"कोणेंय दिल्लें घेवन कोणेंय समधान जोड्येत, पूण हेरांक दीवन जोडचें समधान वर्तें"
जेजू आनी गांधी सायकी?
वरस : २००६
मयनो : सप्तेंबर
मदर तेरेजा अशी सांग्ता; ’तूं हेरांक बरें कर्शी तर तुका तांचेथावन खोटेंच मेळतेलें, तरय तांकां बरेंच कर - कित्याक तुजी अखरेची भेट तांचेसवें न्हंय - बगार देवालागीं’ म्हण.
हांव अर्धों पाद्री (सेमिनरी थावन पाटीं आयिल्लों - तुमचा भाशेंत सांगों तर ’दोरो उडोन आयिल्लों’) तरय विशेस देवभक्तेचो न्हंय, सदांचो खळानातल्लो तेर्स जांव, हाफ्त्याचें चुकानासतां मीस जांव चुकयनासतां रांवचो ’भागेवंत’ न्हंय. तशें म्हणोन देव ना म्हणचो नासतीकय न्हंय. हें हांव हें लेखन बरंवचा पयलेंच उगडापें कर्तां.
पूण हांव बरें आनी वायटा मधलो, सत आनी फटी मधलो फरक समजोंक सक्तां तरय पाताक आनी पून हांकां पात्येना तरय एक मात्र खरेंपणीं पात्येतां - ’हरयेका मनशाक एक अत्मो आसा आनी तो अत्मो तवळ तवळ उलयता आनी आमीं कर्चा एकेका कामाचेर, आमी चिंतचा एकेका चिंत्पाचेर तो उलो अपलें फयसल दितेच आसता - जांव मनीस ताका आयकों वा सोडूं’.
आयलेवार अखील भारतीय बरवप्यांचा एक्तारांत अध्यक्षपण घेतल्लो फामाद डोग्री कवी डा|अरविंद रैना अशें म्हणालो; "जल्माल्लो हरयेक मनीस भुर्ग्यापणाचें हंत पाशार जाता, भुर्ग्यापणाचा मतिंत उदेल्ल्या जायत्या सवालांक येदोळच कोणेंगी तयार कर्न दवरल्ल्या जापिंनी तो संतुश्ट जाता. पूण जेदनां तो अपलें भुर्गेंपण संपवन तर्नाटो जाता तेदनां ताचा मतिंत सवालां उदेतात आनी जितल्या सवालांक जाफी सोधचांत वा जोडचांत तो सलवतागी तितलो तो भितरले भितर असमधानी जाता. असल्या असमधानाचा जिण्येचें फळितांश जावन मनीस अपल्या जिण्येंत सोधुंक पडता आनी परत परत सलवता, हाचें परिणाम जावन समाजेंत अशांती, असमधान, अनीत भरोन वोमताता. एक बरवपी ह्या वर्गाथावन मात्सो अथवो जावन जियेता, तो पयलें आपल्या असल्या सवालांक जापी सोधुंक सक्ता आनी उपरांत हेरांक त्यो जापी दीवंक पावता."
हें ताचें चिंताप म्हाका म्हजा जेमेल्ल्या चिंत्पाक जागयता; ’आमचेलागीं देव आसा, धर्म आसा, आमचेलागीं उलंवची, बरंवची, चिंतची सकत आसा तरय आमी कितलीं लाचार? कितलीं कश्टीं न्हंयगी?’
एक पावटीं एका भुर्ग्याक एकल्यान सवाल केलें "पुता बरो मनीस म्हळ्यार कोण?"भुर्ग्यान
अशी जाप दिली; "बरो मनीस म्हळ्यार सदां घरांत मागणीं कर्चो, हाफ्त्याक चुकानासतां मिसाक वचो, कुमगार सेंवचो, कुम्सार जांवचो, कोयरांनी कांतारां गांवचो, वांजेल वासचो आनी पाद्री/माद्रिंक पाटीं उलयनातल्लो"ह्यो
जापी त्या भुर्ग्यान सोधल्ल्यो न्हंय बगार ताचेर थापल्ल्यो. पूण होच्च भुर्गो ह्याच सवालाक तो तर्नाटो जातेच्च हिच्च जाप दीत?
तर हें कित्याक?
सभार पावटीं हाव समजोंक सकाना ’मनीस’, ’धर्म’, ’चिंताप’ आनी ’कर्नी’ कितली एकामेका ताळ पडता? क्रीसतांव धर्माक घेव्यां, क्रीसती मौल्यां म्हळ्यार फकत ’मिसाक वेचें’ आनी ’कुमगार सेंवचो/कुम्सार जांवचें’ आनी घरांनी आमोरी तेर्स कर्चो व वांजेल वासचो’ मात्र म्हळ्ळें चिंतचे/पात्येंवचे कितले नांत ह्या संसारांत? पूण खरीं क्रीसती मौल्यां प्रकार दुस्मानांक भगसुंचो, एका पोल्यार कोणेय मारलो तर ताका मारुंक अपलो दुस्रो पोलोय दिंवचो क्रीसतांव लोक कितलो आसा आमचा समाजेंत? कोणय आसा तर समाजेन वोलांवचें नांव जावनासा ’पिसो’ व ’सायकी (Psychy)’.
आमचा चाल्त्या जिण्येंत जायत्यो संग्त्यो आमकां महत्वाचो - फेसतां सोभाणां, काजारां कारयीं व हेर. ह्या हरयेका कारयांनी आमी मागणें कर्तांव, मिसाक वेतांव, कांतारां गायतांव - पूण ह्या कितलेश्या दबाज्यांनी आमचीं क्रीसती मौल्यां जोडतांव? आमीं सूट नेसोन कारांनी इगर्जेक वचोंक पुरो, लोकां मुखार व्हडलो नोट इज्मोल दीवंक पुरो, इगर्जे गेटिंत सालार बसोन आसचा भिकारयांक उग्त्यान दान दीवंक पुरो, फेसताचें मुडदम आमचेंच जावंक पुरो, पूण खरेंपणीं आमचा ल्हानां भांवडांचें रुदान आमचा कानांक कितलेपावटीं आयकाता? आमचा नागड्या भांवडांनी उग्तें आसचें पळेवन तांकां नेसोंक आमीं कितले पावटीं दितांव? भुकेंत दिसाचें एक घोट निसाक गत नातलेल्यांक एका दिसाचें खाण दीवंक आमी कितलेशीं आयतीं आसांव? हांतूं खंडीत संसारी नांव मेळचेंना, पत्रांनी/सायटिंनी तस्वीर छापोन येंवचिना न्हंयगी?तरय
हेरांचीं पात्कां, गुन्यांव मेजचांत आमचाकी भुध्वंत कोण्ंच नांत, कितलेशे पावटीं आमचा दोळ्यांत आडे आसोनय हेरांचा दोळ्यांतले किसर काडुंक आमी वचानांव? हें कित्याक??
आमचा तृप्तेक? समधानाक??
जर हेरांच्यो खोडी काडन, हेरांक हल्क कर्न तृप्ती भोग्तांव तर ती कसली तृप्ती? तें कसलें समधान?
आयलेवार म्हजा सळावळेर आसची एकली वळकिची म्हजेर कठीण रागार जाली आनी म्हजा एका इश्टालागीं म्हजेविशीं जायत्यो खोडी कुल्पां काडिलागली, गाळी शिराप दीलागली. म्हजा इश्टान म्हाका हें सांग्तच संयबीक राग म्हाका आयलो. म्हाकाय तिका जोक्त्या भासेन जोक्ती जाप दीवंक जातें तरय म्हाका म्हजें अंतर्सकर्न अशें म्हणालें ’जर तर हांवय तिका जाप दीवंक गेलों तर तिचा आनी म्हजा मधें तफावत तरय कसलो?’ - देखून हांव वगोच रावलों शिवाय कितेंच केलेंना.
थोड्या दिसांनी तीच बायल परत म्हजेलागीं बरें उलवंक लाग्ताना हांव कितेंच जावंक ना म्हळ्ळेपरीं तिचेलागीं बरयान उलंवचें पळेवन अज्याप जाल्ल्या म्हजा मित्रान तिका सवाल केलें खैं ’तूं ताका इतल्यो गाळी दितालीय मू? आतां कितें जालें?’ सट्ट कर्न तिची जाप ’तो सायकिया’.
सवाल हांगासर कोण सायको कोण न्हंय म्हण न्हंय.
सवाल हांगा - तर हें अंतसकर्न/कोशेडद म्हळ्ळें सर्वांक आसा? सर्वां हाका आयकतात? खाल जातात? मनशाचा हरयेका कर्नेंत, विचारांत, चिंत्नांत हें अंतसकर्न जर उलयता, तर संसारांत इतली अनीत, असमधान तरय कित्याक?देखून
जायजय आमचेलागीं विग्यान आसा, धर्म आसा, देव आसा, उंचलें शिकाप आसा, बरें काम, बरी जोड आसा तरय आमचेभितर आमी भिकारी, नागडीं आनी कंगाल. आनी ह्या भितरल्या स्थितेचो परिणाम जावन असलो राग, मोसोर, हगें, जिद्द आनी ध्वेष.. देकुन्ंच भोवशा गांधीन सांगल्लें ’हांव क्रीसताक पात्येतां पूण क्रीसतांवांक न्हंय!’
कितलें अपूट सत न्हंयगी? पूण आतां तुमचे पयकी कोण तरय सांग्तलो ’गांधी सायकी’ म्हणोन.
देव बरें करूं,
- वल्ली क्वाड्रस, अजेकार
