾಯಾಂಚೊ ನಾಡೊ

ದೊತೊರ್ ಸಾಯ್ಬ್, ವಕೀಲ್ ಸಾಯ್ಬ್

ಮಂತ್ರಿ ಸಾಯ್ಬ್, ತಂತ್ರಿ ಸಾಯ್ಬ್

ಪಾದ್ರಿ ಸಾಯ್ಬ್, ಬೀಫ್ ಸಾಯ್ಬ್

ಮಾರ್ಕಿಟಾಂತಲೊ ಮಟನ್ ಸಾಯ್ಬ್

ಥರ್ಥರ್‍ಯಾಂನಿ ಆಟ್ಲಾ.

ಹೊ ಪಂಗಡ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಏಕ್ ಪವರ್-ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್, ಸತ್ತೆಚೆಂ ಏಕ್ ಜಾಳೆಂ! ಸತ್ತಾ ಏಕಾ ಮ್ಹನ್ಶಾನ್ ಚಲಾನಾ. ತಿ ಏಕ್ ಸಾಂಕ್ಳೆಚ್ಯಾ ರೂಪಾಂತ್ ಚಲ್ತಾ.  ಗಿನ್ಯಾನಾಚೆ, ಭಲಾಯ್ಕೆಚೆ, ಕಾನೂನ್ ವ್ಯವಸ್ತೆಚೆ, ರಾಜಕೀಯ್ ಆನಿ ಧಾರ್ಮಿಕ್ ರಕ್ಷಕ್ ಆನಿ ತಾಂಚೆ ಸಂಗಿ ರಗ್ತಾ ಹಾತಾಚೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಸ್ತ್ ಹೆ ಸಗ್ಳೆ ಅಧಿಕಾರಾಚ್ಯಾ ಜಾಳಾಂತ್ ಏಕಾಮೆಕಾಕ್ ಜೊಡ್ಲೆಲಿಂ ಆಸಾತ್. . ಸಮಾಜಾಚ್ಯಾ ಸರ್ವ್ ಪ್ರಮುಖ್ ಸಂಸ್ಥಾಂಚೆಂ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವ್ ಕರ್‍ಚೆ ವ್ಹಡಿಲ್ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರಾಚ್ಯಾ ಮಾಟ್ವಾಂತ್ ಏಕ್ ಜಾವ್ನ್ ಗಾಂವ್ಚ್ಯಾ ಸಾದ್ಯಾ ಮನ್ಶಾಕ್ ಗುಲಾಮ್ ಕರ್‍ನ್ ಸುಶೆಗ್ ಲುಟ್ತಾತ್. 

ಪ್ರಭುತ್ವಾಕ್ ಖುದ್ದ್ ಜಾವ್ನ್ ಕಿತೆಂಚ್ ಸಕತ್ ನಾ; ಲೊಕಾನ್ ದಿಲ್ಲೊ ಅಧಾರ್ ಆನಿ ಭಿರಾಂತಚ್ ತಾಚೆಂ ಬಳ್! 

ಹ್ಯಾ ಸಾಂಕ್ಳೆಂತ್ಲೊ ವ್ಹಡ್ಲೊ ಗುಲಾಮ್ ಖಂಯ್ ಸಾಂಪಡ್ತಾ? ಆಮಿ ಆನಿ ಆಮ್ಚೊ ‘ಸುಶೆಗಾಚೊ ಗಾಂವ್’. ಕವಿ ಆರ್ಸೊ ಸಮಾಜಾಚ್ಯಾ ಮುಖಾರ್ ದವರ್ತಾ; ತಾಂತು ಆಮ್ಕಾಂ ಆಮ್ಚೆಂ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ್ ದಿಸುಂಕೀ ಪುರೊ!.

ಕವಿ ಅಧಿಕಾರಾಚ್ಯಾ ಹರ್‍ಯೆಕಾ ಮುಖೆಲ್ಯಾಕ್ ಆನಿ ಹರ್‍ಯೆಕಾ ಸಂಸ್ಥಾಕ್ ಅಪ್ಲ್ಯಾ ನೈತಿಕ್ ಕೊಡ್ತಿಂತ್ ಉಬೆಂ ಕರ್‍ತಾ: ಹಾಂಗಾ ‘ಸಾಯ್ಬ್’ ಮ್ಹಳ್ಳ್ಯಾ ಸಬ್ದಾ ಪಾಟ್ಲ್ಯಾನ್ ಕವಿಚ್ಯಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ್ ಅನ್ಭೊಗಾಂಚಿ ಸಾಯ್ ಝಳ್ಕತಾ. ತಾಚೊ ಘಾಯ್ ದಿಸ್ತಾ.  ಪುಣ್, ಬದ್ಲಲ್ಲ್ಯಾ ಕಾಳಾಕ್ ಚಾ.ಫ್ರಾನ್ ಉಬಾರಲ್ಲೊ ತಾಳೊ ಖಂಯ್ಚ್ಯಾಚ್ ಎಕಾ ಧರ್ಮಾಕ್ ವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಕ್ ಸೀಮಿತ್ ನ್ಹಯ್, ತೊ ಉಪ್ರಾಟ್ತಾ ಸಾದ್ಯಾ ಲೊಕಾ ಮನಾಂತ್ "ಸರ್ವ್ ಬರೆಂ ಆಸಾ" ಮ್ಹಳ್ಳ್ಯಾ ಭ್ರಮೆಂತ್ ದವರ್ಚ್ಯಾ, ಹಿಕ್ಮತೆನ್ ’ಕಪಟಿ ಸಮ್ಮತಿ’ ತಯಾರ್ ಕರ್ಚ್ಯಾ ಪ್ರಭುತ್ವ್ ಸಕ್ತೆಕ್. 

ಸಾಯ್ಬ್ ಸಗ್ಳೆ ಥರ್ಥರ್ತಾತ್ ಕಿತ್ಯಾಕ್? ಕವಿನ್ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಚ್ಯಾ ಮುಳಾಕ್‍ಚ್ ಧಾಡ್ ಘಾಲ್ಯಾ. ದರ್ಯೊ ಜಳ್ಳೊ ತರ್ ತಾಂಚಿ ಸಾಯ್ಬ್‌ಗಿರಿ ಜಳ್ತಲಿ. ತಾಂಚಿ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಮರ್ತಲಿ! 

ಮಾದ್ರಿ ಬಾಯ್, ವ್ಹಡ್ಲಿ ಬಾಯ್

ಒಫೀಸಾಂತಲಿ ಆಪೂಟ್ ಬಾಯ್

ಮುಕ್ರಿ ಬಾಯ್, ಮೆಸ್ತೀರ್ಣ್ ಬಾಯ್

ಆಡ್ ಪಡ್ಲಾ ತಾಂಚೊ ಪಾಯ್

ಪೆಂಕ್ಟಾ ನಾಡೊ ತುಟ್ಲಾ.

ಅಧಿಕಾರಾಚ್ಯಾ ಜಾಳಾಂತ್ ಪುರುಷ್-ಪ್ರಧಾನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಚೊ ಪ್ರಭಾವ್ ಆಸಾ; ತಾಚ್ಯಾ ಪರಿಣಾಮಾಂತ್ ಬಾಯ್ಲಾಂಚೆಂ ಜಿವಿತ್‌ಯ್ ಸಾಂಪಡ್ತಾ. ತಾಂಚೊ ಪಾಯ್ ಆಡ್ ಪಡ್ತಾ; ಪೆಂಕ್ಟಾಚೊ ನಾಡೊ ತುಟ್ತಾ. ಹ್ಯಾ ಪ್ರತಿಮಾಂತ್ ಆಧಾರ್ ಹೊಗ್ಡಾಂವ್ಚೆಂ, ಸಮತೋಲ್ ಭಿಗಡ್ಚೆಂ ಆನಿ ಸ್ವಾಭಿಮಾನಾಕ್ ಧಕೊ ಪಾವ್ಚೆಂ — ಹ್ಯಾ ಅರ್ಥಾಂಚಿಂ ಪದರಾಂ ಉಗಡ್ತಾತ್. 

ಆಕಾಂತಾಕ್ ವೊಡ್ಕೊ ನಾ

ಪೆಂಕ್ಟಾರ್ ತಾಂಚ್ಯಾ ಕುಡ್ಕೊ ನಾ

ಗಾಂವ್ಚೊ ಸುಶೆಗ್ ಲುಟ್ಲಾ.

ಪೆಂಕ್ಟಾಚೊ ಕುಡ್ಕೊ ಸಾಂಡ್ಚೆಂ – ಹ್ಯಾ ಪ್ರತಿಮೆಂತ್ ಕಸಲೆಂ ಶೋಷಣ್ ದಾಂಬುನ್ ಉರ್‍ಲಾಂ?  ಸ್ತ್ರೀಯೆಚೊ ಮಾನ್, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ ಆನಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಾಚೆರ್ ಜಾಂವ್ಚೊ ಅಕ್ರಮಣ್ ಹಾಂಗಾ ದಿಸ್ತಾ.  ’ಗಾಂವ್ಚೊ ಸುಶೆಗ್ ಲುಟ್ಲಾ’ ಹ್ಯಾ ವೊಳಿಂತ್ ಕವಿ ವೊಡ್ಕೊ ನಾತಲ್ಲ್ಯಾ ಅಕಾಂತಾಕ್ ಏಕ್ ಸಾಮೂಹಿಕ್ ಅಯಾಮ್ ದಿತಾ.  “ಲುಟ್ಲಾ” ಮ್ಹಳ್ಳ್ಳ್ಯಾ ಸಬ್ದಾಂತ್ಲ್ಯಾನ್ ಗಾಂವ್ಚ್ಯಾ ಸುಶೆಗಾ ಪಾಟ್ಲ್ಯಾನ್ ದಾಂಬುನ್ ದವರ್‍ಲೆಲೊ ಅಮಾನುಷ್ ಅನ್ಯಾಯ್ ಬಾಯ್ರ್ ಪಡ್ಲಾ. 

ಕಾಳೊಕಾಚೆಂ ರಾಜ್ ಆನಿ ಕಡ್ಚೆಂ ಮೆಣ್

ವ್ಯವಸ್ಥೆಲಾಗಿಂ ಝುಜೊಂಕ್ ಕವಿ ಆಯುಧಾಂ ಘೆವ್ನ್ ಯೇನಾ. ತಾಚ್ಯಾ ಹಾತಾಂತ್ ಅಸಾತ್ ಸಬ್ದ್; ತಾಚ್ಯಾ ಉಸ್ವಾಸಾಂತ್ ಅಸಾ ಸತಾಚೊ ಉಮಾಳೊ. ಕವಿ ಹಿಂಸೆಕ್ ಪ್ರಚೋದನ್ ಕರ್ನಾ, ಪೂಣ್ ಅನ್ಯಾಯಾ ಮುಖಾರ್ ಆಪ್ಲೆಂ ನೈತಿಕ್ ಜಿದ್ದ್ ಆನಿ ಧಯ್ರ್ ಉಟವ್ನ್ ಧರ್ತಾ. ತಾಚೆಂ ಝುಜ್ ತಾತ್ವಿಕ್. ತೊ ಸಾಂಗ್ತಾ: 

“ಹಾಂವ್‍ಗಾ ಕೊಣ್, ಕಡ್ಚೆಂ ಮೆಣ್”.

ಮೆಣ್ ಸಾತ್ವಿಕ್ ತ್ಯಾಗಾಚೆಂ ಪ್ರತೀಕ್. ಮೆಣ್ ಸ್ವತಾಕ್ ಕಡವ್ನ್ ಗಳ್ತಾ. ಸ್ವತಾಚೊ ಆಕಾರ್ ಹೊಗ್ಡಾವ್ನ್ ಘೆತಾ. ಆಪ್ಲೆಂ ಅಸ್ತಿತ್ವ್ ಉಜ್ವಾಡಾಂತ್ ವಿಲೀನ್ ಕರ್ತಾ. ಕಾಳೊಕಾಚೆರ್ ಜಯ್ತ್ ಜೊಡ್ತಾ. ಕಾಳೊಕಾಚೆಂ ರಾಜ್ ಹ್ಯಾ ಲ್ಹಾನ್  ಉಜ್ವಾಡಾಕ್ ಥರ್ಥರ್‍ತಾ. ಮೆಣ್ ಕಡ್ತಾ—ಪಣ್ ಕಾಳೊಕಾಚೆಂ ರಾಜ್ ಜಳಯ್ತಾ!

ಮೆಣಾಚಿ ಪ್ರತಿಮಾ ಕವಿಚ್ಯಾ ಸ್ವಂತ್ ಅಸ್ತಿತ್ವಾಚೆರ್‌ಯ್ ಏಕ್ ಸವಾಲ್ ಉಬೆಂ ಕರ್‍ತಾ. ಕಾಳೊಕಾಚ್ಯಾ ಪ್ರಭುತ್ವಾಂತ್  ಉಜ್ವಾಡ್ ದಿವ್ಚೊ ಮನಿಸ್ ಆಪ್ಲೆಂ ಅಸ್ತಿತ್ವ್ ಜಳೊಂಕ್ ತಯಾರ್ ಆಸಾ. “ಜಳ್ತಾ ಜೀಣ್” ಮ್ಹಣ್ತಾ ತೊ. ತಾಚೊ ಉಜ್ವಾಡ್ ತಾಚ್ಯಾ ಸ್ವಂತ್ ಜಿಣ್ಯೆ ಆವ್ದಿ ಮಟ್ವಿ ಮಟ್ವಿ ಕರ್‍ತಾ. ಹ್ಯಾ ಪ್ರತಿಮೇಂತ್ ಕವಿಚೆಂ ಬಂಡಾಯ್, ತಾಚೆಂ ನೈತಿಕ್ ಧಯ್ರ್ ಆನಿ ತ್ಯಾಗಾಚಿ ತಯಾರಿ ಏಕ್ ಜಾತಾತ್. 

ರಡೂನ್ ರಡೂನ್ ರಡೂನ್ ರಡೂನ್ - ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣಾಚಿ ಸುರ್ವಾತ್

ಚಾ. ಫ್ರಾ. ರಡ್ಣ್ಯಾಚೊ ಪಾರಂಪರಿಕ್ ಅರ್ಥ್ ಬದ್ಲುನ್ ಚೊಡ್ತಾ:

“ರಡೂನ್ ರಡೂನ್ ರಡೂನ್ ರಡೂನ್

ದೊಳ್ಯಾಂತುಲಿಂ ದುಕಾಂ ತಾಂಡೂನ್

ದರ್ಯಾ ಮಾತ್ಯಾರ್ ವೊತ್ತಾಂ ವೊತ್ತಾಂ

ದರ್ಯಾ‌ಉಜೊ ಪಾಲ್ವಂವ್ಕ್ ಸೊಧ್ತಾಂ

ಸಾಮಾನ್ಯ್ ಜಾವ್ನ್ ರಡ್ಣೆಂ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಅಸಹಾಯಕ್ ಉದ್ಗಾರ್ ಮ್ಹಣ್ ಅಮಿ ಸಮ್ಜತಾಂವ್.  ಪೂಣ್ ಚಾ. ಫ್ರಾ. ಚೊ, ‘ರಡೂನ್ ರಡೂನ್ ರಡೂನ್ ರಡೂನ್’ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ್ ಆವರ್ತನ್ ಅಧಿಕಾರಾಕ್ ಭಿಯೆವ್ನ್ ಕೆಲ್ಲೊ ವಿಳಾಪ್ ಖಂಡಿತ್ ನ್ಹಯ್!.  ರಗ್ತಾ ಶೆಳೆರ್ ಆಟ್ತಾನಾ ಜಿವಾಚ್ಯಾ ಗುಂಡಾಯೆ ಥಾವ್ನ್ ಉಟಲ್ಲ್ಯಾ ಪ್ರತಿರೋಧಚೊ ಛಂದ್ ಜಾವ್ನ್ ಅಸಾ ಹೆಂ ರಡ್ಣೆಂ. ಕವಿಚೆಂ ಏಕ್ ಉಂಚ್ಲೆಂ ಕಲಾತ್ಮಕ್ ಪ್ರಕಟಣ್. 

ಕವಿ ದೊಳ್ಯಾಂತುಲಿಂ ದುಕಾಂ ತಾಂಡ್ತಾ. ಹ್ಯಾ ಪ್ರತಿಮೇಂತ್ ದುಖಾಚೆಂ ರೂಪಾಂತರ್ ದಿಸುನ್ ಯೆತಾ. ಹಿಂ ದುಕಾಂ ವೆಯಕ್ತಿಕ್ ನ್ಹಯ್; ತಾಂತುನ್ ವರ್ಸಾಂವರ್ಸಾಂ ಸೊಸಲ್ಲೊ ಅಕ್ಮಾನ್, ಅನ್ಯಾಯ್, ಘಾಯೆಲ್ಲೊ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ್ ಆನಿ ದಾಂಬೂನ್ ದವರಲ್ಲ್ಯಾ ಆವಾಜಾಂಚೊ ಖತ್ಕತೊ ಆಸಾ. ಕಾಟ್ ತುಟೊನ್ ವಾಳ್ಚ್ಯಾ ಹ್ಯಾ ದುಕಾಂಚೊ ಲೊಟ್ ‘ದೊತೊರ್, ವಕೀಲ್ ಮಂತ್ರಿ, ತಂತ್ರಿ, ಸಾಯ್ಬಾಂಚ್ಯಾ’ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ್ ಭದ್ರತೆಕ್ ಕೊಸ್ಳಾಂವ್ಚಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಜಾತಾನಾಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿ ಸುರ್ವಾತ್ತಾ. 

ಕವಿ ಉಜೊ ಪೆಟವ್ನ್ ಧ್ವಂಸ್ ಕರೂಂಕ್ ಸೊಧಿನಾ, ತೊ ದರ್ಯಾಚ್ಯಾ ಮಾತ್ಯಾರ್ ಆಪ್ಲಿಂ ದುಕಾಂ ವೊತ್ತಾಂ ವೊತ್ತಾಂ “ದರ್ಯಾ ಉಜೊ ಪಾಲ್ವಂವ್ಕ್” ಸೊಧ್ತಾ. ಹಿ ಪ್ರತಿಮಾ ಕವಿತೆಕ್ ಆನಿ ಎಕ್ ನವೊ ತಾತ್ವಿಕ್ ಆಯಾಮ್ ದಿತಾ. 

ಹಾಂಗಾ ರಡ್ಣೆಂ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣಾಚ್ಯಾ ಪಯ್ಲ್ಯಾ ಪಾವ್ಲಾಂಕ್ ಪಾವ್ತಾ. ದೊಳ್ಯಾಂತುಲಿಂ ದುಕಾಂ ದರ್ಯಾಕ್ ಪಾವ್ತಾತ್; ದರ್ಯಾ ಉಜೊ ಪಾಲ್ವಂವ್ಕ್ ಸೊದ್ಚೆಂ ಮನ್ಶಾಚಾ ನೈತಿಕ್ ಧಯ್ರಾಚೆಂ ಪ್ರತೀಕ್ ಜಾತಾ.  ವೆಯಕ್ತಿಕ್ ದುಖ್ ಸಾಮೂಹಿಕ್ ಜಾಗೃತೀಂತ್ ರೂಪಾಂತರ್ ಜಾವ್ನ್, ಪ್ರತಿರೋಧಾಚಿ ಸಕತ್ ಜಾತಾ.  ಹಿಚ್ ಕವಿತೆಚಿ ಖರಿ ಸಕತ್. 

ಕಿತ್ಲೆಂ ರಡ್ಚೆಂ? ರಡ್ಣ್ಯಾಕ್‌ಯಿ ಅಂತ್ಯ್ ಅಸಾ. ದುಕಾಂ ಸುಕೊನ್ ರಡ್ಣೆಂ ರಾವ್ತಾನಾ ಭಿರಾಂತ್ ಪೊಳುನ್ ಧಾಂವ್ತಾ. ಉರ್‍ತಾ ಉಜ್ವಾಡ್, ನವೆಂ ಧಯ್ರ್. ಆನಿ ತೆದ್ನಾ, ತ್ಯಾ ಪವಿತ್ರ್ ಮೌನಾಂತ್, ಕಾಳೊಕಾಕ್ ಧಾಂವ್ಡಾವ್ನ್ ನವೊ ಸಂಸಾರ್ ಬಾಂದ್ಚೊ ಅಚಲ್ ಸಂಕಲ್ಪ್ ಜಲ್ಮ್ ಘೆತಾ! 

ಫಿರ್ಕಿಸಾಚೆಂ ಸವಾಲ್ - ದರ್ಯಾಕ್ ಉಜೊ ಪೆಟ್ಲಾ?

ಕವಿತೆಚ್ಯಾ ನಿಮಾಣ್ಯಾ ವೊಳಿಂತ್ ಉದ್ಗಾರ್ ನಾ. ಬದ್ಲಾಕ್ ಏಕ್ ಪ್ರಶ್ನ್ ಚಿನ್ಹ್ (?) ಘಾಲ್ತಾ:  ’ದರ್ಯಾಕ್ ಉಜೊ ಪೆಟ್ಲಾ?’ ಹಿ ಚಾ. ಫ್ರಾ. ಚಿ ಬುಧಂತ್ಕಾಯ್.  ಹೊ ಬದಲ್ ಅತ್ಯಂತ್ ಮಹತ್ವಾಚೊ. ಪಯ್ಲೆಂ ತಾಣ್ಂ ಸಾಂಗ್ಲೆಂ – ದರ್ಯಾಕ್ ಉಜೊ ಪೆಟ್ಲಾ (ಏಕ್ ಘಡಿತ್).  ಆತಾಂ ತೊ ವಿಚಾರ್ತಾ – ದರ್ಯಾಕ್ ಉಜೊ ಪೆಟ್ಲಾ? ಏಕ್ ಸವಾಲ್ ಸವಾಲ್ ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಗಾಂವಾಕ್, ದೇಶಾಕ್, ಸಮಾಜಾಕ್, ವ್ಯವಸ್ಥೆಂಕ್, ಧರ್ಮಾಕ್, ರಾಜ್‍ಕಾರಣಾಕ್ ಆನಿ ಸಗ್ಳ್ಯಾ ಪಯ್ಲೆಂ ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಕಾಳ್ಜಾಕ್ - ದರ್ಯಾಕ್ ಉಜೊ ಪೆಟ್ಲಾ? 

ಅಮರ್, ಜಾಗೃತ್ ಆನಿ ಸಲ್ವೊಂಕ್ ತಯಾರ್ ನಾತಲ್ಲ್ಯಾ ಮನ್ಶ್ಯಾಪಣಾಚ್ಯಾ ಇತಿಹಾಸಾಚೊ ಪ್ರಶ್ನಚಿನ್ಹ್ ಹೊ. ದೆಕುನ್ ಕವಿ ಆಪ್ಣಾಕ್‌ಚ್ “ಫಿರ್ಕೀಸ್” ಮ್ಹಣ್ ಆಪಯ್ತಾ.!  ತೊ ಜಾಣಾ, ಸಮಾಜ್ ತಾಚ್ಯಾ ವಿಚಾರಾಂಕ್, ಸವಾಲಾಂಕ್  ಆನಿ ಬಂಡಾಯಾಚ್ಯಾ ಅರ್‍ಗಾಂಟಾಕ್ ಪಿಶೆಂಪಣ್ ಮ್ಹಣ್ತಾ. ಕವಿ ತೆಂ ಲೇಬಲ್ ಅಪ್ಣ್ಯಾಯ್ತಾ!

ಹೊ ಫಿರ್ಕೀಸ್ ವಾಚ್ಪ್ಯಾಕ್ ಆರಾಮ್ ಆನಿ ವಿರಾಮ್ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ದಿಂವ್ಚೊ ನಾ.  ಸಮಾಜಾನ್ ಸ್ವಿಕಾರ್ ಕೆಲ್ಲೆಲ್ಯಾ ಮೌನಾಕ್ ಆನಿ ಸವಯ್ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾ ಸುಶೆಗಾಕ್ ಇನ್ಕಾರ್ ಕರ್ನ್ಂಚ್ ಅಸ್ತಾ.  ವಾಚ್ಪ್ಯಾಕ್ ತೊ ಹಾಲವ್ನ್ ವಿಚಾರ್ತಾ—ಖರೆಂಚ್ ಉಜೊ ಪೆಟ್ಲಾ? ಖರೆಂಚ್ ಸಾಮೂಹಿಕ್ ಜಾಗೃತಿ ಉದೆಲ್ಯಾ? ಖರೆಂಚ್ ಆಮಿ ಆಯ್ಚ್ಯಾ ಕಾಳಾಚೊ ಅಕಾಂತ್ ಆಯ್ಕಾಲ್ಯಾಂವ್. ತಾಚ್ಯಾಕಿ ಪಯ್ಲೆಂ, ಆನಿ ಆಮ್ಚ್ಯಾಸ್ವಂತ್ ಕಾಳ್ಜಾಚ್ಯಾ ಆಕಾಂತಾಕ್ ಆಮಿ ಒಳ್ಕಲ್ಯಾಂವ್?. 

ದರ್ಯಾಕ್ ಉಜೊ ಪೆಟ್ಲಾ?

ಹೆ ಸವಾಲ್ ಹರ್ಯೆಕಾ ಯುಗಾಚ್ಯಾ ಮನ್ಶಾಚ್ಯಾ ಅಸ್ತಿತ್ವಾಕ್ ಕವಿನ್ ಧರ್‌ಲ್ಲೊ ಆರ್ಸೊ. ಕಾಳ್ ಬದಲ್ತಾ, ವ್ಯವಸ್ಥೆಚೆಂ ರೂಪ್ ಬದಲ್ತಾ, ಸಾಯ್ಬಾಂಚೆಂ ನಾಂವ್ ಬದಲ್ತಾ. ಪೂಣ್ ಭಿರಾಂತ್, ಮೌನ್ ಆನಿ ಗುಲಾಮ್‌ಗಿರಿ ನವ್ಯಾ ರೂಪಾಂತ್ ಪರತ್ ಜಲ್ಮ್ ಘೆತಾತ್. ತಾಂಕಾ ವಿರೋಧ್ ಉಬೊ ರಾವ್ಚೊ ಉಜೊ ಮಂದ್ ಜಾಂವ್ಚೊಚ್ ನ್ಹಯ್. ತೊ ನಿರಂತರ್ ಪೆಟೊನ್ ಉರೊಂಕ್ ಜಾಯ್.

ಸುಟ್ಕಾ ಸೊದ್ಚೆ ತಳ್ಮಳೆ ರಾವನಾಂತ್, ಮ್ಹನ್ಶಾಪಣ್ ಮಾಗ್ಚಿ ಬೊಬಾಟ್ ಥಾಂಬಾನಾ. ಕವಿಚ್ಯಾ ಗಾಂವಾಂತ್ ಸುಶೆಗ್ ಮ್ಹಳ್ಳೊಚ್ ನಾ!