ಕವಿತಾकविताPoem

सांचो मोडटना (- शयलेंद्र मेहता)

[कविता] सांचो मोडटना (- शयलेंद्र मेहता)

एक समाज म्हणतच तांतून दादलो तशेंच असतुरी दोगांक स्थान-मान आसुंक जाय: हें पुसतकांनी आमकां वाचुंक मेळचें व्याख्यान. पूण हकीगतेंत हें कितलें सत? आयच्या समाजेंत एका असतुरीक कितलेश्यो बंदड्यो’ जांव धार्मीक, जांव सामाजीक वा हेर पूण ह्यो बंदड्यो आसात कित्याक? ह्या बंदेडेंत समाजेन ठरायिल्ल्या नेमां प्रकार जियेंव्वें आनी एका पिंजऱ्यांत सुकणें जियेंवचे मधें कांय तफावत आसाकाय? एक अपुर्भायेचें असतुरिवाद चिंत्पाक घेवन आयला बाब शैलेंद्र मेहता.

कोंकणिंत बाब शैलेंद्र मेहताच्यो कविता एका विशिषट वर्गाच्यो जावंक ताचें वाचप तशेंच अध्ययन कारण म्हण ताका लागशिल्यान ओळकोंचे समजतात. ताच्या कवितेंनी उत्रांची रास ना, प्रास-अलंकाराचो भोरो ना, पूण अपुर्भायेचें वयचारीक चिंतप आसा. एक वावराडी (Activist), चिंत्पी, विमर्शक जावनासचो हो उपरांत ’कवी’ जावनासा देकून ताची दरेक कविता अभ्यास‌योग्य जावनासा म्हणच्याक ही कविता गवाय दिता. बाकिचें पार्कुंक तुकाच उलो दितां.

[कविता] सांचो मोडटना (- शयलेंद्र मेहता)

सांचो मोडटना

तांणी म्हाका सरळ चलपाक सांगलें,

अदृश्य हातांनी काडिल्ल्या ओळींभितर,

बसपाक बॉक्सा भितर, वेवस्थीत आनी निवळ,

पूण म्हज्या पांयांक वांकड्या मार्गाची तळमळ आशिल्ली,

जंय फुलतालीं रानफुलां रूढिवादाच्या खाचींमदीं.

तांणी म्हणलें म्हजो आवाज सौम्य आसूंक जाय,

कोंड्यांच्या रानांतल्यान व्हांवपी वाऱ्यावरी,

पूण हांवे तो वाडयलो वादळा भशेन,

निश्चल हवेआड एक हुंकार,

पुर्विल्ल्या झाडांचीं पानां हालोवंक

जीं रावल्यांत उबीं चड काळ मौनांत.

तांणी म्हाका सांगलें तांचे रंग न्हेसपाक ,

इतिहासाच्या कापडांत छापिल्ले

पूण हांवे रंगयली म्हजी कात नव्या रंगांनी ,

सूर्यास्त आनी दर्या हांचेकडल्यान रिणान घेतिल्ल्या,

आनी त्या दोळ्यांतल्या उज्याकडल्यान

जे करतात धाडस क्षितीजा पलतडीं पळोवपाचें.

तांकां हांव ल्हानच रावपाक जाय आशिल्लें,

पाखां गुठलावन घोंटेरांत ज्ञाताचे सुरक्षेंत,

पूण हांवें तीं पाखां रूंद पातळायलीं,

शक्यतायेचें वारें पळोवन,

आनी गेलें उडून सावळी सोडून.

तांणी काडिल्ल्यो ओळी जातात फीक्यो ,

तांचे फुतफुतपी आवाज जातात चड मोटे,

पूण धैर्यवंत दितात न्हयकार तांचे बंदखणींत रावपाक.

हांव तांचे परंपरेची बेरीज न्हय;

नव्या फांतोडेचो उजवाड हाडपी उज्या कीट हांव.

- शयलेंद्र मेहता. [फेब्रेर, २०२६]

शयलेंद्र मेहता: नाम्नेचो कवी, अंकणकार आनी साहित्यीक विशलेषक. सिसिफस तेंग‌शेर, विशन‌वासांतलो भंवडेकार (निर्वासीत यात्रिची भंवडी) हाचीं दोन कवितासंग्रह नागरिंत तशेंच कन्नड लिपिंत पर्गटल्यांत. ’सिसिफस तेंग‌शेर’ पुसतकाक २०२० इस्वेंत विश्व कोंकणी केंद्रचो विमला वी पै. फौंडेशनाचो पुरसकार लाभला. ’निर्वासीत यात्रिची भंवडी’ पुसतकाक डेनीस डिकुन्हा स्मारक आशावादी प्रकाशनाचो उत्कृषट लिप्यंतर पुसतक पुरसकार लाभला. पयणारिचेर ’कवी आनी हक्क-मान’ कवितेचें अंकण हाणें चलयलां. प्रसतूत गोंयांत वसती करून आसा आनी ’वर्णमुद्र’ त्रैमासीक पत्रिकेचो संपादक जावनासा.

Comments

No comments yet. Be the first to say what you thought of it.

Leave a comment

Write in Kannada, Nagari or Romi, whichever you like. He reads every comment before it appears here, so yours will not show straight away. Your name is printed above it.

Your name

Your comment

0 of 2,000 characters

Only your name and your comment are kept - no email address. They stay on the site until he removes them; to have yours taken down, write to him through the contact form and say which one. Privacy.

Author

शैलेंद्र मेहता

जल्म: पणजी
मुळावे शिक्षण वागळे हायस्कूल मंगेशी, ताचे उपरान्त सरकारी उच्च माध्यमिक विद्यालय आनी धेम्पे कॉलेज, पणजी. उपरांत मुंबय विद्यापीठाची तत्वगिन्यान विशयांतआनी गोवा विद्यापीठाची राज्यशास्त्र आनी लॅटिन अमेरिकन स्टडीज विशयांनी पदव्युत्तर पदवी. 1980 च्या दसकांत विद्यार्थी, कामगार आनी कोंकणी चळवळीनी सक्रिय.
कोंकणी, मराठी, इंग्लेझ भाशांतल्यान कविता, लेख, नाट्यपरिक्षण, निबंद, सोद निबंद, मुलाखती तशेंच स्थापत्यशास्त्र, डीझायन, हस्तकला, समाजशास्त्र, राज्यशास्त्र अश्या विंगडविंगड विशयांवेली बरपावळ थळाव्या, राश्ट्रीय आनी आंतरराश्ट्रीय नेमाळ्यानी सातत्यान उजवाडाक येत आसा.
गोवा विद्यापीठाच्या कोंकणी विश्वकोश प्रकल्पांत संशोधन सहायक: 3 वर्सां
गोवन विकलिचो संपादक: 1 वर्स
गोमंतक टायम्स नेमाळ्यांत पत्रकार: 5 वर्सां
फादरआग्नेल कॉलेज, पिलार हांगा राज्यशास्त्र विशयाचो व्याख्याता: 6 वर्सां
गेलीं 26 वर्सां चडसो मुंबय राबितो.
'इंडेक्स फर्निचर जर्नल ' ह्या आंतरराश्ट्रीय नेमाळ्याचें 20 वर्सां संपादन,
'माय मँटर'(3 वर्सां) ह्या इंग्लेझ आनी 'संग्राम' (7 वर्सां) ह्या मराठी नेमाळ्याचें संपादन
गोमंतक टीव्ही ह्या चॅनलाचो माजी सल्लागार संपादक: देड वर्स
पयणारी पोर्टल, सहसंपाद्क: 2020 सावन
संपादक: वर्णमुद्रा, कोंकणी साहित्यिक तीन म्हयन्याळें 2024 सावन

उजवाडयल्लें साहित्य:
1. सिसिफस तेंगशेर: कोंकणी कवितासंग्रह
2. मुक्त चिंतन: निबंद संग्रह (कोंकणी)
3. अभिजात: संवसारीक साहित्याचेर मराठी निबंध संग्रह.
4. विजनवासांतलो भोवंडेकर: कोंकणी कवितासंग्रह
5. शीमेपलतडचें दायज: कथासंग्रह (१६ संवसारीक कथांचो कोंकणींत अणकार)
6. मुक्त मंथन: निबंद संग्रह (कोंकणी)
7. मुंबयचो वेपारी: के जी मल्ल्या हांचे कादंबरीचो कोंकणी अणकार
8. आल्गोरिदमाच्या विश्वांत: कविता संग्रह (कोंकणी)
9. प्लेग: आल्बेर काम्युचे फ्रेंच कादंबरीचो कोंकणी अणकार
10. गोव्यातील परशुराम कथा व ब्राह्मणी इतिहासलेखन: मराठी

फुडें येवपी प्रकाशनां:
1. अक्षर: निबंद संग्रह (पुर्विल्ल्या ते मध्ययुगामेरेनच्या नामनेच्या साहित्य रचणूकांची मोलावणी) (मराठी)
2. अस्वस्थ वर्तमान: कविता संग्रह (मराठी)
3. परदेसांतलीं फुलां: 60 संवसारीक कवींचेर टिपणां आणि तांच्या कवितांचे अणकार (कोंकणी)
4. कथा परिक्रमा: वीस संवसारीक कथांचो मराठी अणकार
5. असमानतेआड बंड: पेरियार (कोंकणी)
6. सौंदर्यशास्त्र आनी कोंकणी साहित्य
7. काळखांतलें रंग आनी हेर कथा: कोंकणी कथासंग्रह
8. Against the Silence: Poetry collection in English
9. Mocking the Mundane: Collection of Essays in English
10. The Parashuram Myth and Brahminical Historiography in Goa (English)
11. अल्पाक्षर: कथनां आनी कवनां (कोंकणी)
12. आर्विल्ल्या विचारविश्वांतले बंडखोर: 10 चिचारवंत आनी तांचे विचार (कोंकणी)
13. सृजनसंवसाराचो हारसो: संवसारीक साहित्याचेर निबंद (कोंकणी)

लिप्यांतरण जाल्लीं पुस्तकां
1. सिसिफस तेंगशेर: कोंकणी कवितासंग्रह (कन्नड)
2. निर्वासित यात्रीची भोवंडी (कन्नड)

इ बुक्स
सिसिफस तेंगशेर: कोंकणी कवितासंग्रह

• १०० परस चड विंगड विंगड अंतरराश्ट्रीय आनी भारतीय भाशांतल्या कवितांचो कोंकणींत अणकार.
• पयणारी अंकाच्या कवी हक्क आनी मान, म्हयन्याचो कवी भौमान मेळिल्ल्या कवितांचेर परीक्षणां

पुरस्कार:

सिसिफस तेंगशेर (कविता संग्रह):
• कोंकणी अकादेमीचो राज्य पुरस्कार (2018)
• कोंकणी भाशा मंडळाचो रॉक बार्रेटो पुरस्कार (२018)
• विश्व कोंकणी केंद्रांचो विमला पै पुरस्कार (2021)
मुक्त चिंतन (निबंध संग्रह):
• कोंकणी अकादेमीचो राज्य पुरस्कार (2024)
मुबंयचो वेपारी (अणकार):
• कोंकणी भाशा मंडळाचो पुरस्कार (2024)
निर्वासित यात्रीची भोवंडी
• आशावादी प्रकाशनाचो स. डेनिस डिकुन्हा कन्नड लिप्यांतरण पुरस्कार (2025)

All 9 pages by this writer