sangat

ಕವಿತೆಚೊ ಆತ್ಮೊ ಆನಿ ಸಮೀಕ್ಶಕಾಚೊ ಚಶ್ಮೊ

ಅರುಣ್ ಸಾಖರ್‌ದಾಂಡೆಚ್ಯಾ “ಸಾಂಗಾತ್” ಕವಿತೆಚ್ಯಾ ಎಚ್ಚೆಮ್ ಪೆರ್‍ನಾಳಾಚ್ಯೆ ಸಮೀಕ್ಶೆಚೆರ್ ಪ್ರತಿವಾದ್

ಕವಿತೆಚೆಂ ವಾಚನ್ ಕರ್ತಾನಾ ಸಮೀಕ್ಶಕ್ ಏಕ್ ಸೊದ್ ಕರ್ತಾ. ತೊ ಕವಿತೆಚ್ಯಾ ಸಬ್ದಾಂತ್, ಪ್ರತಿಮಾಂತ್, ಅನ್ಭವಾಂತ್ ಆನಿ ಮೌನಾಂತ್ ಅರ್ಥ್ ಸೊದ್ತಾ. ತಾಚೊ ಹೊ ಸೊದ್ ಕವಿತೆಕ್ ನವೊ ಆಯಾಮ್ ದೀಂವ್ಕ್ ಸಕ್ತಾ; ವಾಚಕಾಚ್ಯಾ ದೊಳ್ಯಾಂಕ್ ಪಯ್ಲೆಂ ದಿಸಾನಾತ್ಲೊ ಏಕ್ ನವೊ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ್ ದೀಂವ್ಕ್ ಸಕ್ತಾ. ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ್ ಸಿದ್ಧಾಂತಾಂಚಿ ಜಾಣ್ವಾಯ್ ಆಸೊನ್, ಪೂರ್ವನಿರ್ಧಾರಿತ್ ವಿಚಾರಾಂಚಿ ಸಾವ್ಳಿ ಕವಿತೆಚೆರ್ ಪಡಾನಾಶೆಂ ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಜಾಣ್ವಾಯೆಚ್ಯಾ ಆನಿ ಬುದ್ವಂತ್ಕಾಯೆಚ್ಯಾ ಉಜ್ವಾಡಾಂತ್ ಕವಿತೆಚೆಂ ಅಂತರಂಗ್ ಸೊದ್ಚೆಂ — ಹೆಂ ಸಮೀಕ್ಶಕಾಚೆಂ ಆದರ್ಶ್ ಕಾರ್ಯ್. ಹ್ಯಾ ಕಾರಣಾನ್ ಸಮೀಕ್ಶಾ ಕವಿತೆಚ್ಯಾ ಅನ್ಭವಾಚೊ ಮಹತ್ವಾಚೊ ಭಾಗ್ ಜಾತಾ ಆನಿ ಆಪಾಪಿಂ ಏಕ್ ಸ್ವತಂತ್ರ್ ಸಾಹಿತ್ಯ್ ಕೃತಿ ಜಾವ್ನ್ ರಾವ್ತಾ.

ಕೊಂಕ್ಣಿ ಕಾವ್ಯ ಶೆತ್ ಬರ್ಪೂರ್ ಸಾಹಿತ್ಯಾನ್ ಫುಲೊನ್ ರಾವ್ಲಾಂ. ಪುಣ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯಾಂತ್ ‘ಸಮೀಕ್ಶಾ ಪ್ರಕಾರ್’ ಅಜೂನ್ ಝಾಡಾ ಥಾವ್ನ್ ರೂಕ್ ಜಾವ್ನ್ ವ್ಹಾಡೊಂಕ್ ನಾ. ಆಯ್ಲೆವಾರ್ ಎಚ್ಚೆಮ್ ಪೆರ್ನಾಳ್ ಹಾಂಚ್ಯಾ ’ಕೊಂಕಣಿ ಕಾವ್ಯೆಂ : ರುಪಾಂ ಆನಿ ರೂಪಕಾಂ’ ಕೃತಿಯೆಕ್, ಪ್ರಬಂಧ್ ಪ್ರಕಾರಾಕ್ 2025 ವರ್ಸಾಚೊ ಸಾಹಿತ್ಯ್ ಅಕಾದೆಮಿ ಪುರಸ್ಕಾರ್ ಲಾಬ್ಲಾ. ಪುಣ್ “ಸಾಹಿತ್ಯ್ ವಿಮರ್ಶಾ ಪ್ರಕಾರಾಕ್” (Literary Criticism) ಅಜೂನ್ ಕೊಂಕ್ಣೆಂತ್ ಸಾಹಿತ್ಯ್ ಅಕಾಡೆಮಿಚಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಫಾವೊ ಜಾಂವ್ಕ್ ನಾ. ಎಚ್ಚೆಮಾಚ್ಯಾ ಪ್ರಬಂಧ್ ಸಂಗ್ರಹಾಂತ್ ಥೊಡಿಂ ಉತ್ತೀಮ್ ತುಲನಾತ್ಮಕ್ ಅಭ್ಯಾಸಾಚಿಂ ಸಮೀಕ್ಶಾ ಲೇಖನಾಂ ವಾಚುಂಕ್ ಮೆಳ್ತಾತ್. ಕೊಂಕ್ಣಿ ಸಮೀಕ್ಶಾ ಸಾಹಿತ್ಯ್ ಬಳ್ವಂತ್ ಜಾಂವ್ಕ್ ಜಾಯ್ ಮ್ಹಳ್ಳಿ ಆಶಾ ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಸಾಹಿತ್ಯ್ ಸಂಸಾರಾಂತ್ ಆತಾಂ ಜಿವಿ ಜಾಲ್ಯಾ.

ಎಚ್ಚೆಮಾಚ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕಾಂತ್ ’ಸುಣ್ಯಾಚಿಂ ದೋನ್ ರುಪಾಂ’ ನಾಂವಾಚೊ ಏಕ್ ಆಕರ್ಷಕ್ ಪ್ರಬಂಧ್ ಆಸಾ. ಹಾಂತುಂ ಎಚ್ಚೆಮ್ “ಕೊಂಕ್ಣಿ ಕಾವ್ಯಾಂತ್ ಮೊನ್ಜಾತಿಂಚ್ಯಾ ರುಪಾಂಚೊ ವಾಪರ್” ಹ್ಯಾ ವಿಶಿಂ ವಿವರಣ್ ದಿತಾ. ಹ್ಯಾ ಖಾತಿರ್ ಗೊಂಯ್ಚೊ ಕವಿ ಅರುಣ್ ಸಾಖರ್‌ದಾಂಡೆ ಹಾಂಚ್ಯಾ ’ಕಾವ್ಯಾಚೆಂ ಶ್ರಾದ್ಧ್’ ಸಂಗ್ರಹಾಂತ್ಲಿ ’ಸಾಂಗಾತ್’ ಕವಿತಾ ತಶೆಂಚ್ ಆಂಟನಿ ಬಾರ್ಕೂರಾಚ್ಯಾ ’ಕಾಟ್ ತುಟ್ಚೊ ವೇಳ್’ ಸಂಗ್ರಹಾಂತ್ಲಿ ’ಸುಣ್ಯಾಕ್ ಏಕ್ ಸೊನೆಟ್’ ಕವಿತೆಚೆಂ ತುಲನಾತ್ಮಕ್ ವಿಶ್ಲೇಷಣ್ ಕರ್ತಾ. ಎಚ್ಚೆಮಾಚ್ಯಾ ಪ್ರಬಂಧಾಚೊ ಶೆವಟ್ ಕಿತೆಂ ಮ್ಹಣ್ ತಾಚ್ಯಾಚ್ ಹ್ಯಾ ಉತ್ರಾಂನಿ ಪಾರ್ಕುವ್ಯೆತ್:

“ಕೊಂಕ್ಣಿ ಕವಿತೆಂನಿ ಚಡ್ ಕರುನ್ ಮೊನ್ಜಾತಿಂಚ್ಯಾ ರುಪಾಂಚೊ ವಾಪರ್ ಮನ್ಶಾಂಕ್ ವಾ ಮನ್ಶಾ ನಾಗರಿಕತೆಕ್ ಲ್ಹಾನ್ ಕರುಂಕ್ ವಾ ಮನ್ಶ್ಯಾನ್ ಬಾಂದುನ್ ಹಾಡ್ಲಲಿ ಸಮಾಜಿಕ್ ವೆವಸ್ತಾ ವಾ ಜಿಣಿಯೆ ರಿತಿ ಪ್ರಾಸ್ ಚಡ್ ಮೊನ್ಜಾತಿಂಚಿ ಜಿಣಿಯೆರೀತ್‌ಚ್ ಬರಿ ಮ್ಹಣ್ ರುಜು ಕರುಂಕ್ ಕೆಲ್ಲೊಚ್ ದಿಸುನ್ ಯೆತಾ…”

ಆಪ್ಲೆಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ್ ಆನಿ ಚಿಂತಾಪ್ ಸಾರ್ಕೆಂ ಮ್ಹಣ್ ರುಜು ಕರುಂಕ್, ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಮತಿಂತ್ಲ್ಯಾ ಪಯ್ಲೆಂಚ್ ಆಸ್ಚ್ಯಾ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರೀಯ್ ವಿಚಾರಾಂಕ್ ಭರುಂಕ್ ಜಾಂವ್ಚೊ ಖಾಲಿ ಜಾಗೊ ಆಸ್ಚಿ ಕವಿತಾ ಸಮೀಕ್ಶಕ್ ಸೊದ್ತಾ. ಸಾಹಿತ್ಯ್ ಸಿದ್ಧಾಂತಾಚ್ಯಾ ದೃಷ್ಟಿನ್ ಪಳಯ್ಲ್ಯಾರ್, ಹ್ಯಾ ಪ್ರವೃತ್ತಿಕ್ ‘ಕನ್ಫರ್ಮೇಶನ್ ಬಯಾಸ್’ (Confirmation Bias) ಮ್ಹಣ್ತಾತ್. ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್, ಸಮೀಕ್ಶಕ್ ಕವಿತೆಚ್ಯಾ ಸ್ವತಂತ್ರ್ ಆಶಯಾಕ್ ಆಸ್ವಾದ್ ಕರ್ಚೆ ಬದ್ಲಾಕ್, ತಿಚೆ ಭಿತರ್ ಆಪ್ಲೆಂ ಪಯ್ಲೆಂಚ್ ಆಸ್ಚೆಂ ಸಿದ್ಧಾಂತ್ ಸೊದ್ತಾ ಆನಿ ತಾಚೆಂಚ್ ದೃಢೀಕರಣ್ ಕರುಂಕ್ ಪೆಚಾಡ್ತಾ. ಹ್ಯಾ ಉದ್ದೇಶಾನ್ ಎಚ್ಚೆಮ್ ಅರುಣ್ ಸಾಖರ್‌ದಾಂಡೆಚಿ ‘ಸಾಂಗಾತ್’ ಕವಿತಾ ವಿಂಚ್ತಾ. ಹ್ಯಾ ವಿವೇಚನಾಂತ್ ಸಮೀಕ್ಶಕಾಚೆಂ ವಾಚನ್-ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ್ ಖಂಯ್ ಪರ್ಯಾಂತ್ ವಿಸ್ತಾರ್ತಾ ಆನಿ ಖಂಯ್ ತೆಂ ಕವಿತೆಚ್ಯಾ ಗಡಿಂಕ್ ಉತ್ರೊನ್ ಮುಖಾರ್ ವೆತಾ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಪಳೆಂವ್ಚೆಂ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ್ ದೃಷ್ಟಿನ್ ಮಹತ್ವಾಚೆಂ ಜಾವ್ನಾಸಾ.

1. ಡಿಕನ್‌ಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ್ ಆನಿ ‘ಸಾಂಗಾತ್’ ಕವಿತೆಚೊ ಅಸ್ತಿತ್ವಾತ್ಮಕ್ ಅನ್ಭವ್
ಆಧುನಿಕ್ ಸಾಹಿತ್ಯ್ ವಿಮರ್ಶೆಂತ್ ಜಾಕ್ ಡೆರಿಡಾ (Jacques Derrida) ಹಾಂಚ್ಯಾ ‘ಡಿಕನ್‌ಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್’ (Deconstruction - ವಿಘಟನ್‌ವಾದ್) ಸಿದ್ಧಾಂತಾನ್ ಸಮೀಕ್ಶಕಾಕ್ ಕೃತಿಯೆಚ್ಯಾ ಅರ್ಥಾಚ್ಯಾ ವೆವೆಗ್ಳ್ಯಾ ಸಾಧ್ಯತೆಂಕ್ ಸೊದ್ಚೆಂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ್ ದಿಲಾಂ. ಡೆರಿಡಾಚೆಂ ಪ್ರಸಿದ್ಧ್ ನಿಯಮ್ ಆಸಾ: “Il n’y a pas de hors-texte” (ಪಠ್ಯಾ ಭಾಯ್ರ್ ಕಾಂಯ್ ನಾ). ಹಾಚೊ ಗಿರೊಪ್, ಪಠ್ಯ್ ಏಕ್ ಸ್ಥಿರ್, ಏಕ್ ಮಾತ್ರ್ ಆನಿ ಅಂತಿಮ್ ಅರ್ಥ್ ದಿತಾ ಮ್ಹಣ್ ನಾ. ಕಾವ್ಯಾಂತ್ಲ್ಯಾ ಪ್ರತಿಮಾಂತ್, ವಿರೋಧಾಭಾಸಾಂತ್ ಆನಿ ಪಠ್ಯಾ ಭಿತರ್‍ಲ್ಯಾ ತಣಾವಾಂತ್ ಅರ್ಥ್ ನಿರ್ಮಾಣ್ ಜಾಂವ್ಚಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಸಮೀಕ್ಶಕಾನ್ ಸೊದ್ಯೆತ್. ಪುಣ್ ಹೊ ಸೊದ್ (Exploration) ಆಪ್ಣಾಂವ್ಚಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ (Appropriation) ಜಾವ್ನ್ ಬದ್ಲುಂಕ್ ನಜೊ. ಕವಿತೆಂತ್ಲ್ಯಾ ಅನ್ಭವಾಚೊ ಜಾಗೊ ಸಮೀಕ್ಶಕಾಚ್ಯಾ ಸಿದ್ಧಾಂತಾನ್ ಘೆಂವ್ಚೆಂ — ಹೆಂ ಡಿಕನ್‌ಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್ ನ್ಹಯ್. ಕವಿತೆಂತ್ ನಾತಲ್ಲೊ ಅರ್ಥ್ ತಿಚೆರ್ ಬಲಾತ್ಕಾರಾನ್ ಥಾಪ್ಚೊ ಹಕ್ಕ್ ಸಮೀಕ್ಶಕಾಕ್ ನಾ.

ಕವಿ ಅರುಣ್ ಸಾಖರ್‌ದಾಂಡೆಚಿ ’ಸಾಂಗಾತ್’ ಕವಿತಾ, ಎಕಾ ಸುಣ್ಯಾಚ್ಯಾ ಸಹವಾಸಾಂತ್ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾ ಸುಂದರ್ ಆನಿ ಸಹಜ್ ಜೀವನ್ ಅನ್ಭವಾಚೆಂ ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ್ ರೂಪ್:

ಮನ್ಶಾಂ ಪೊಸುನ್ ಜಾಲಿಂ
ಆತಾಂ ಮ್ಹಳೆಂ ಸುಣೊ ಪೊಸುಯಾಂ
ಮಾತ್ಸೊ ಮ್ಹಜೆಚ್ ಭಶೆನ್ ದಿಸ್ಪಿ
ಎಕಾ ಸುಣ್ಯಾಚೊ ಪೆಟೊ ಹಾಡ್ಲೊ

ಕವಿತೆಚ್ಯಾ ಸುರ್ವಿಲ್ಯಾ ದೋನ್ ವೊಳಿಂತ್ ಕವಿ ನಿರೂಪಕಾಚಿ ವಳಕ್ ದಿತಾ. ಮನ್ಶಾಕ್ ಪೊಸ್ಚ್ಯಾ ಜವಾಬ್ದಾರಿಚೆಂ ಏಕ್ ಹಂತ್ ಸೊಂಪ್ಲಾಂ. ಆತಾಂ ತೊ ಸುಣೆಂ ಪೊಸುಂಕ್ ಚಿಂತ್ತಾ ಆನಿ ಮಾತ್ಸೊ ಆಪ್ಣಾ ಭಶೆನ್ ದಿಸ್ಚ್ಯಾ ಸುಣ್ಯಾ ಪೆಟ್ಯಾಕ್ ಹಾಡ್ತಾ. ಸುಣ್ಯಾಚ್ಯಾ ಸಾಂಗಾತಾಂತ್ ನಿರೂಪಕಾಚಿ ದಿಸ್ಪೊಡ್ತಿ ಜಿಣಿಂಚ್ ಬದಲ್ತಾ. ತೊ ಪಾವ್ ಖಾತಾ ಮ್ಹಣ್ ಪೆಟೊಯ್ ಪಾವ್ ಖಾತಾ; ಪೆಟೊ ದೂದ್ ಪಿಯೆತಾ ಮ್ಹಣ್ ಹೊಯ್ ದೂದ್ ಪಿಯೆತಾ. ಪೆಟ್ಯಾಚ್ಯಾ ಸಾಂಗಾತಾನ್ ತಾಚ್ಯಾ ’ಸುಖಾಚಿ ಬಾಂಯ್ ಭರುನ್ ವೊತ್ತಾ’. ಅಂತಿಮ್ ಪ್ರತಿಮೆಂತ್, ಪೆಟೊ ಮುತ್ತಾನಾ ನಿರೂಪಕಾಚೊಯ್ ದಾವೊ ಪಾಂಯ್ ಉಕಲ್ತಾ:

ಪಯ್ಲಿಂ ಎಕ್ಟೆಪಣಾಚೊ ಭೊಂವ್ರೊ ಗರ‍್ಗರ್ ಭೊಂವ್ತಾಲೊ
ಮ್ಹಜ್ಯಾ ಕಾಳ್ಜಾಂತ್
ತಾಚ್ಯಾ ಸಾಂಗಾತಾನ್
ಮ್ಹಜ್ಯಾ ಸುಖಾಚಿ ಬಾಂಯ್ ಭರುನ್ ವೊತ್ತಾ
ಆತಾಂ ಮುತ್ತಾ ಆಸ್ತಾನಾ
ಮ್ಹಜೊ ದಾವೊ ಪಾಯ್ ಉಕಲ್ತಾ

ಹಿ ಕವಿತಾ ಏಕ್ ಮುಗ್ದ್ ಸಹವಾಸ್ ಕಶೆಂ ನಿರೂಪಕಾಕ್‌ಚ್ ಸವ್ಕಾಸ್ ಬದ್ಲಿತಾ ಹಾಚೊ ಜಿವೊ ಅನ್ಭವ್ ದಿತಾ. ಪುಣ್ ‘ಸಾಂಗಾತ್’ ಕವಿತೆಂತ್ ಪೊಸ್ಚ್ಯಾ ಸುಣ್ಯಾ ಪೆಟ್ಯಾಲಾಗಿಂ ಮನ್ಶಾಚೊ ಸಾಂಗಾತ್ ಆಸಾ, ತೊ ಸಮೀಕ್ಶಕಾಕ್ ದಿಸ್ಚಿ “ಮೊನ್ಜಾತಿಚಿ ಜಿಣ್ಯೆ ರೀತ್” ನ್ಹಯ್. ಹೊ ಸಾಂಗಾತ್ ಮನ್ಶಾ ಜಿಣ್ಯೆಕ್ ಲ್ಹಾನ್ ಕರಿನಾ, ಬಗರ್ ವಿಸ್ತಾರ್ ಕರ್‍ತಾ.

ಎಚ್ಚೆಮ್ ಮನ್ಶಾ ಕೇಂದ್ರಿತ್ ಸಿದ್ಧಾಂತ್ ಘೆವ್ನ್ ಕವಿತೆಚಿ ಸಮೀಕ್ಶಾ ಕರ್‍ತಾ. ಹ್ಯಾ ಕವಿತೆಚೆರ್ ತಾಚಿಂ ತೀನ್ ಪ್ರಮುಖ್ ನಿರೂಪಣಾಂ ಅಶಿಂ ಆಸಾತ್:
1.    ಸುಣ್ಯಾಪೆಟೊ ಹಾಡ್‌ಲ್ಲೊ ಮೊನ್ಜಾತಿ ಮೊಗಾನ್ ನ್ಹಯ್, ಬಗರ್ ಮನ್ಶ್ಯಾಕ್ ಪುರೊ ಜಾವ್ನ್ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಸ್ಪಶ್ಟ್.
2.    ’ಸಾಂಗಾತ್’ ಕವಿತೆಂತ್ ಮನಿಸ್ ಆಪ್ಲಿ ಮರ್ಯಾದಾ ಉತ್ರುನ್ ಸುಣೆಂ ಜಾಂವ್ಚೆಂ ಸ್ವಶ್ಟ್ ದಿಸುನ್ ಯೆತಾ. ಆನಿ ಅಶೆಂ ಜಾಂವ್ಕ್ ಏಕೂಚ್ ಕಾರಣ್ – ಮನ್ಶಾಂಕ್ ಪೊಸುನ್ ಪುರೊ ಜಾಲ್ಲೆಂ ವಾ ಮನ್ಶಾಕ್ ಪೊಸಲ್ಲ್ಯಾ ಮನ್ಶಾಥಾವ್ನ್ ಜಾಲ್ಲೊ ಘಾತ್‍ಯೀ ಆಸುಂಯೆತಾ.
3.    ’ಸಾಂಗಾತ್’ ಕವಿತೆಚ್ಯಾ ನಿರೂಪಕಾನ್ ಸುಣ್ಯಾಕ್ ಪೊಸ್ತಾನಾ ಸುಣ್ಯಾಚಿ ಜಿಣ್ಯೆರೀತ್ ಆಪ್ಣಾಂವ್ಚ್ಯಾಂತ್ ದಾಕಯಿಲ್ಲಿ ಸೊಡ್-ದೊಡ್, ಮನ್ಶಾಂಕ್ ಪೊಸ್ತಾನಾಂಯ್ ದಾಕಯಿಲ್ಲಿ ತರ್? ಬೋವ್‌ಶಾ ಎಕ್ಸುರ್ಪಣ್ ಪಯ್ಸ್ ಕರುಂಕ್ ಮನ್ಶಾನ್ ಸುಣ್ಯಾಕ್ ಪೊಸ್ಚಿ ಗತ್ ಯೆತಿನಾ ಕೊಣ್ಣಾ ಮ್ಹಳ್ಳೊಯ್ ದುಬಾವ್ ಯೆನಾಸ್ತಾನಾ ರಾವನಾ...

ಸಮೀಕ್ಶಕಾಚೊ ಸಮಾಜಿಕ್ ಹುಸ್ಕೊ ಚೂಕ್ ನ್ಹಯ್. ಪುಣ್ ಹೊ ಹುಸ್ಕೊ ಆಪ್ಲಿ ಗಡ್ ಉತರ್ನ್ ಆಕಾಂತ್ ಜಾಂವ್ಕ್ ನಜೊ! ಎಚ್ಚೆಮಾಚ್ಯಾ ಹ್ಯಾ ತಿನೀ ನಿರೂಪಣಾಂನಿ ಸಮೀಕ್ಶಕಾಚೆಂ ವಾಚನ್-ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ್ ಕವಿತೆಚ್ಯಾ ಗಡಿಕ್ ಉತ್ರೊನ್ ಅತಿ-ವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ಕುಶಿನ್ ವೆಚೆಂ ದಿಸ್ತಾ.

•    ಕವಿತಾ ಸಾಂಗ್ತಾ: ಮನ್ಶಾಂ ಪೊಸುನ್ ಜಾಲಿಂ / ಆತಾಂ ಮ್ಹಳೆಂ ಸುಣೊ ಪೊಸುಯಾಂ.
•    ಸಮೀಕ್ಶಕ್ ಸಾಂಗ್ತಾ: ಮನ್ಶಾಂ ಪೊಸುನ್ "ಪುರೊ" ಜಾಲಿಂ.

ಕವಿತೆಚ್ಯಾ ಪಠ್ಯಂತ್ ನಾತಲ್ಲೊ, ಪುಣ್ ಸಮೀಕ್ಶಕಾಚ್ಯಾ ಮತಿಂತ್ಲೊ ಹೊ “ಪುರೊ” (Fatigue/Tired) ಸಬ್ದ್ ಘುಸವ್ನ್, ಏಕ್ ಕಾಲ್ಪನಿಕ್ ಪಾಟ್‌ಭುಂಯ್ ತಯಾರ್ ಕರ್ನ್ ಕವಿತೆಚ್ಯಾ ಸೊಭಾಯೆಚೆರ್ ಕಾಳೊಕ್ ಪಾತ್ಳಾಯ್ತಾ. “ಸಾಂಗಾತ್” ಕವಿತಾ ಹಾಂವೆಂ ಕಾಂಯ್ ವರ್ಸಾಂ ಆದಿಂ ವಾಚಲ್ಲಿ; ಅಜೂನ್ ತಿ ಮ್ಹಜ್ಯಾ ಮತಿಂತ್ ಆಸಾ. ಪುಣ್ ಎಚ್ಚೆಮಾಚೊ ಹೊ “ಪುರೊ” ಸಬ್ದ್ ಹಾಂವೆಂ ಅನ್ಭವ್ ಕೆಲ್ಲ್ಯಾ ಕಾವ್ಯರಸಾ ವಿರುದ್ಧ್ ಆಸಾ.

‘ಪೊಸ್ಚೆಂ’ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಜಲ್ಮ್‌ದಾತಾರಾಂಚೆಂ ಕರ್ತವ್ಯ್ ಪಾಳ್ಚೆಂ, ಭುರ್ಗ್ಯಾಂಚೆಂ ಪಾಲನ್-ಪೋಷಣ್ ಕರ್ಚೆಂ, ಮಾಲ್ಘಡ್ಯಾಂಚಿ ಜತನ್ ಘೆಂವ್ಚಿ ಅಶೆಂ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಪಾಳ್ಚಿ. ಹಾಂಗಾ ಯೆಂವ್ಚೆಂ ‘ಜಾಲಿಂ’ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಕ್ರಿಯಾಪದ್ ಜವಾಬ್ದಾರೆಚ್ಯಾ ಸಮಾಪ್ತಿಚೆಂ ಸೂಚನ್ ದಿತಾ — ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್, ನಿರೂಪಕಾನ್ ಆಪ್ಲಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಸಂಪಯ್ಲ್ಯಾ! ಭುರ್ಗಿಂ ವ್ಹಡ್ ಜಾವ್ನ್ ಆಪಾಪ್ಲ್ಯಾ ಸಂಸಾರಾಂತ್ ವ್ಯಸ್ತ್ ಜಾಲ್ಯಾಂತ್. ಆತಾಂ ಹ್ಯಾ ನವ್ಯಾ ಹಂತಾರ್ “ಎಕ್ಟೆಪಣಾಚೊ ಭೊಂವ್ರೊ ಗರ‍್ಗರ್ ಭೊಂವ್ತಾ” — ಸಹಜ್ ಎಕ್ಸುರ್‍ಪಣ್ ಆಸಾ. ತಾಕಾ “ಘಾತ್” ಮ್ಹಣ್ಚೆಂ ಕಾರಣ್ ನಾ.

ಹೆಂ ಖಾಲಿಪಣ್ ಭರುಂಕ್ ನಿರೂಪಕ್ ಏಕ್ ನಿರಾಳ್ ಸಾಂಗಾತಾಕ್ ಸೊದ್ತಾ: ’ಮಾತ್ಸೊ ಮ್ಹಜೆಚ್ ಭಶೆನ್ ದಿಸ್ಪಿ / ಎಕಾ ಸುಣ್ಯಾಚೊ ಪೆಟೊ ಹಾಡ್ಲೊ’. ಹಾಂಗಾ ‘ಮ್ಹಜೆಚ್ ಭಶೆನ್’ ಹ್ಯಾ ಉತ್ರಾಂತ್ ಮನ್ಶಾ-ಕೇಂದ್ರಿತ್ ಚಿಂತಾಪ್ ದಿಸುನ್ ಯೆತಾ. ಪುಣ್ ಕವಿತಾ ಹ್ಯಾ ಮನ್ಶಾ ಕೇಂದ್ರಾ ಥಾವ್ನ್ ಮನ್ಶಾಚೆಂ ‘ಹಾಂವ್’ ವಿರ್ಗಳೊನ್ ವೆಚ್ಯಾ ಹಂತಾ ಕುಶಿನ್ ಮುಖಾರ್ ವೆತಾ. ಪೆಟ್ಯಾಚ್ಯಾ ಸಾಂಗಾತಾಂತ್ ನಿರೂಪಕಾಚೆಂ ‘ಹಾಂವ್’ ಸವ್ಕಾಸ್ ವಿರ್ಗಳ್ತಾ. ಪುಣ್ ಸಮೀಕ್ಶಕ್ ಮನ್ಶಾ-ಕೇಂದ್ರಾಂತ್ ಅಡ್ಕಳೊನ್ ರಾವ್ತಾ.

ಕವಿತೆಚಿ ಪಯ್ಲಿ ವೊಳ್ "ಮನ್ಶಾಂ ಪೊಸುನ್ ಜಾಲಿಂ / ಆತಾಂ ಮ್ಹಳೆಂ ಸುಣೊ ಪೊಸುಯಾಂ" ಜಿವಿತಾಚ್ಯಾ ಎಕಾ ಹಂತಾಚಿ ಸುಚನಾ ದಿತಾ. ಸಮೀಕ್ಶಕಾನ್ ಮನ್ಶಾಂಕ್ ಪೊಸ್ಚ್ಯಾ ಜವಾಬ್ದಾರೆಕ್ ಆನಿ ಸುಣ್ಯಾಕ್ ಪೊಸ್ಚ್ಯಾ ಮುಗ್ದ್ ಸಾಂಗಾತಾಕ್ ಎಕಾಚ್ ತಾಕ್ಡೆಂತ್ ತುಕ್ಲಾಂ! ಮನ್ಶಾಂಕ್ ಪೊಸ್ತಾನಾ ಸಮಾಜಾಚಿಂ ನಿತಿ-ನಿಯಮಾಂ, ಕರ್ತವ್ಯ್ ಆನಿ ಶಿಸ್ತ್ ಪಾಳ್ಚಿ ಪಡ್ತಾ; ಪೂಣ್ ಸುಣ್ಯಾ ಪೆಟ್ಯಾಚ್ಯಾ ಸಳಾವಳಿಂತ್ ತಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ವಾ ಸೊಡ್-ದೊಡಿಚೊ ಪ್ರಶ್ನ್ ಯೇನಾ, ಬಗರ್ ಥಂಯ್ ಆಸ್ತಾ ಏಕ್ ಮುಗ್ದತಾ.

ನಿರೂಪಕಾನ್ ಸುಣ್ಯಾ ಬರಾಬರ್ ದೂದ್ ಪಿಯೆಂವ್ಚೆಂ, ಸುಣ್ಯಾಚೊ ನಿರ್ಮಳ್ “ಭುಕ್ ಭುಕ್” ಧ್ವನಿ ಕವಿತೆಚೊ ಸಬ್ದ್ ಜಾಂವ್ಚೆಂ, ತಾರ್ಲ್ಯಾಚೊ ವಾಂಟೊ ಕರುನ್ ಖಾಂವ್ಚೆಂ ಆನಿ ನಿಮಾಣೆಂ ನಿರೂಪಕಾನ್ ದಾವೊ ಪಾಂಯ್ ಉಕಲ್ಚೆಂ — ಹಿ ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ್ ವಿನೋದಾಚಿಂ ಆನಿ ಪೆಟ್ಯಾಚ್ಯಾ ಸಳಾವಳಿಂತ್ ತೊ ಕಿತ್ಲೊ ವಿಲೀನ್ ಜಾಲಾ ತೆಂ ವರ್ಣುಂಚಿಂ ರೂಪಕಾಂ ಶಿವಾಯ್ ಮನ್ಶಾಂಕ್ ಪೊಸುನ್ ತೊ ನಿರಾಶಿ ಜಾಲೊ ವಾ ಘಾತ್ ಜಾಲೊ ಮ್ಹಳ್ಳೊ ಪುರಾವೊ ನ್ಹಯ್.

“ತಾಚ್ಯಾ ಸಾಂಗಾತಾನ್ / ಮ್ಹಜ್ಯಾ ಸುಖಾಚಿ ಬಾಂಯ್ ಭರುನ್ ವೊತ್ತಾ” ಮ್ಹಣ್ತಾ ತೊ. ಭಾರತೀಯ್ ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸೆಂತ್ಲ್ಯಾ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ್ ತಶೆಂಚ್ ಭರತಮುನಿಚ್ಯಾ ರಸ ಸಿದ್ಧಾಂತಾಚ್ಯಾ ಉಜ್ವಾಡಾಂತ್ ಹ್ಯಾ ಕವಿತೆಚೊ ನಿಯಾಳ್ ಕರ್ನ್ ವೆಗ್ಳೊಚ್ ಏಕ್ ಪ್ರಬಂಧ್ ಬರವ್ಯೆತ್. ‘ಮನ್ಜಾತ್ ಜಾಂವ್ಚಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ’ (Becoming-Animal) ಸಿದ್ಧಾಂತಾಚ್ಯಾ ಉಜ್ವಾಡಾಂತ್ ಹ್ಯಾ ಕವಿತೆಕ್ ಪಳೆಯ್ಲ್ಯಾರ್ ತಿಚೊ ಖರೊ ಆಶಯ್ ಆನಿಕೀ ಚಡ್ ಸೊಭಿತ್ ಜಾವ್ನ್ ಉಗಡ್ತಾ.

ಪುಣ್, ಸಮೀಕ್ಶಕ್ ಹ್ಯಾ ನಿರಾಳ್ ಸಾಂಗಾತಾಕ್ ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಸಮಾಜ್-ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ್ ಚಶ್ಮ್ಯಾಂತ್ಲ್ಯಾನ್ ಪಳೆವ್ನ್, ಕವಿತೆಚ್ಯಾ ಗೊಡ್ ಅನ್ಭವಾಕ್ ಎಕಾ ನೈತಿಕ್ ಗುನ್ಯಾಂವಾಚ್ಯಾ ಆರೋಪಾಂತ್ (‘ಮನ್ಶಾಂಕ್ ಪೊಸ್ತಾನಾ ಸೊಡ್-ದೊಡ್ ದಾಕಯಿಲ್ಲಿ ತರ್?’) ಬಂದಿ ಕರ್‍ತಾ. ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ್ ವಿಮರ್ಶೆಂತ್ ಹ್ಯಾ ಪ್ರವೃತ್ತೆಕ್ ‘ಪ್ರೊಜೆಕ್ಷನ್’ (Projection) ಮ್ಹಣ್ತಾತ್ — ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಆಪ್ಲ್ಯಾಚ್ ಭಿತರ್ಲ್ಯಾ ಭೊಗ್ಣಾಂಕ್ ಆನಿ ಆತಂಕಾಕ್ ದುಸ್ರ್ಯಾ ಕೃತಿಯೆಚೆರ್ ಥಾಪ್ಚೆಂ.

ಸಮೀಕ್ಶಕಾಚ್ಯಾ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರೀಯ್ ವಿಮರ್ಶೆಕ್ ಆಪ್ಲೊ ಸ್ವತಂತ್ರ್ ಮಹತ್ವ್ ಆಸಾ. ಪುಣ್ ಎಕ್‌ಚ್ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ್ ಸಗ್ಳ್ಯಾ ಕವಿತಾಂಕ್ ಲಾಗೂ ಕರ್ತಾನಾ ಕವಿತೆಚ್ಯಾ ವೆಗ್ಳೆಪಣಾಕ್ ಜಾಗೊ ಉರನಾ.  ಕವಿತೆಚೊ ಸುರ್ ಸಗ್ಳೊ ಹಳ್ವಾಯೆಚೊ, ಮೊಗಾಚೊ ಆನಿ ಆನಂದಾಚೊ ಆಸ್ತಾನಾ, ತಾಕಾ ನೈತಿಕ್ ಸಲ್ವಣೆಚೊ ರಂಗ್ ದೀವ್ನ್ ಕವಿತೆಚ್ಯಾ ಮೂಳ್ ಆಶಯಾಕ್ ಚುಕಯ್ತಾ.

ನ್ಹಂಯ್ಚ್ಯಾ ಉದ್ಕಾಪರಿಂ ವ್ಹಾಳ್ಚ್ಯಾ ಕವಿತೆಕ್ ಕಾಟ್ ಬಾಂದ್ಲ್ಯಾರ್ ಕವಿತಾ ತಳೆಂ ಜಾವ್ನ್ ತಾಚಿ ಸಹಜ್ ಗತ್ ಮರ್‍ತಾ. ಸಮೀಕ್ಶಕಾನ್ ವಾಚ್ಪ್ಯಾಚ್ಯಾ ಕಾವ್ಯಾನಂದಾಕ್ ನಷ್ಟ್ ಜಾಯ್ನಾಶೆಂ ಚತ್ರಾಯ್ ಘೆಂವ್ಚಿ ಗರ್ಜ್ ಆಸಾ!

ಮುಕ್ತಾಯ್: ಉನ್ನತ್ ವಿಮರ್ಶೆಚಿ ದೀಶ್ಟ್

ಸಂವಾದಾಂತ್ ಸಾಹಿತ್ಯಾಚೊ ಅನ್ಭವ್ ಆನಿಕೀ ಸಮೃದ್ಧ್ ಜಾತಾ. ಎಚ್ಚೆಮ್ ಪೆರ್‍ನಾಳಾಚಿಂ ಸಮೀಕ್ಶಾ ಲೇಖನಾಂ ಕೊಂಕ್ಣಿ ವಿಮರ್ಶಾ ಶೆತಾಂತ್ ಖಂಡಿತ್ ಜಾವ್ನ್ ನವ್ಯಾ ಚಿಂತನಾಕ್ ಚಾಲನ್ ದಿತಾತ್. ತೊ ಸ್ವತಃ ಏಕ್ ಸಂವೇದನ್‌ಶೀಲ್ ಕವಿ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾನ್, ತಾಚ್ಯಾ ವಿಮರ್ಶಾ ಬರ್ಪಾಂತ್ ತೀಕ್ಷ್ಣ್, ಸೊಭಿತ್ ಭಾಸ್ ಆನಿ ಆಕರ್ಷಕ್ ಶೈಲಿ ಆಸಾ. ಕೊಂಕ್ಣೆಂತ್ ತುಲನಾತ್ಮಕ್ ಸಮೀಕ್ಶೆಕ್ ಏಕ್ ನವೊ ರಂಗ್ ಆನಿ ಗಂಭೀರತಾಯ್ ಹಾಡ್‌ಲ್ಲೆಂ ಶ್ರೇಯ್ ತಾಕಾ ಖಂಡಿತ್ ಫಾವೊ ಜಾತಾ.

ಕೊಂಕ್ಣಿ ವಿಮರ್ಶಾ ಸಾಹಿತ್ಯಾನ್ ಆನಿಕೀ ಉನ್ನತ್ ಪಾಂವ್ಡ್ಯಾರ್ ಪಾವೊಂಕ್ ಜಾಯ್ ತರ್, ಸಮೀಕ್ಶಕಾನ್ ಆಪ್ಲ್ಯಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ್ ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ್ ಪ್ರತಿಮಾಂ ಆನಿ ಪೂರ್ವ-ನಿರ್ಧಾರಿತ್ ಸಿದ್ಧಾಂತಾಂ ಥಾವ್ನ್ ಅಲಿಪ್ತ್ ರಾವೊನ್ ಕೃತಿಯೆಕ್ ಫುಡ್ ಕರುಂಕ್ ಜಾಯ್. ಖಂಚೊಯ್ ಸಮೀಕ್ಶಕ್ ಪೂರ್ಣ್ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹ್-ಮುಕ್ತ್ ಜಾಂವ್ಕ್ ಸಕ್ತಾ ಮ್ಹಣ್ ಸಾಂಗ್ಚೆಂ ಕಠಿಣ್. ಸಮೀಕ್ಶಕಾಚೆಂ ಶಿಕ್ಷಣ್, ಅನ್ಭವ್, ಸಾಮಾಜಿಕ್ ಪಾಟ್‌ಥಳ್ ಆನಿ ಸಿದ್ಧಾಂತಾಂ ತಾಚ್ಯಾ ವಾಚನಾಕ್ ಆಕಾರ್ ದಿತಾತ್ ವ್ಹಯ್; ಪುಣ್ ತಾಚಿ ಜಾಣ್ವಾಯ್ ಹ್ಯಾ ಸಗ್ಳ್ಯಾಂಚ್ಯಾ ಮಿತಿಂಚಿಯ್ ಆಸೊಂಕ್ ಜಾಯ್.

ಮಹಾನ್ ವಿಮರ್ಶಕ್ ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಆರ್ನೋಲ್ಡ್ ಉನ್ನತ್ ವಿಮರ್ಶೆಚೊ ಮೂಳ್ ಮಂತ್ರ್ ಅಸೊ ಸಾಂಗ್ತಾ:
"ವಿಮರ್ಶಾ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಸಂಸಾರಾಂತ್ ಆಸ್ಚ್ಯಾ ಆನಿ ಚಿಂತ್ಲಲ್ಯಾ ಅತ್ಯುತ್ತಮ್ ಗಜಾಲಿಂಕ್ ಕಸಲ್ಯಾಚ್ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹಾ ವಿಣೆಂ ಆನಿ ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತ್ ಮತಿನ್ ಜಾಣಾ ಜಾಂವ್ಚೆಂ ಆನಿ ಪ್ರಸಾರ್ ಕರ್ಚೆಂ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ್ ಪ್ರೇತನ್."

ವಿಮರ್ಶಕ್ ಜೆದ್ನಾಂ ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಅನ್ಭವಾನ್ ವಾಚ್ಪ್ಯಾಚ್ಯಾ ಅನ್ಭವಾಕ್ ಕೈದಿ ಕರಿನಾಸ್ತಾಂ, ‘ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತ್’ ನದ್ರೆನ್ ಆನಿ ನೈತಿಕ್ ನಮ್ರತೆನ್ ಕವಿತೆ ಮುಖಾರ್ ಉಬೊ ರಾವ್ತಾ, ತೆದ್ನಾಂ ತೊ ಕವಿತೆಚೆರ್ ಆಪ್ಲೊ ಚಶ್ಮೊ ಥಾಪಿನಾ, ಬಗರ್ ಕವಿತೆಚ್ಯಾ ಗರ್ಭಾಂತ್ಲ್ಯಾನ್ ಉದೆಂವ್ಚ್ಯಾ ಉಜ್ವಾಡಾಕ್ ವಾಟ್ ಕರ್ನ್ ದಿತಾ. ಸಮೀಕ್ಶಕಾಚೆಂ ಶ್ರೇಷ್ಠ್ ಕಾರ್ಯ್ ಕವಿತೆಚ್ಯಾ ಅರ್ಥಾಂಚ್ಯಾ ಸಾಧ್ಯತೆಂಕ್ ಉಜ್ವಾಡಾಕ್ ಹಾಡ್ಚೆಂ ಆನಿ ವಾಚಕಾಕ್ ಕವಿತೆಕಡೆನ್ ಆನಿಕೀ ಸಮೃದ್ಧ್ ದೊಳ್ಯಾಂನಿ ಪರತ್ ವೊಡ್ಚೆಂ.

ವಾಚನ್-ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾಚ್ಯೊ ಗಡಿ ಸಾಂಬಾಳುನ್, ಕವಿತೆಚ್ಯಾ ಶುದ್ಧ್ ಆತ್ಮ್ಯಾಕ್ ಮಾನ್ ದಿಂವ್ಚಿ ಹಿ ಉನ್ನತ್ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯ್ ಸಂಸಾರಾಂತ್ ಫುಲೊನ್ ಯೆಂವ್ಚಿ ಗರ್ಜ್ ಆಸಾ.