[मटवी कथा]: ती पावसाळी (सांज) सांजवेळ
ती पावसाळी सांजवेळ (सांज) आसली. वातावरणात एक भंयकर गूढ पातळिल्लें, सार्कें ताच्या घारश्या गूढ दोळ्यावर. मळबातली निळी निळाय काळ्या काळ्या कुपांनी धापून उडयल्ली. पयसुल्यान खंयच्यान तरी कुपांर कुपां आपटल्याचो व्हड व्हड आवाज येतालो मदीच जोगूल झगझगताले.
ती ताचे वांगडा दऱ्या देगेवेल्या त्या ल्हानश्या गांवाच्या चार रसत्याच्या मधल्या मदी तिट्यार उबी आसली. तिजेखातीर हो तिच्या जिवन मरणाचो प्रस्न आसलो. त्या ल्हानश्या गांवा कुशीचो तो येदो व्हड आकांत दऱ्या, थेंब्या थेंब्यान तिच्या दोळ्यांत भरून आयिल्लो. हो निर्णायक वेळ आसलो कांय वेळ थंय एक व्हड मौनाचो दऱ्या पातळ्ळो पयसुल्यान मात दऱ्या निरंतर गाजतालो, जशे कांय एक आकांताचे चक्रिवादळच येवपाचे आसलें सगळे नश्ट करपी. फकत कांयच दिसाफाटी ती दोगाय एकमेकाच्या मोगान पिशी जावन मोगाच्या म्हवाळ, दुदाळ तांबड्या गुंज साळका तळ्यात भोंवताली ते हांगा मुखार आशिल्या कोणाकच खरे दिस्पाचे न्हय.
तो थोडें वेळ तोंडात किते तरी घोळयल्लेवरी उलयलो, त्या उत्रां उत्रांत एक वायट, दुस्वासी, कुसको वास आसा हे तिका जाणवलें., तो नश्टो पाडो पर्मळ तिज्या रंद्रारंद्रात वचून रिगलो. ह्याच खिणा आपणें उब्या उबें मरून वचचें, कोसळून वचचें, मुखावेल्या दऱ्यात विरगळून वचचें अशें तिका दिसलें. थोडो वेळ तो वगीच रावलो मागीर थोडोसो मोवाळ जावन उलयलो "सुंगधा तुजो म्हजो सांगात सोपलो. तुजो हांव उपकारी आसा म्हजो पुरुशार्थ तुवें जागयलो, एका गोबरात लिपून आशिल्ल्या काळ्या कुळकुळीत कोळश्याचेर ल्हवच फूक मारून कोणेतरी ताका धगधगीत तेजिश्ट इंगाळो कर्चो तसो कितेतरी हांव जावंक लागला. एका वेळार दिसतालें तुजेविणें हांव अपूर्ण आसा पूण
सुंगधा खरे म्हळ्यार तुवें म्हाका पूर्ण केलो, ह्या पुर्णत्वाच्या नाड्यार हांव सगळो संघरष पेलूक शकतलो कसलेय झूज झुजूक पावतलो. म्हजे भितर आता हजार हाताचें बळ रिगलां पळय म्हज्या कर्तुत्वाची सगळी मळां हात जोडून म्हजे मुखार उबी आसात. तूं तुजे वाटेन वच, वचच तूं. तूं वतकच एक रितेपण येतलें एक नवेच रितेपण खोल खालीपण पूण म्हाका रितेपणाची संवय ना ती रिती सुवात भर्पाक हजार वाटेन हजार जाणां येवन उबीं रावताली म्हज्या काळजार, तन मनार आपले राज्य गाजवपाक. म्हज्या वाटेर आडमेळें घालू नाका वच तूं, वच, वचच तूं."
तिणें आक्रोश केलो अक्राळ, विक्राळ आक्रोश. दऱ्यादेगेवेल्या त्या ल्हानश्या गांवच्या चार रसत्यावेलें तिट्यावेलें लोक तांकां थीर नदरेन पळयताले. निरंत्र दऱ्याची गाज, रडप आयकत ल्हानाचे व्हड जाल्या ह्या लोकांक ह्या आकांतान आळखे, विळखे घालीत हामे-यानी रडपी तर्ण्या सोबीत चलयेच्या रडपाचे कांयच दिसलेना. ती रडत आसली आनी तिजे मुखावेल्यान तो लांब लांब धेंपा घालीत गेलो. ती ताजेफाटल्यान कांय वेळ धावंत गेली पूण तो एक वेळ पसून फाटी पळयनासताना गेलो. कांय वेळ ती ताच्या फाटमोया आकृतीक पळयत रावली, एक खीणाभर तिका दिसलें ती पयस पयस वचपी आकृती धावंत परत येताली तिका घट्ट वेंगेंत घेताली. दूसऱ्याच खिणा तिका दिसलें धावंत वचचे ताचो हात धर्चो आनी विचार्चें म्हज्या एका स्पर्शान पळय तुजे असतित्व कशें चंवरून फुलारून आयला. पूण म्हाका किते मेळ्ळें, मोगाच्या येद्या व्हड दोंगर तेंगशेर व्हरून म्हाका सकल धुकलून उडोवचो हक्क तुका कोणे दिलो. आतां वता तर वच पूण वता आसतना म्हज्या दोंळ्यात दुकांचो जो दऱ्या उसळ्ळा तो पळोवन वच जाता जाल्यार थोडेशें ते दूख तुज्या हाताच्या मुठीत गच्च बांदून घेवन वच. मुखार केन्नाय फुडाराक तुज्याय वाट्याक असलेच दूख आयल्यार ही मूठ थोडीशी सदीळ करून पळय तुका थाकाय मेळटली. कोणेतरी केन्नातरी जीव तोडून आपल्याचेर मोग केल्लो ही कल्पनाच कितले समाधान आनी सूख दिवपी आसता.
ती पावसाळी सांजवेळ आसली ताच्या गूढ घारश्या दोळ्यावरीच पुराय वातावरण गूढ आसलें. ती कितलोसोच वेळ थंयच पडून रावली कोणे तिका आता हात पसून लायल्यार ती आताच एका मातयेच्या दिपळ्यावरी थंयच कोसळून वचपाची वा मुखार आशिल्ल्या आकांताच्या दऱ्यात जीव दिवपाक धांवत सुटपाची.
अचकीत तिका एक आकांताची भूक लागली. चर्चरून भूक आज सकाळीं फडे उदकाचो घोट घेनासताना ती भायर सरिल्ली कितें तरी आंबट, अरबट, चरबट किते तरी खांवचे अशें तिका दिसलें. रसत्याच्या दाव्या वटेन लागीच एक जाणटीच बायल हळदुव्याच पिकिल्ल्या केळ्यांचो पाटलो घेवन बशिल्ली, वोडोल थावन ती ताका पळयत आसली. सुगंधा उठून तिज्या म्हऱ्यात गेले पांच केळी घेवन ताणी खाली. त्या बायलेन ताका म्हळें “रडटा कित्याक कितले सोबीत दिसता मुगो तूं केंस पळय कशे कोंगरे, मुदयाळे सोबीत. कपल पळे कशे व्हड आनी रुंद अश्या कपलाची मनशां भाग्यवंत, किर्तिवंत, नशिबवान आनी हुशार आसतात. जिण्येंत बाये कितेच थीर उरना. फाटली तीस वर्सां हांव हांगा दऱ्या मुखार बसून केळी विकता, देगेर येवपी दर एक ल्हार नवें आसता नवी उरबा नवी नजर घेवन येता. देगेवयली दर एक बरी, वायट, पाडी, नश्ट वसत तो आपल्या पोटांत घेता आनी नवो ताल्ल जुवान जायत वता. दर खिणा खिणाक दऱ्याय नवो जाता आनी देगय बी. एकेकदा वादळ वारें जावन दऱ्या भितल्लें भितर आकांताचो घुंवता, सोशेता, घोगेता एकेक पाळ माडा येदें पळयल्यार दिसता आता हे वादळ वारें सोंसू नज जावन दऱ्या पळ मारून धावतलो पूण दऱ्या आसा तसो दुसरे दीस थंड जावन ल्हव ल्हव ल्हारेत रावता."
दऱ्यादेगेवेल्या त्या गांवच्या रुमडा पेडावेल्या घुमटे पोंदा कोणे तरी येवन दिवो लायलो. त्या दिव्याच्या उजवाडाक पळयत कांय वेळ ते तशेच बसून रावलें मागीर ल्हव ल्हव ताचे रंद्रान रंद्र जागे जाले. एका खिणयाळ्या ताळणेच्या एका भंयकर झपाट्यात ते सापडिल्लें. ती ताळणी आसली राक्षसी ताळणी, तो फटकिरो मोह आसलो, एक उदकाचो बुडबुडो (बुळबुळो) एक काळे किट्ट मृगजळ. कोणेतरी तिका फटयिल्लें. पुराय विश्वासघात केल्लो. तिच्या नितळ, निवळ निरागस्पणाचो असहायतायेचो फायदो घेतिल्लो आनी आपूण मात सरळ पणान निसटून, सुटून गेल्लो. केदो व्हड अपमान तिच्या भितरल्या असतुरेचो तिच्या स्रीतत्वाचो तिच्या मनात एक भंयकर राग खतखततालो. एक फुटूक सोदपी ज्वालामुखी रसरसतालो.
ताच्या गूढ हांश्याचेर ती पयल्याच नदरेत भाळिल्ली. ही रानभूल आसली तेच गूढ ताच्या घारश्या दोळ्यांतय झळकताले, हे गूढ हांश्या फाटले सगळे कारस्थान आता तिका पुरायेन कळिल्लें. तिका ताची किळस वीट आयली एक भंयकर बुर्सो जाल्लो एक मिळमिळीत गांयडोळ आपल्या आंगार चडला अशे तिका दिसूंक लागलें.
ती भितरल्यान हाल्ली तिका ओंकारे येवंक लागल्यो. एकाफाटल्यान एक ओंकारो आयल्यो, सुक्यो ओंकाऱ्यो ती तशीच होसटेलात परत आयली. तिका ल्हव ल्हव समजूक लागलें आपूण आता एका महासागराच्या चक्रिवादळात सांपडला म्हज्या कुडिचो. एक भोंवरो जावंक लागला तिका घुंवळ आयिल्लेंवरी जाली. एका अवसानघातकी फटकीऱ्या खिणाचो येदो व्हड श्राप आनी तो फकत म्हाकाच. "हांवच कित्याक", "हांवच कित्याक" तिच्या कुडिचे एकान एक सूत किळांचून उठले. तिजी पुराय कूड एका आकांत भिरांतेन थरथरूक लागली.
तो मात सगळ्या जवजाळापसून पयस सामको पयस शांत सुसत न्हिदला आसतलो वा आनीक एक नवें जाडजूंड जाळें विणपाच्या कामात गुंतला आसतलो.
तिजे रंद्रान रंद्र तुटूक लागलें पुराय शरीरातली एकान एक शीर फुटूक लागली. पोटात एक आकांताचे मोड उठलें. खोल खंय तरी तिका जाणीव जावंक लागली, तिका खबर नासतना हो सावळो, चंदन वर्णी देह उजळूक लागला. रात राणयेच्या झोपावरी तिजो देह देटांदेटांतल्यान परमळूक लागला. कोणाच्या येवकाराक ऊसउसून, तटतटून रावल्या ही कूड. रगताचो येदो घसघसो तिच्या कुडीच्या पेशी पेशीतल्यान घसघसून, फसफसून कित्याक म्हण व्हांवूक लागला. पुराय शरीर अशें कशें नसानसान भरूक लागला श्रृंगारूक लागला कसलें हे जड जड वजें. हड्या तल्यान दुदाचे वझरें कोणाखातीर घसघसूक फुटूक लागल्यात. कोण तिच्या पोट गर्भा सकल एक मोव मखमली विलूदी फुलांफुलांचे हांत्रूण, पांघरूण पातळूक लागला. तिचो पुराय देह एक खतखतीत पंचरसान भरिल्लो तोपूल जावंक लागला, एक कड नाशिल्ली जड काश्याची वाटली तिच्या गर्भात घुवूंक लागल्या. ह्या पुराय भ्रंमाडार ती पातळूक सोदता भ्रंमाडच्या कोनश्या कोनश्यार आपलो शेक गाजोवंक सोदता.
तिका कळूक लागलो ह्या सगळ्याचो अर्थ, सैमान हे मातृत्वाचे जड जड वजें फकत म्हज्याच माथ्यार दवरून म्हाका फटयलें. तिका आपल्या गरीब बाबड्या बापायची खूब खूब याद जाली. फाटलें फावट घराकडल्यान होसटेलात येतना ताच्या दोळ्यात दुकां आयिल्ली ती दुकां पुशीत ताणें म्हणिल्लें "सुंगधा आमच्या पुराय घरवडितलें तूं पयलें इंजीनियर जातलें, म्हाका तुजो अभिमान आसा तुजे फाटल्या भांवडाखातीर तूं आदर्श" आवयनयी मुखार येवन म्हणिल्लें "आपले जोडितलो एकान एक पयसो तुजे शिक्षणा खातीर दवरता तो, तूं बरे करून शीक".
ह्याच वेळार तिच्या ल्हान भांवडाच्या दोळ्यांत एक भांगराळो चकचक आसलो. एका पयसुल्या वाळवंटातल्या मृगजळाची स्पनां सगळींच पळोवंक लागिल्ली,
ह्या यादीन तिचें काळीज आक्रोश करीत धडपडलें परत एक ओंकाऱ्याची व्हड उबळ आयली आयकून तिजे रुममेट इश्टीण श्वेता गडबडून, धडपडून उठले. सुंगधा ताज्या गळ्यात पडून हामेऱ्यानी रडलें. दुसरे दीस दोगाय पयस शाराच्या कडेक झोपडपट्टीतल्या ग्लीत आशिल्ल्या दोतोराकडेन गेली. दोतोरान पयली बरेकरून तपासलें तो एबोर्शन करूक पयली तयार जालो पूण मागीर तिच्या महाविद्यालयाचे नांव आयकून गडबडलो, घटघटीत दोन ग्लास उदक पियेलो. पयलीच गबाळो, पिसाट कसो सादोच दोतोर तो ह्या झोपड पट्टीतल्या लोकाक जोर थंडयेचे वखद दिवन आपली थातूर मातूर प्रेकटीस चलयतालो तो आता आनीकय बाबडो भिवकुरो दिसूक लागलो. तोंडातल्या तोंडात गाळ घातिल्लेवरी किते तरी उलयलो आनी मागीर चलात पयली चलूक लागात म्हणत ताणी तांकां धुकलूनच भायर काडले.
ती तशीच खिन्न सुन्न मनान परत आयली सुगंधाक आपूण पूर्ण निराधार दिसूक लागले. श्वेता ताका परत परत समजायताले घरा वच आवय किते तरी वाट सोदून काडटली. सुगंधाक दिसताले हाका किते खबर म्हाका ह्या अवस्थेत पळयल्यार दोगाय आवय बापूय घराच्या हुंबऱ्यार्च जीव सोडटली.
तें दीसभर कुडीत पडून रावताले रात रात जागतालें जेवणावयली वान्साच गेल्ली. कसलोच मार्ग सुचनासलो. ताका आपल्या ल्हानपणाची याद जाली घर्च्या मांजरीक पिलां जाल्ली ही आनीक पिडा नाका म्हण आवय तांका पयस आरवात सोडून आयली. शाळेतल्यान येतकच सुगंधाक कळ्ळें ताणे रडून आकांत केलो ते शेजार्च्या महेशाक आनी संगीताक घेवन आरवात गेले एकान एक झोप माड्डून ताणे एकान एक मांजरा पील सोदून हाडलें.
आता म्हाका किते जाला हांव एक दुश्ट राक्षीण जावन म्हज्या गर्भात वाडपी एक ल्हान जिवाक मारून उडोवंक सोदता. ह्या सर्वागसुंदर सैमरुपी ब्रम्हांडाचो तो आनंदयात्री जावंक सोदता आनी हांव ताजो खून करून त्या रक्तबंबाळ हातांनी म्हजो फुडार घडोवंक सोदता.
इतले निश्टूर कशे जाले हांव, कैदाशीणेवरी कोणाचो जीव घेवंक सोदता. ताका अचकीत प्राध्यापक ए. जी. नायकाची याद जाली. सुगंधाचेर आपल्या चलयेवरी ताजो मोग आसलो. तो क्लासीत येवन जिवन तत्वगिन्याच्यो गजाली खूब फावट सांगतालो “तुमी तंत्रविज्ञान शिकतात हेर लोकापरस तुमची बुद्दी, मेंदू चड तल्लख आसा हे लोकाक खबर आसा हे लोक आपल्या भौतीक उदरगती खातीर तुमचेर पातेवन आसात. तुमी तांची जीण चड आनी चड सोपी करतले हाचो तांकां भरंवसो आसा ह्या विस्वासाचो केन्नाच विस्वासघात करनाकात. जे किते तुमी ह्या शिक्षणाच्या बळग्यार मेळयतले ते पुराय मनीसजातीच्या हो सैम, जीव, जंतू, पुराय सृश्टीच्या बऱ्याखातीरच आसतले हाची जाणवीकाय दवरात”
अपराधीपणाची एक खोल भावना ताका भितरल्यान खावंक लागली.
सरान ताका एक दीस म्हणिल्लें” सुंगधा हे तुजें निमाणे वर्स ह्या पुराय वर्गात तूं सगळ्यात चड हुशार, हांगा येवचे पयली हांव मुंबय एच. एम. टी. सी कंपनीत बऱ्याच व्हड हुद्दयार काम करतालो कांय वैयक्तीक कारणाक लागून हांगा आयलो पूण तूं थंय वच तुज्या हुशार्कायेक एक वेगळे परीमाण मेळटले”. दुसरे दीस सुगंधान सराक फोन करून त्या कंपनीची सगळी बारीकसाणेन म्हायिती घेतली. परत परत सर महेश कवळेकर ह्या आपल्या इश्टाचे नांव घेतालो ते ताणे डायरेत बरोवन घेतले. आनी दोनच दिसान फकत श्वेताक एकट्याकच सांगून कांय कपडे, पयशे आनी आपली सगळी सर्टिफिकेटां घेवन मुंबयच्या ट्रेनीर बसलें. श्वेताल्या बापायली आतेभयण नंदा मुंबय एकटीच रावताली बेकेंत नोकरी करताली तिज्या म्हण जिणेची एक काणीच आसली गांव घरा सगळ्याकडेन सगळे संबंद तिणे तोडिल्लें. फकत श्वेताच तिका केन्ना केन्ना फोन करताले. आपल्या इश्टीणिची सगळी गजाल दोळ्यांत दुकां हाडून श्वेतान तिका सांगिल्ली, थोडेच दीस आसरो दी म्हण मागिल्लें आनी व्हडलेशे आडमेळे हाडनासतना तिणे हय म्हणिल्लें.
कसलीच दिशा आनी दिका नाशिल्ल्या एका घनघोर दाट रानात आपूण वाट सांडला वाट सोदता अशे किते तरी ताका दिसत रावलें. फाटल्यान किते जातले श्वेता ताका कशेत्रेन तोंड दितले हे चिंतूनच ताका थरथरो भरतालो.
पूण आता ताणे आपल्या मनाक घट केल्लें. भायर सर्तना तूं जिवाचे कांयच बरे वायट कर्चेना हो सोपूत श्वेतान ताचेकडल्यान घेतिल्लो सामको माथ्यार हात दवरून.
दुसरे दीस तें मुंबयच्या दादर स्टेशनार देवलें, सरळ टेक्सी करून ते नंदाल्या घरा गेलें ती घराच आसली पन्नाशीच्या लागी आशिल्ली नंदा आपल्या सिंगल बेडरूम फ्लेटांत एकटीच रावताली.
तिचे घर बरेच नितळ निवळ आसलें. किचनात कुशीक एक ल्हानशी उक्ती सुवात आसली तुका हांगाच रावचे पडटले तिणे थोडेशे थंडसाणेन म्हळे. सामान हांगाच दवर आनी फ्रेश जा. तोमेरेन हांव च्या करता मागीर रेसट घे प्रवासान थकला आसतलें. च्या पिवन सुंगधाक ताणे त्या कुशीकच हात्रूण घालून न्हिदपाक सांगले. सुंगधान न्हिदिल्लेकडेन थारायलें हो म्हजो नवो जल्म आताच हांव ह्या मातयेतल्यान रुजून आयलां. म्हज्या फाटल्यान फुडल्यान कांयच ना कोणाच्यो यादी ना कोणाची सावळी ना. आता हांवेच म्हजी सावळी जावपाचे सगळ्या उज्या धगातल्यान उज्याची केण्णां मांडयत धगधगीत पेटपी होमखण जावपाचे ताणे मनाक एक गांठ बांदून घेतली.
सांजचे उठून सुंगधान नंदाक जेवण करपाक आदार केलो. नंदान ताका ताज्या वैयक्तीक जिणे विशीं व्हडलेशे कांयच विचारलेना. तरी सुंगधान आपूण रोखडेच नवी सुवात सोदतले म्हण सांगले तेन्ना तिणें पयली नोकरी सोदल्यार बरे इतलेच म्हळे सुंगधान तेन्ना मात आपल्याक आलाशिरो दिल्ले खातीर तिचे मनापसून दिनवास मानलें.
दुसरे दिसा सावनच सुंगधा नोकरेच्या सोदात लागलें एका मोलात एक सेल्सगरलाली नोकरी आसली तिणे आपलो अर्ज आपल्या सर्टिफीकेटी सयत इमेल केलो. एक वराभितर फाल्याच रुजू जा अशी जाप आयली. नंदा येतकच ताणे आपल्याक नोकरी मेळ्ळ्या इतलेच सांगले खंय, कसली नंदान कांयच विचारलेना. फकत फायनेनशियल इनडिपेनडस खूब महत्वाचे आसता इतलेच म्हळे नंदा खूबच मेजून मापून उलयतालें.
दुसरे दीस आपली सगळी सर्टिफीकेटां घेवन ते गेलें. तो मेनेजर तिजी फायल पळोवन थोडोसो नर्वस जालो, हे आनी म्हजी नोकरी व्हरत असो किते भाव ताज्या तोंडार आसले. तेन्नाच सुंगधान ताका स्पश्ट उत्रात सांगले फकत एकच वर्स हांव हांगा काम करतलें.
मागीर एच. एम. टी. सी. कंपनीत ज्योयन जातले भारतीय गिरायकाल्यो कपडें विकत घेवपा फाटल्यो प्रेरणा आनी कारणां हाचेर म्हजो अमेरिकन फांवडेशनान स्पोन्सर केल्लो एक सोद प्रकल्प चालू आसा ताका लागूनय म्हाका ही नोकरी जाय "हे सगळे मुद्देसूद पणान ताणें त्या मेनेजराक इतले बरे तरेन पटोवन दिलें. की ताणे हेरापरस ताज्या पगारात एक हजार रुपयाची वाड केली.
वेगवेगळे तरेचे कपडे लोकांक दाखोवप तांका कपडे विंचून काडपाक मदत करप हेच ताचे काम आसलें. थंयच ताका शाहीन मेळ्ळें शाहीनान पयलेच फावट मेळ्ळें तेन्ना अशे आर पार नदरेन ताका पळयले जशें ताच्या काळजातल्या दर एका दुखांची ताका वळख आसली. शाहीन ल्हव ल्हव ताची घट्ट इश्टीण जाली दर एका कामात ते ताका आदार कर्ताले.
म्होलांत सगळ्याक आपलो घोव गांवात आसता अशे ताणे सांगिल्लें, पूण शाहिनाकडल्यान फट चड दीस लिपोवंक ताज्यान जालेना. शाहिनाचीय म्हण एक काणीच आसली ताका लागूनय आसत तांचे नातें आनीक घट जालें.
शाहीनाले लग्न ल्हान आसतना जाल्लें वीस बावीस वर्सारच भरपूर सोरो पिवन त्रास दिवपी घोव भायर पडलो. भुरगीं ना म्हण मांय आनी मांवाक ते दोळ्यामुखार पयलीच नाका आसलें. आता आपल्या चल्याक ह्या फुटक्या नशिबाच्या राक्षिणीन खाले म्हण ती येतल्या वतल्या हुजीर कपल धाडायताली. खरे म्हळ्यार पूतान ह्या दोगाकय एक दीस पसून तशे सूख दिवंक नासलें. घोव मेल्ल्या मेजून तेरा दिसान मावांन तिचे पुराय कपडे म्हाल दारामुखार दवरलें आनी सांगले आताच्या आता घराभायर सर. शेजार्च्या कोणेतरी ताका आवयगेर हाडून सोडलें.
फकत चार्च दिसान आवय आनी भावजयेमदी व्हड झगडे जालें, झगडे कसलेय आसू ह्या मुळात आपूण आसा हे शाहीनाक समजलें. त्याच दिसान शेजार्चो गांव भाव मुंबयच्यान आयिल्लो आसलो, ताणे ताका विचारिल्लेय तूं कामाधद्यात हुशार आसा मुंबय यो हांव तुका कामाक लायता. भुरगीं बायल आशिल्लो हो रफीक आपल्याचेर इतलो उदार कसो जालो हे ताका पयली कळ्ळें ना. पूण विखाची परिक्षा घेवंकच जाय. ते त्याच सांजे रफिकागेर गेले. आनी सरळ हांव तुजे वांगडा मुंबय येता फकत बरें चार पयशे मेळपी काम मेळ्ळ्यार पुरो. इतलेच म्हळें आनी मेज्जून आठ दिसान तें ताजेवांगडा मुंबय आयलें.
गांवात रफिकाविशीं लोकाल्या मनात आदर विस्वास आसलो, घरात आनी घराभायर कोणे एका उत्रान ताका तूं वचू नाका हांगाच राव अशें म्हळेना.
शाहीन सगळे सोडून एका अनवळखी शारात आयिल्लें. रफीकान आपल्या घरात ताका आसरो दिल्लो ताचे विशीं ताचे मन भरून आयलें रफिकाल्या धुवेन दार उगडलें आनी उदक हाडून दिलें अम्मा खंय अशे म्हणटकच तें ताका ओडून भितर घेवन गेलें. रेहाना दिदी बेंडीर न्हिदिल्ली. कुडीत भितर येवन रफिकान म्हळे तिजें पुराय आंग धल्ला उठूक बसूक जायना. शाहीन तुका हांगा आसरो मेळटलो पूण तिचे आनी भुरग्याचे सगळे तुवें कर्चे पडटलें. मागीर तूं फावत्या वेळात नोकरी कर. आनी हे सगळे सांबाळूनच शाहीन नोकरी करताले.
पूण हाली हाली रफिकाली तिचे कडेन पळोवपाची नदर बदलिल्ली. ताका लागून शाहिनाक थंयच्यान भायर सरपाक कोणाचो तरी आदार जाय आसलो.
सुंगधान पयलो पगार मेळटकच ल्हान घर पळोवपाक सुरू केलें ह्या कामात आता ताका शाहिनय आदार करतालें. एक दीस शाहिनान ताका सांगले आमी दोगाय मेळून एक रूम घेवंया हांव अर्दे पयशे दिता. रोखडोच एक ल्हानसो रूम ताणी पळयलो. ताणे नंदाक सांगले नंदान इतलेच म्हळे “आपल्या पायार चड बेगीन उबें रावता तें बरे केन्नाय गरज पडल्यार मात सांग”.
आनी सुंगधा रुमार आयलें ताजे उपरांत एका म्हयन्यान शाहीन आयलें. सुंगधान ताका इतलेच म्हळे “म्हजे जेवण हांव रांदता तुजे तूं रांद”. तेन्ना शाहीन खळखळून हांसले “हांव करता त्यो रोटयो तूं खाल्यार सोडचेना”. शाहीनाक ते वेळार मनातल्यान दिसलें खरेच हांव खूब तेंपान मनाचे सगळे बांद तोडून मोडून पयलेच फावट हांसला, ताका खूब मेकळे मेकळे दिसलें.
सुंगधाक णव म्हयने लागिल्लें शाहिनच ताजी आवय बापूय जाल्ली. घराकडच्यान एक दीस बापायचो फोन आयलो दोगाय रड रड रडली. .
पिडा, वेग, दूख वाडटकच सर्कारी होस्पीटलात शाहीनानच ताका भरती केलें. सुगंधाक चलो जालो नांव मात दोगानीय मेळून दवरलें साहील. शाहिनान घर नोकरी सांबाळून सुंगधाचे सगळे केलें आपल्याक समजता कळटा तशें.
सुंगधा दोन म्हयने घरा रावलें आनी मागीर नोकरी सोदूक लागले. ताका अचकीत दिसूक लागलें जिवीत अचकीत खूबच वेगान धावंक लागलां आता एक खीण जरी हांवे व्हगडायलो जाल्यार साहिला सयत हांव खंयचे खंय ना जावन हुबून बुडून वतलें.
एच. एम. टी. सी त वचून तें सरळ सराल्या इश्टाक महेश सराक मेळ्ळें, नायक सरालो रेफरन्स दिलो सरालो नवो प्रोजेकट चालू जावपाचो आसलो ताणी ताका त्या जाग्यार घेतलें आनी एक तारखेच्यान रुजू जावंक सांगले. पगारय बरो आसलो.
घरा येवन ताणे शाहिनाक सांगले तुवें फकत बाबाचेर लक्ष दिवप तुका मोलात जो पगार मेळटालो तितलो हांव तुका दिता. पगार नाका हांव पळयता बाबूक शाहीनान तळमळीन म्हळें. पूण सुंगधान ताका समजायलें, दोंगायल्या दोळ्यातल्यान घळघळीत दुकां व्हांवक लागिल्ली.
सुंगधाक आपल्या जिणेचे हे तारू आता खंयच्या वटेन वचूक लागला हे कळूक लागिल्लें. आपल्या बुडट्या जिणेक फकत शाहिनाक लागूनच तड मेळूक पावली. शाहिनाच्या उपकारा खाला आपूण चेंपून गेला अशे ताका दिसलें.
दोन वर्सां जाली मदी ताची आवय बापूय येवन गेली. भुरग्यांक मात व्हडा मायेन असो ताणी लागी केलोना ना म्हण दोगानीय घरा यो म्हण आपयलेना. सुंगधाक वायटय दिसलेना. आता म्हयन्या म्हयन्याक तें न चुकता तांकां पयशें धाडटालें.
मदी ताणे शाहिनाक आपल्या घरा धाडलें शाहीन परत येतलें कांय थंयच रावतलें थोडोसो भंय ताज्या मनात आसलो. धा पंदरा दीस म्हण गेल्लें शाहीन आठ दिसानच परत आयलें. सगळी जाण खुशाल आसात. आनी हांव जंय आसा थंय हांवेय खुशाल रावचें अशे तांका दिसता. हांवे हाडिल्ल्यो नव्यो साडयो, नवे मोदीचे सूट, हेर सामान पळोवन भावजय मात खुबच खुशाल जाली. इतलेच म्हणून ताणें तो विशय सोपयलो.
सुंगधान जीव तोडून महेश सराल्या प्रकल्पात काम केलें. प्रकल्प पुरायेन यशस्वी रितीन तयार जालो हाची आपल्याक खोस आसा अशें म्हणून सरान सुंगधाची तोंड भरून तुसत केली.
सरानच ताका एक दीस सांगले कंपनीचो नवो ब्रांच दुबंयत उग्तो जाता तांका एक हुशार ब्रांच एडमीन जाय तुका इंटरेसट आसा जाल्यार हांव तुजे नांव मुखावेल्या मिटिंगेंत सजेसट कर्तां.
ते घरा आयलें नवो फुडार घडोवपाची ही नवी संद आसली आयजमेरेन आपल्या जिणेचें निर्णय ताणेच घेतिल्लें, कोणाक विचारिनासतना आता मात शाहीनाक विचारूक जायच आसलें..
शाहीनान इतलेच म्हळें खरे सांगू म्हज्या जिणेत असो एक वेळ आयिल्लो जेन्ना हांव कोणाकच नाका आसले, तुवें म्हज्या जिणेक अर्थ दिलो सगळेच वाटेन हांव कोसळूक लागिल्लें तेन्ना तूं म्हज्या जिणेत आयलें. आता तूं वता थंय हांव आसतलेच तुका आदार दिवंक.
ताजेउपरांत मेजून स म्हयन्यान शाहीन आनी सुंगधा ल्हान साहिलाक घेवन विमानार बसली विमान उंच एका नव्या दिकेन उडूक लागलें. सुंगधान विमानातल्या खिडकेतल्यान सकयल पळयलें... विमान ल्हव ल्हव उडूक लागिल्लें सकयल अफाट अंत थाव नाशिल्लो अरबी समुद्र पातळिल्लो पूण सुंगधाक मात आपली तड आनी देग स्पश्ट दिसूक लागिल्ली.
[माय, २०२५]
मूळ ’अंत्रुजी’ बोलिंत बरयिल्ली ही लिप्यंतरण केल्ली कथा. बोलिचें समजणी दिंवच्या इराद्यान मूळ बोलिचे सब्ध आसा तशेच दिल्यात.
