’आमीं थोडे पावटीं चिंतांव, दुबळिकाय फकत्त भुकेल्ली, नागडें आसची आनी रावोंक घर नासची म्हण. पूण कोणाकच नाका जाल्लीं जावन जियेंवची, कोणाचोच मोग नासतां जियेंवची, कोणाथावनयी जतन मेळानासतां जियेंवचीच व्हडली दुबळिकाय जावनासा.’ - मदर तेरेजा
बदलानातल्लो लोक
वरस : २००७
मयनो : नवेंबर
आमचा किरिसतांव समाजेक ’गाडवा कुळियेची समाज’ म्हण कोणेंगी वोलायिल्लें अजून म्हाका उडास आसा, कित्याक म्हळ्यार जल्मा थावन मोर्ता पऱ्यांत आमच्या समाजेन एका न्हय एका रितीन ’गाडांव’ जावन दीस सार्चे शिवाय, अजून सयत हें चिंताप फट म्हण रुजू करुंक कोणयी एदोळ सकोंक ना.
अजीक कांय पांच-स धाकड्याधल्या काळार आमचो किरिसतांव लोक गुलामगिरिची, कत्तेचाक्रेची जिणी जियेवन आसल्लो. चडताव लोक अशिकपी, कठीण दुबळो, दीसभर थंय हांगा म्हण कोणा कोणागेर बुट्टी चाकरी करून आपल्या कुटमाक पोसतालो; कोण तोटांनी, कोण गाद्यांनी, कोण बेटांनी तर आनी कोण अपलें घरदार, कुटाम सांडून पयसिल्या घाटांनी वचोन काम करून पोयशे जोडतालो.
उपरांत ह्या किरिसतांव लोकाची परिगत मातशी सुध्रोन आयली, तोटाची जोड उत्रोन लोक पयसिल्या बोंबोय पावलो आनी बोंबोयगार जालो. आनी बोंबोय वचोन, कोण होटलांनी, कोण घरांनी आया जावून, कोण बोटलेर जावन, कोण गाडियो धांवडावन आनी कोण बेक्रेंनी पीट मोळून पोयशे जोडिलागलो आनी मायगांवचा आपल्या कुटमादारांक, बंद्वांक पोसुंक लागलो.
मायगांवांनी कोलवाचीं घरां बदलोन नळे आयले, चिमणी, लांप्यांव पालवोन वीज दिवे आयले - जाव्येत आंबील पेज बदलोन पेज आनी लोणचें जालें, पूण आमचो किरिसतांव लोक कांय दिसाचें पोटभर जेवंक लागलो. गांवांत पिडा शिडा आसली, कसट अन्वार आसले पूण मनीस कसटांनी तरयी एकामेका पावोन जियेतालो.
उपरांत कोण सात दऱ्ये उत्रोन गेलो आनी गलफाच्या पोयश्यांनी आमच्या किरिसतांव समाजेचेर राज्वटकी केली. नळ्यांचीं घरां टेरेसाचीं जालीं, घरांनी टिवी, विडियो, टेपरेकोर्डर, कंफयूटरां, ए.सी, कारां, बायकां, स्कोच येताना, समाजेंत सर्वांकी एकच स्पर्धो; हांवच उंचलो म्हण धाखंवचो. संसारी धन दवलतेचें धाकवप करून आमची जिणी आमी बदलिली. सर्वां आमी स्वावलंबी जाल्यांव, आमकां आमच्या सेज-सांबारयाची गर्ज ना, फिर्गज सोड्यां, आमच्या कुटमाच्या सांद्यांचिंच एकामेकाक गर्ज ना. आमचेलागीं दुडू आसा, वेवेगळ्या ब्यांकांनी, फिक्स डेपासिटार, आसतिच्या लेकार, जायतो दुडू आसा. आमकां वशीलाय आसा, संसारांत जियेंवची रीत कळीत आसा.
आयचो काळ गल्पाचो काळ न्हय, आयचो काळ इंटरनेट्टाचो काळ, तांत्रिकतेचो काळ, आज आमी घाटाक जांव, बोंबोय जांव, गलफाक आशेनांव, आज आमकां एकच्च शेवोट, कशें तरयी अमेरिका, केनडा, यू.के वा आसट्रेलिया वचोंक. आनी वेगिंच आमच्या घरां घरांनी गाडियो न्हय, हेलिकोपटरां, चार्टर्ड फ्लायटां आसतीत तर तांतूं नवाल ना. पूण एक घडी आमचे भंवारीं एकोडी नदर घुंवडांवची तर;
आयलेवार दुभायांत थोड्या भारतीय कामेल्यांनी केल्ली ’स्ट्रायक’ मात्र आमच्या प्रगतीपर चिंत्पाक बळवंत कुराड मारिनाये रावाना. आमी एका वाटेर मोसत प्रगतिशील जाल्यांव म्हण हर्धें पेटून आसचा घड्ये, आमी अन्येका वाटेर सांडून आयिल्लें नागडें सत आमचे मुकार उभें रावोन आमकांच हेडायता. म्हळ्यार आमच्या समाजेंत एक वर्ग अजून तसोच्च आसा, जो वेळाकाळाक सरी जावन अजून सयत बदलोंक ना, बदलोंचेपरीं दिसाना - कित्याक?
’दुभाय’ म्हज्या मतिंत केदिंच विस्रोन वचोंक सकानासलें श्हेर, अजीक कांय धा वर्सां आधीं हांव दुभाय शेरांतल्या एकेका गल्लेंनी, गल्पाचीं स्वपणां व्हावावन गेल्लों, तीं स्वपणां च्युरान चूर जावन रित्या हातांनी पाटीं आयिल्लो उडास अजून म्हज्या काळजा मनांत आसात. आपल्या कुटमाक, आपल्या इसटांक, आपल्या बांवडांक गांवांत सोडून ह्या रेंवेच्या श्हेरांत काम करुंक येताना म्हजेलागिंयी हेर कितेंच नातल्लें.
हें ’देशभक्त, आदर्शवादी चिंताप’ भोव बरें - पूण फकत्त आमी पोटभर जेवन, धेंक काडन, दोळे धांपून, स्वपणां देखचा वग्ता मात्र शिवाय, न्हेसोंक मूंज आसोन काश्टी नासतां आसच्या घड्ये, कुटमाक मात्या वयर पाकें नासच्या घड्ये, वा भुकेक पोटाक एक घास शीत नासतां व्हळवळच्या वग्तां हे देसभक्त, आदर्शवादी म्हळ्ळे फकत्त पोकोळ सभद शिवाय हेर कितेंच न्हय. अशें पळेंव गेल्यार पोटाक एक थेंबो नीस सयत नासचा वग्तां खंचोय मनीस आपल्या, आपल्या कुटमाच्यांक पोटाक एक घोट नीस मात्र आशेता शिवाय देशभक्त न्हय. आनी असल्या घड्ये सयत देशभक्त नियाळिजे, कोणेंय गलफाक वचानाये म्हण चिंता तर म्हजेपरकार तो बेकूफ. हांव कांय आमच्या सर्व लोकांनी गलफाक येवन काम करिजय म्हळ्ळ्या चिंत्पाचो वादी न्हय. पूण कोणे खंयचर, कशें काम करिजय म्हळ्ळी सर्वांक आपापली विंचवण जायना, थोडेपावटीं निर्वोग नासतां सयत काम करिजे पडता.
सकाळीं फांत्यार दोळे उघडल्यार कांय मायगांवांत धनपारांच्या सूरयाक पळेल्लेपरीं जाल्लो अनभोग, तितलो उज्वाड, तितली धग सोसून दीस काडल्लेशिवाय निर्वोग ना. ह्या परिगतेक सोसून तरयी काम कर्चीं कितलीं नांत? पूण सर्वांक एकाच्च लेकाचें काम, जिवीत आसा म्हण ना. कोण मऱ्यादिचें काम कर्न सयत हांगाच्या वाडोन येंवच्या मार्गायेंत दीस काडुंक वद्दाटता तर आनी कोण दोगांनी रांवचा एका कुडांत, कांय धा-भारा जण जियेता, एकेक धिराम उरंवच्या आशेन, तांकांय आशा अत्रेग आसात; बरें नेसोंक, बरें खावंक, बरी जिणी जियेवंक, तरयी ताणीं खांवचे सुखे खुबूस, वा थोडेपावटीं उपाशीं. कित्याक? हे एकेक धिराम तरयी उरयल्यार, कांय मयन्याक आपल्या मायगांवाक पयशे धाड्येत न्हयगी? म्हळ्ळ्या चिंत्पान. तांची एकेका दिसाची, एकेका खिणाची जिणी भिरांकूळ. कोणाक मयन्याचो सार्को सांबाळ मेळता वा ना तें कळीत ना, आनी कोणाक मेळात तरयी, फाल्यां हें काम आसा वा ना म्हळ्ळें निघंट ना. ही विजा लाभोंक कशेंय कोणा कोणाचे पांय धरून, आपली आसत, आपल्या बायलेचें भांगार, पिड्डूक सयत आडोव घालून, थोड्यांनी आपल्यो काती झरवन वा विखून हजारांनी-लाखांनी पोयशे येजंटांक येटून आयिल्लें कशेंय जालें. थोडे पावटीं एका कामाक हाडन अन्येक काम करिजाय पडता.
ह्या परिगतेंत कोण पेप्सिचे डब्बे जमवन दीस काडता तर आनी कोण चोरियां सोरो विखून दीस काडता. कोणाक गर्जेचें तर कोणाक मर्जेचें.
ह्या संदर्भार आमच्या देशाची आर्थीक परिगत सुध्रोन येंवची गजाल संतोसाचिच्च. पूण पयलेंच अर्धें जेवाण जेवन मायगांवाक पोयशे धाडतेल्यांच्या पोटाक अन्येक मार, रिणाचो भरो, चडची मार्गाय, पयलें एक पेकेट खुबूस तरयी सवायेर मेळतालो आतां ताचेंयी मोल चडलां. ह्या परिगतेंत तांचें रुदान आयकतेलीं तरयी कोण?
ह्या दिसांनी खरेंच जावन भोव दुबळे जावनासात गलफागार, कांय हांतले थोडे बरया कामार आसतीत वा बरो सांबाळ जोडतीत, तरयी चडताव लोकांची अजून तिच्च परिगत, पांयांक वोडल्यात मात्याक पावाना, मात्याक वोडल्यार पांयांक पावाना म्हळ्ळी गत.
आमचो देस प्रगतेचीं पावलां चमकोन आसा, संसारांत भोव वेगान उंचायेक पांवच्या तीन राषट्रां पयकिंत आमचो भारत देस एक म्हळ्ळें सत. पूण आमच्या देशांतलीं थोडीं अजून अपल्या कुडिचे विस्वे विखून जियेतात, कोण आपल्या धुवेक विख्ता, कोण आपल्या भयणीक विख्ता. आमचेलागीं इंटरनेट्टां आसात तरयी आमच्या समाजेंत जशें ग्रेसत ग्रेसत जातेच वेतातगी तितलेच मापान गरीब गरीब जाते वेतात. आनी ह्या परिगतेचेर इल्लो अर्सो धरुंक खंचीय संघटनां मुखार येंवचें म्हज्या कुड्ड्या दोळ्यांक तरयी दिसानांत. आमचो थोडो शिकपी लोक अजून जात-धर्माच्या नांवार आमच्या राजकीय मुखेल्यांचे कटपुतळी जावनसमाजेक चुरान चुरो करुंक लागल्यात. आमचीं संचालनां अजून फिर्गजेंनी भांदपां/होलां भांदच्यार वेसत आसात, पार्ट्यो, पिक्निकां कर्च्यांत, वा लोकांक कुसोळां दुख्तासर हासंवच्यांत आनी मान-सम्मानांनी वेसत आसात.
तर ह्या वर्गाची जिणी जियेतेलो आमचो कोण? आमकां कितें लेक्ता? आमचीं संचालनां, आमचे संघ संस्थे ’आमी’ म्हळ्ळे दोरे भांदचार वेसत जाताना, असल्या वर्गाच्या कोणायकी एक काम, एक घर, एका वर्साचें न्हेसाप, एका मयन्याचें निर्मळ जेवाण तरयी असल्या वर्गांत जियेतेल्यांक दिल्लें तर कितें जातें? हें कोणे कर्चें? आमचे धार्मीक मुखेली अजून फेसताच्या मुडदोमांक वाती वांटच्यार वेसत आसात, आमचे लायीक मुखेली सयत अजून वारषिकोत्सव/फेसतां आचरणांनी, हौसी-हौसी खेळांनी वेसत आसात, आमच्यो मागण्या जमाती सयत ’कोण कोणापाटल्यान धांवलां, कोणे कोणाचो गरब काडला’ म्हळ्ळ्या चिंत्पांनीच वेसत आसा शिवाय, आमचे मधें ह्या वर्गाचे अजून चडोन्ंच आसात म्हळ्ळें क्रूर सत.
आनी ह्या परिगतेंत आमी, भागेवंत, देवान विंचून काडलेली पर्जा, हफ्त्याक मिसाक वचोन ’एकामेकाचो मोग करयां’ म्हण ताळो पिंजून बोबाटचे, कोण हे ’एकामेका’ंतले? कसलो तो मोग? म्हळ्ळें चिंतुंक सकल्ल्यांव तर?
ह्या वग्तां खरेंच जावन म्हाका साहीर लुध्यान्वीन बरयिल्ल्यो ह्यो वोळी उडासाक येतात;
"ईसको ही जीना केहेते है तो यूहीं जीलेंगे, ऊफ ना करेंगे, लब सीलेंगे, आंसू पीयेंगे"
[जर हाकाच्च जिणे म्हणचें तर, अशेंच जियेव्यां, अय्यो म्हणचें नाका, ओंट शिंव्यां आनी दुखां पियेव्यां]
पूण अखरेक उटता एक सवाल, आमकां वाचून/आयकोन सुद्रोंक जातें तर कितें आमकां वांजेल आसा, वेद, खुरान आसात; जर त्या गृंथांनी आमकां बदलुंक नां तर, आतां ह्यो दोन वोळी कश्यो आमकां चिंतुंक कर्तीत न्हयगी?
- वल्ली क्वाड्रस, अजेकार
