"आमचा जिण्येंत चडताव जावन आमी हेरांची जिणी जियेवंक वचोन तांतूं आमकां लाभची सलवण घेंवची सकत नासचीच व्हडलें असमधान."
फिर्गजेवार कोंकणी वावराची गर्ज
वरस : २००६
मयनो : माय
कोंकणी थंय मोगाळ वाचप्या,
जिणीं आसची शिकोंक म्हणतच जिण्येचा हरयेका हंतार मनीस जाल्ल्याक तवळ तवळ पडोंक आसतेलें, तशेंच उटोंक आसतेलें तरय अपलें मिसांव घेवून चलोंक आसतेलें. तेच्चपरीं आमचा मिसांवांत आमीं शिकोन्ंच आयल्यांव आनी शिकोन्ंच आसांव. ह्या मिसांवांत जितली जीक मनीस आपणावंक सक्ता म्हळ्ळें त्या त्या मनशाचा मनोगतेचेर होंद्वोन आसा तरय एक सत मात्र कोणय नेगार करिचोना, आनी तें जावनासा ’जितली मिनतगी तितलो प्रतिफळ’.
प्रसतूत कोंकणी परिगतेंत ह्या मिसांवाक अडकळ्यो जावन जायते समस्से आमचेमुखार उभे रावोन हेडायतात तरय तांचें गण्णें करिनासताना अपलें मिसांव तेच्च शृद्देन, गौरवान, मोगान तशेंच हठान मुखारून व्हर्ची गर्ज उदेल्या. आज कोंकणी अपल्या लिपी-बोली, जात-धर्म हाचें पंदा अडचोन आसा तरय थंय हांगा कोंकणेचे बावटे उभतात म्हणतच कोंकणी उद्दार जाली या जातेली म्हणोन स्वपणांत खेळीं खांवची सोडन कोंकणी वावराक आमी हरयेकल्यांनी आयतें जायजय पडलां. कोंकणी कोणाची? कोणें हें काम करुंक जाय? कशें आनी कित्याक कर्चें? कोंकणी वावर केल्ल्यांत आमकां कितें मेळता? म्हळ्ळीं बौतीक राजांवाचीं सवालां विचार्चीं सोडन आमचा गांवांत आमचा फिर्गजेंत, आमचा वाड्यांनी पूण पयलें आमचा घरांनी हो कोंकणी वावर आमी सुरू करुंक जाय.
आमचा जिण्येंत जायत्या संग्तेंक आमी महत्व दितांव, जशें ल्हानपणार दोतोर्न शिक्तांव, इसकोलाक वेतांव, मीस-कुम्साराक वेतांव पूण हाचेसवें कोंकणी भासेखातीर आमी कितेंय करुंक आमचा यूव मुखेल्यांनी मन केलें तर, कोंकणेंत नव्या भर्वश्याचे फांटे उदेतेले, कोंकणी नवेंसांवाच्यो आंखऱ्यो फुटतेल्यो.
कोंकणी वावर कर्चेविश्यांत खंयचाय बुकांनी/गृंथांनी बरयलेलें वाचुंक आमकां मेळचेंना तरय क्रियात्मक रितीन चिंतलें तर आमचा साहितिंनी ह्या दिशीं इल्लें चिंताप आटंवचें गर्जेचें.. हाचाधिंय थोड्यांनी हात भांदून फकत्त हेरांक ’कोंकणी वावर करिजाय’ म्हळ्ळी बूद सांगल्या तरय, तो वावर कसलो म्हळ्ळें सांगोंक ना.
आमचा फिर्गजेंत आमीं कोंकणी मिसांव कशें करयेत?
आमचा फिर्गजेंत आमीं रात-दीस कोंकणेचें भजन गायजे म्हण सांगचो इरादो न्हय, जशें ’कोंकणी म्हजी माय.. कोंकणी म्हाका जाय’ म्हळ्ळीं किर्तनां गायतच कोंकणी फुलाना व पालेना.. नीज रितीन कोंकणेंत कितेंय कर्चें तर जायत्यो वाटो आमचान सोधुंक साध्य आसात;
१. फिर्गजेंत वर्साक एक पुणीं कोंकणी नाटक/नाटकुळो खेळवन धाखयजाय.
२. फिर्गजेंत आसचा तालेंताक प्रोत्साह दिंवचा दिशेन कोंकणी स्पर्धे आसा करयेता, ते स्पर्धे जाव्येत कोंकणी भाशण स्पर्धो, कोंकणी गायन स्पर्धो, कोंकणी साहितीक स्पर्धो, कोंकणी क्वीज स्पर्धो.....व हेर स्पर्दो.
३. फिर्गजेंत हरयेका घरांनी एक कोंकणी पत्र पुणीं हाडची रिवाज सुरू करिजाय.
४. फिर्गजेंत वर्साक एका कोंकणी बुकाक, एका कोंकणी संगीत कोवळेक, तरय मोल दीवन घेवंक जाय [फुंक्याक विचारून हाडचें रावयजय].
५. फिर्गजेहंतार लोकांक जागृत कर्चाक रसत्यानाटक/कोंकणी यक्षगान या असले प्रयोग कोंकणी प्रचाराक भोव उपकाराक पडतेलें.
६. फिर्गजेहंतार/वाराड्या हंतार एक कोंकणी लैबरेरी आसा करयेता, तांतूं सर्व कोंकणी पत्रां, बूक आसल्यार कोंकणी वाचप्यांक चडवंक खंडीत उपकाराक पडतेलें.
७. कोंकणी पत्रांनी कोंकणी भासेचा/साहित्याचा व्हाडावळेचा नद्रेन सृजनात्मक रितीन चिंतची गर्ज आसा. साहितीक स्पर्धे आनी साहितीक संवाद असल्या क्रियात्मक चटुवटिकांक प्रोत्साह दिंवचे तसलीं.
८. वाराड्या हंतार असले स्पर्धे/शिभिरां वर्साक एक पावटीं पुणीं मांडून हाडुंक त्या त्या वाराड्यांनी प्रयत्नचलाजाय.
९. दियेसेजिचा हंतार असले स्पर्धे/शिभिरां मांडून हाडुंक केंद्रीय यूव संचालनान/कथोलीक सभेन मुखेल्पण घेजाय.
सभार फिर्गजेंनी जायतीं संघटनां आसात, यूव संचालन, कथोलीक सभा...... हें काम तीं करुंदीत, हीं करुंदीत म्हण हात भांदून बोसानासतां एका संघटनान मुखेल्पण घेतलें तर हेरांनी तांचो सहकार दीवन ह्या वावराक कुमोक करयेत. युवजणांनी प्रत्येक जावन असल्या कामांनी मुखेल्पण घेतलें तर खंडीत जावन आमचा मायभाशेक केदिंच कितेंच उणें पडचेंना..
मनीस कोणय जांव, कितेंय जांव पूण जो मनीस आपल्या आवयक वाटेर घाल्ता, ताका समाज मान दीना - तेच्चपरीं आपल्या मांयभाशेक जो कोण उणें लेख्ता, ताका स्वाभिमान म्हळ्ळो भिल्कूल आसोंक साध्य ना.
दायज एक असलेंच मिसांव आमचें, आमीं पर्गांवांत आसचे तरय आमचो मोग कोंकणेचो, कोंकणेखातीर आमचा तांकिभितरलें कितें तरय करुंक आमचें प्रेतन आसताना आमचें गिन्यान फकत आमचा वावराचेर आसा शिवाय आमचेविशीं कोण कितें म्हणता म्हळ्ळें चिंतुंक आमी वचानांव, जशें चड आंबे आसचा रुकार चड फातोर मार्तात तशें आमचा मिसांवाचेर हासतेले हासोन्ंच बोसों. ताची बिल्कूल फिकीर आमकां ना. आमीं वयलेय न्हय, पयलेय न्हय - आमी निमाणें.. जरतर कोंकणेची अभिवृद्दी जायत तर आमचें असतित्वच ना म्हणोंकय आमीं तयार. कित्याक म्हळ्यार आमी हांगा देंवताना कांय पुंजांवचो इरादो घेवन आयिल्ले न्हय, ते इरादेय आमकां नांत..
पाटल्या दोन वर्सांनी केल्लेपरिंच ह्या वर्साय आमचीं पावलां आमीं काडतेल्यांव.. आमचा पावलांक तुमचा मागण्याचो तशेंच सर्वेस्पराचा आशिर्वादांचो शिंवोर पडोंदी म्हण माग्तासताना आमचें मागणें इतलेंच; ’कोंकणी उलय, कोंकणी उरय, कोंकणी आमची आवय’.
देव बरें करूं,
- वल्ली क्वाड्रस, अजेकार
