आंकडो - २१. हिरोशिमाचें भुर्गें

आयच्या संसारांत मनीस म्हळ्ळी जीवी भोव विकाळ जिणी जियेवन आसा. काळाक सरी जावन अपली जिणी जशें अपलें चिंतप, आपलीं तत्वां आनी अपलीं सिद्दांतां सयत बदलून आयला जशें अमीबान आपलो आकार बदलुंचेपरीं. नवे नवे अर्थ तो अविषकार करुंक लागला नवीं नवीं निबां तो सोधुंक सकला, अर्थाक नवें रूप दिंवचार पडला. देकून ’सत’ म्हळ्यार अपणाक कशें तरी फायद्याक पडचें मात्र सत. समस्सो म्हळ्यार ’अपणाक लागू जाता, वा अपल्यांक त्रासार घाल्ता’ तोच समस्सो जाला. ह्या परिस्थितेंत एक कवी कंय आसा?

’झूज’ मनशापणाचेर पडचो भोव मारेकार मार. पूण हेरांची दूक, हेरांचें मरण, प्रत्येक जावन निर्दोस, गरीब लोक, भुर्गीं कोणाच्याकी अबलेसांत सुरू जाल्ल्या झुजांत मोर्ताना कितलेशे बरवपी अपली लिखणी धर्तात? जागतीक स्थरार कांय दाकले आसात; विलफ्रेड ओवेन (The Parable of the Old Man and the Young), माह्मूद डार्वीश (A State of Siege), क्यारल आन डफी (War Photographer) तशेंच नाजीम हिखमत (Hiroshima Child) प्रमूक कविंनी म्हा-झुजांत जाल्ल्या मनशापणाच्या लुक्साणेचेर बरयलां. ही कविता काळ उत्रोन कशी एक कविता जियेता म्हणच्याक गवाय दिता.

ही कविता कांय रितीन मनशापणाक हालयता. हांगासर सात वर्सांचें आसताना कशें अणुबांबांत लासोन अपलीं हाडां गोबोर जावन मोरोन गेल्लें एक भुर्गें (चेडूं) अजून दरेका घरांक वचोन जिवे आसच्यांक उलो दिता. तुमी परत एक पावटीं झगडें/झूज करिजय, पूण हें लगाड काडचा इराद्यान न्हय, शांतेच्या इराद्यान, कित्याक म्हळ्यार असल्या गरिबांनी भुकेंत, आशेन व्हळवळनासतां, वाडाजय आनी हासोन खेळोन जियेजय.

आंकडो - २१. हिरोशिमाचें भुर्गें

हिरोशिमाचें भुर्गें

हांव दरेका दाराचेर येवन रावतां

पूण म्हज्या मौनाक कोण‌च आयकना

हांव बडयतां तशेंच दिसानासतां उर्तां

कित्याक हांव मेलां म्हळ्यार हांव मेलां

हांव फकत सातांचो हांव मेलां तरी

भोव तेंपाधीं हिरोशिमांत

हांव आतांय सातांचो जशें तवळ

जेदनां भुर्गीं मोर्तात तेदनां तीं वाडानंत

म्हजे केस उज्याच्या दावेंत लासले

म्हजे दोळे गयेर जावन म्हजे दोळे कुर्डे जाले

मरण आयलें आनी म्हज्या हाडांक धूळ केली

आनी ती वार‍यांत पाचारून गेली

म्हाका फळां नाकात म्हाका तांदूळ नाका

म्हाका गोडशें नाका म्हाका ब्रेड नाका

हांव म्हजेपासत कितेंच मागिना

कित्याक हांव मेलां म्हळ्यार हांव मेलां

म्हाका जाय आसा ती शांती

तुमी आज झुजा आज झुजा

कित्याक म्हळ्यार ह्या संसारांतलीं भुर्गीं

जियेंवदीत, वाडोंदीत, हासोंदीत आनी खेळुंदीत

***

नझीम हिखमत: लिखणेनांवार बरंवचो मेह्मेद नझीम रान टर्किचो नाम्नेचो साहिती/कवी. (१७ जनेर १९०२ - ३ जून १९६३). १९४५ इस्वेंत अमेरिकान हिरोशिमा आनी नागसाकी शेरांनी अणुबांब घाल्लेनिमतीं मेल्ल्या हजारों भुर्ग्यांची खबर आयकोन बरयिल्ली कविता.