पायस (- उर्जिता भोबे)

[कविता] पायस (- उर्जिता भोबे)

एक कविता वेग-वेगळ्या रसांक आटापून आसता; तो आसुयेता करुणा, भिभीत्स, हास्य, वीर, श्रंगार व हेर. जिवीत सयत एक कविता म्हण घेतली तर जिणेंत सयत असलेच कांय रस आसुंक जाय. कवितेचें नांव ’पायस (वोर्न)’ , म्हळ्यार पायसांत सयत वेग-वेगळें गर्जेचें; गोड, दूद/नारल, मीट, दाळ, उदक.... पूण पायसाक जिणेच्या तत्वांसवें तुलन कर्तासतां आमची समाज, आनी समाजेन मांदून आयिल्लीं तत्वां आनीं कशें वेळाकाळातेकीद हीं तत्वांचो पिड्ड्यार जाता आनी हीं तत्वां अपलें मोल होगडायतात म्हळ्ळो आटोव ह्या कवितेंत आसा. एका वाटेर पोटाच्ये भुकेन व्हळवळचो मनीस, अन्येका वाटेन असल्या भुकेल्ल्यांक अपली आसत करून मतांच्या भुकेंत देशाक लुटचे फुडारी. पूण अखेरीक खरें समधान, खरो संतोस (पायस) खंयचर आसा? जेदनां अपली मिनत, अपलें रगत अपल्या घर्च्या रांदणेंत शिजयताना जाता खरें पायस. (हांगासर शिजंवचें म्हळ्यार जियेंवचें). खूप विचारांक सांगून वेची ही कविता कांय परत परत वाचुंक उमेद दिता.

[कविता] पायस (- उर्जिता भोबे)

पायस

विश्वास, निश्ठा, दया, करूणा, वचनबद्दताय....

काळजा तिजोरेंत सांबाळून दवरिल्लीं म्हजीं कांय तत्वां

म्हजे अख्खे जीविताचें भांडवल

म्हजीं हींच तत्वां

भूक लागतकच तांतल्या तीन तत्वांची चूल मांडली

घामाचें आदन तापत दवरलें

रगताचे गोटे शिजत उडयले

पूण कांय उपेग जालो ना.

म्हज्या तत्वांची चूल म्हजी भूक भागयना.

मनांत आयलें, किद्याक उपयोग हीं तत्वां?

त्या परस फातर बरे

तीन फातरांची चूल पेज तरी दिता.

तीडकीन हांवें म्हजीं सगळीं तत्वां पुंजायलीं आनी कोयरा बल्लान उडोंवक व्हेलीं

पळयल्यार.....

कोयरा बल्ल तत्वांनी भरलां

भरून व्हांवता

कोयरा बल्लांत तत्वांच तत्वां.

फुडाऱ्यांचीं, व्यापाऱ्यांचीं, अधिकाऱ्यांचीं, राजकारण्यांचीं, तत्वांच तत्वां...

दोतोरांची, इजनेरांचीं, शिकोवप्यांचीं, विद्यार्थ्यांचीं

तत्वांच तत्वां

दादल्यांचीं, बायलांचीं, हांचीं, तांची, सानाचीं, थोरांचीं

तत्वांच तत्वां

त्या तत्वांच्या पोंदा चिड्डून पडिल्ले उश्ट्याचे गोटे.

पयलीं हांवें आंग काडलें!

मागीर चिंतलें

तत्वांचो खरो जागो कोयराचे बल्लच आसूंक जाय.

हांगाच ताजी खरी सुवात.

म्हजीं काळजा तिजोरेंतलीं तत्वां कोयरा बल्लांत उडोंवक हात फुडें काडटना, त्याच तत्वांच्या वयर कांय नव्यो चकचकित मिठायांच्यो काशी उडोवपी भुकेल्ले हात म्हाका दिसले.

त्यो काशी तांका दिवपी धवे फुल्ल मोटारींतल्यान देविल्ले धवे फुल्ल कपडे न्हेशिल्ले धवी फुल्ल टोपी घाल्ले एका हातांत मतां पुंजावपाची वाटी आनी दुसरे हातांत आनिकय मिठायांच्यो काशी घेतिल्ले कांय लोकय दिसले.

ते भुकेल्ले हात त्यो काशी बल्लांत उडोवन आपले शेळेल्लें अन्न रूचीन जेवतना दिसले.

हांवे खडबडून जागो जालों.

बेगी बेगीन म्हजीं तत्वां घट्ट धरलीं. तत्वां हड्ड्याक दसोवन कितलो वेळ तसोच बसलों.

मागीर सगळीं तत्वां उखलून घरा हाडलीं.

आनी परतून तीन तत्वांची चूल मांडलीं. घामाचें आदन तापयलें आनी रगताचे गोटे शिजयले.

बरोच वेळ लागलो शिजपाक.

ते रातीं म्हाका तत्वांचे चूलीवेली पेज, पायस कशी किद्याक लागली कळ्ळें ना.

-  उर्जिता भोबे. [नवेंबर, २०२०]