[मटवी काणी] तनकी [ वल्ली क्वाड्रस]
आयचो काळ ’सेलफी काळ’, देकून अपलें भितरलें रुपणें कितलें विद्रूप तरयी, आपलें धाखवपाचें रुपणें सजंवच्यांक चडतावां वेसत. हेच्च खातीर कर्चे वेवेगळे डोंग आनी वेस न्हेसून आमी हेरांक न्हय बगार अपणाक अपणान फटवन घेतांव. देकून आमीं धर्म म्हणतांव आनी अथवेंच पाळतांव, आमी भास म्हणतांव पूण बोल्तेंच कर्तांव. धर्म रक्षक म्हणतांव आनी धर्माच्याकी उंचले म्हण लेक्तांव, भास रक्षक म्हण लेक्तांव आनी भासेच्याकी उंचले म्हण चिंतांव - हाच्याकी वर्तें विडंबन खंयचें आसुयेता न्हय? देकून अजून सयत ’बरे म्हळ्यार - जे इगर्जेक वेचे, मीस-कुम्साराक वेचे’ (गुप्तीं कितलिंय कुस्डीं कामां करुंदीत) म्हळ्ळें चिंतचेय आसात आनी हेरांक पोकोळ लिसांव दिंवचे हडबे यथेश्ट मापान आसात. तांतूं बरवपी (?) सयत आसात म्हणतच तसल्या धर्म/भासेचो फुडार कसलो म्हण एक घडी नियाळ केल्यार पुरो - अपशेंच कळता.
ही काणी सयत ’करेज्म’ काळाच्या चिंत्पाक चिमटो दिंवची, काळजाचीं दारां उग्तीं कर्ची. ही काणी २०१७ वर्सांत ’राकणो’ पत्राचेर पर्गटल्या.
[मटवी काणी] तनकी [ वल्ली क्वाड्रस]
फाल्यां पासकांचें फेसत, आज अलेलुयाचो सन्वार!
चाळीस दिसाच्या प्राचिताच्या काळाचो नियाळ करुंक, हफ्त्याधीं इस्रेयलाक गेल्लीं मार्सेलाम आनी जिल्लिबाय पाटीं येंवचा वाटेर आसलीं. कांय थोड्या वोरांनी ताणीं पावोंकच जाय. रातीं पासक फेसताची सर्भराय चलुंक आसा, पांच वाचपां पयकी एक वाचाप जिल्लिबायेन वाचुंक जाय. वर्सापरीं ह्ये पावटीं निमाण्या ब्रेसतारा पांय धुवंक मार्सेलाम नातल्लो तरयी इस्रेलांत जेजून सुद्द केल्ल्या देवाळाची भेट कर्तासताना सयत मार्सेलामान जिल्लिबायेलागीं ह्येविशीं उडास काडल्लो.
देव भिरांतिचें कुटाम म्हण नांव वेल्लीं; मार्सेलाम आनी जिल्लिबाय सां|मिंगेल फिर्गजेच्या बगलेन वसती कर्तालीं, मार्सेलाम फिर्गज मंडळिचो उपाध्यक्ष, वाड्याचो घुर्कार, तशेंच फिर्गजेंत आसच्या चडताव मंडळी; गोवळीक मंडळी जांव, कथोलीक सभा जांव, वैशंतीक भावांची मंडळी वा फिर्गज मंडळी, सर्वांत मुखेसत तोच्च. अनी जिल्लिबाय सयत मरियेची सोड्यालिटी, स्त्री संघटन, आनी हेर संघटनांनी मुखेसतीण. तांचीं तेगां भुर्गीं सयत फिर्गजेंत सर्वांची व्हळकेचीं; मालघडो दुजे आल्तार भुर्गो, हऱ्येका फेसतांनी तोच्च आल्तार भुर्गो, दुस्रो चारली इल्लो पोक्री देकून ताका हऱ्येका संदर्भार मार्सेलां वा जिल्लुबायेचे दड्यो घेवन त्ये प्रकार चलुंक पडतालें, तिस्रें श्याम्ली.
फिर्गजेंत सयत हर फेसतावेळार पयलो मान मेळचो मार्सेलामाक, जांव मानाची वात, मानाची कणसी, मानाची केक.
इस्रेलाक वेच्याधीं, एका सांजेर आमोरी जातेच्च मार्सेलामान अपल्या तेगांय भुर्ग्यांक आपवन सांगल्लें;
"देव भिरांतिचें घराणें म्हळ्ळें नांव आमघेर थीर जावन उराजे, देकून तुमी सदांय चुकानासताना मिसाक वचाजय, सांजेची अमोरेची घांट आयकतच्च करेज्माच्यो कंतोगो बुकांतलीं कांतारां गावंक सुरू करिजाय, सांजेर आमोरी तेर्स तशेंच खुर्साची वाट चुकवंक न्हजो. तुमकां वेळार जेवंक/खावंक सेजार्ची लेत्तिबाय कुमोक कर्तेली देकून तिणें सांगल्लें तुमी आयकुंचें, करेज्मांत कोणेंच मास-मासळी खायनाये, भागेवंत सुक्रारा उपास करुंक विस्रुंचें न्हय. तुमकां वेळ मेळताना वाचुंक म्हणून जायते सांतांचे बूक हाडल्यात, तें सर्व तुमी वाचिजाय. आनी ह्या करेज्मांत तुमी केल्लीं सर्व बरीं कामांची एक पट्टी तयार करून दवरा. तुमचेपयकी जो कोण चड बरीं कामां कर्ता ताका इनाम आसतेलें, तें इनाम कसलें म्हणून पासकांच्या फेसतादिसा कळयतां"
मटव्यान दिल्लो विवर आयकून तेगांय भुर्गीं हातांनी आसचीं कोंतां आपापल्या गळ्यार न्हेसून बेसांवां मागून घेतलीं.
वाराड्या मट्टार इस्रेल पून शेताक एका हफ्त्याची भेट दीवंक तीन मयन्याधीं तयराय चल्ताली. एका ट्रावेल एजेन्सिच्या मुखेलपणाखाल, विजा, टिकेट, रावपाची, जेवणाची सर्व विलेवारी जाल्ली. उतर प्रायेर काजर जाल्लो मार्सेलाम रिटायर्ड मासतेर, जिल्लिबाय रिटायर्ड टीचर देकून वाराड्यांत तांकां वळकानासचीं कोणयी नांत. हऱ्येका वर्साच्या व्हडल्या फेसताक आयिल्लीं सर्व मान सयरीं मार्सेलामागेर जेवणाक रावतालीं. थोडेपावटीं त्या सयऱ्यांक अपल्या कारार बसवन मार्सेलामान पाटीं पावयिल्लेंय आसा.
इस्रेलाक गेल्लीं तरयी दोगांयची मत गांवार आसली; देकून सदांय अपल्या भुर्ग्यांची जतन काडुंक तीं विसरलीं नांत. भुर्ग्यांच्या जत्नेसवें फिर्गजेच्यो खबरो सयत; ह्ये पावटीं मार्सेलामाच्या जाग्यार भारा आपोसतालांचे पांय धुंवचे दिसा कोणाक विंसचें म्हणून विचार्ताना, फिर्गज पाद्रीन कयतान सिकेरीक विंचल्ली खबर आयकून तो देदेस्पोर जाल्लो. कयतान खरोच्च सयतान, राक्सा खासताचो जीव, अपूण कंत्राटाक घरां भांदतां म्हणून फिर्गजेच्या जायत्यांक तोपी दिल्ली गजाल मार्सेलामान वाराड्याच्या हेरांलागीं सांगून सोडलेंच. कयतानान आनी त्या सेवरिच्या धुवेक चंगाय आसची गजाल गांव जाणा, सर्वां पाटल्यान पुसुपुसू कर्तात शिवाय मुकल्यान वोडल्यार कोणाचीयी जीब नातली. असल्यांचे पांय धुंवचेगी त्या पादऱ्याबान?
जिल्लिबायेन सयत आपल्या पतिच्या ताळ्यांत आपलो ताळो मेळयलो.
दुजेची दीस्पडती पट्टी लांब आसली; एकांत अपणान केल्लीं बरीं कामां तर दूसऱ्यांत अपल्या ल्हान भावा-भयणिंच्यो चुकी. सकाळिंचीं मागणीं करुंक कोण कितलो तडव कर्न आयलीं, कोण वेळार मिसाक गेल्लिनांत, कोण इगर्जेंत हासलीं, कोणाक कोन्वेंटाच्या सिसतरांनी सोवलें, सांजेर आमोरेवेळार कोणें कितल्यो जांबायो काडल्यो, खुर्सावाटेवेळार कोणे दिंबी घालुंक ना, कोणे करेज्माच्यो कंतिगो सार्क्यो गावंक नांत....
सक्कड त्या पट्टेंत विवर आसलो.
इस्रेलांतलीं पाटीं येवन मार्सेलाम आनी जिल्लुबाय घरा पाटीं आयिल्लीं, मार्सेलामान पयलें इस्रेलाचो खुरीस आल्तारेर चडयलो, तशेंच व्हड जयत कोंत त्या आल्तारिचेर उमकाळायलें. थोड्यो कडतिल्यो, आगमेंत, आनी हेर ल्हा-ल्हान इमाज्यो आल्तारिचेर चडयल्यो.
पयणाची पुरासण काडतच, भुर्ग्यांची एकेकल्यांची तनकी सुरू केलिच्च;
दुजेची सविसतार पट्टी वाचून मार्सेलामान चारलीक आपवन विचारलो; "तुवें करेज्मांत मास-मासळी खेली, सदांय मिसाक गेलोनांय, आमोरी-तेर्स म्हळिनांय, कुम्सार जालोनांय बगार सेजार्च्या आनभावार्थिगेर पिडेसताक आस्पत्रेक वरुंक गेलोय, रेतिरेक गेलोनांय बगार दीसभर त्या प्रायेसतांच्या आश्रमांत वचून बसलोय. सयऱ्यांगेर गेलोनांय पूण जयलाक भेटो दिल्योय. उपास चुकयलोय आनी घेर्चें जेवाण वरून रसत्यावयल्या अनाथ पेट्यांक खावयलेंय, खुर्सावाटेक गेलोनांय बगार पोर्टिकोंतल्या गुडांत आसच्या किरांक सुटका दिवयलीय. सांग तुका ह्याविशीं कितें सांगुंक आसा? खंय आसा तुजी पट्टी?"
चारलीन कसलिच्च पट्टी करुंक नातली देकून हळतार अपल्या तनकेक आयतो जातालो.
[फेबरेर, २०१८]
