घट्ट मुळां, ताठ मान

मयन्याची कविता - ३. घट्ट मुळां, ताठ मान  

’पानां सुकल्यार पुणीं पालेतीत पूण पाळां सुकल्यार न्हय’

मनशाक पानांची मात्र वळोक, फुलां-फळांची मात्र वळोक शिवाय, रुका-झडांक जीव दितल्या पाळांची वळोक ना. समाजेच्या मनशां मधें एक कवी कंय आसा? कविचें चिंतप कंय आसा? कविची नदर कंय आसा?

आयच्या समाजेंत मनशाचें जिणें दाकवपाचें जालां. देकून दरेका मनशाक भगुंक एक आनी दाकवंक अनयेक. आनी हें दाकवप समाजीक जाळिजाग्यांनी वा गुपीत रितीन. बरें, नीत, सत, आदर्श, समानता, अपलीं-पेलीं म्हळ्ळे विश्यांचेर खूप बरयतले खरेपणीं पाळतात? हें सवाल दरेका कवीन अपणाक कर्ची गरज आसा.

रोबर्ट इंगर‌सोलाच्या उतरांनी सांगचें तर;We rise by lifting others. पूण कवी जाल्ले उभे आसच्या हेरांक लोटून घालून जीक आपणायतात तर, ते निजायकी कवी? हीं थोडीं आमी चिंतुंक जाय जाल्लीं प्रश्नां.

ही कविता कांय अमूर्त चिंत्पाची न्हय, तात्वीक चिंत्पाची न्हय, मनो वैग्यानीक चिंत्पाची वा आध्यात्मीक चिंत्पाची न्हय पूण सोंप्या चिंत्पाची. जें अजून मनीस समजुंक सकुंक ना. अपल्या शक्तेचेर भर्म आसचो मनीस केदनांच अपल्या कमियांचेर चिंतुंक वेता? जेदनां मनीस अपल्या कमियांचेर चिंतून, हेरांक बरेंच दिंवचें चिंतप घेवन येता, ती फकत कविता जावन उराना. एक उत्तीम लिसांव जाता.

जिवीत म्हणतच आशा-निराशा, सूक-दूक, बरें-वायट एक सार्कें आसाना, पूण हांगासर गर्जेचें म्हळ्यार दरेकल्या मनशाक फकत एक सार्कें मेळाना, कोण आसा जो फकत सूक, आशा, बरेंच घेवपाक ह्या संसारांत आयिल्लो? व कोण आसा जो फकत निराशा, दूक आनी वायट भोग्तलो? देकून सकत-असक्त दोन पोंतां जिवीत म्हळ्ळ्या होड्याक. दोन‌यी गर्जेचीं. ह्या दोनांक जो कोण ब्यालेन्स करून जियेवंक सक्ता तोच समधानेन जियेवंक सक्ता.

संसारांत सरवांक संतोस, बरें दिंवचें चिंतप जेदनां अपल्या मनांत ना, तेदनां मनीस कितलो ग्रेसत आसून‌यी लाचार आनी गरीब. पूण जेदनां हेरांक बरेंच दिंवचें चिंतप आसा तेदनां एक जाड सयत पावता. इंगलिशांत एक सांगणी आसा; Never underestimate your strength, never overestimate your weakness.. मनशाक फकत आपल्या सक्तेविशीं मात्र न्हय, अपल्या अशक्तेविशीं वा उणेंपणाविशीं सयत समजणी आसची भोव गर्जेची. जेदनां ही समजणी आसा तेदनां तो मनीस अपल्या जिवीत एख रूक करून जियेता, तांतूं कोणाक सावळी, कोणाक घोंटेर आनी कोणाक फूल-फळां दिवंक सक्ता. पूण ह्या सर्वांक गर्जेचें अपली बुन्याद घट कर्ची. जेदनां पाळांच सार्कीं रोंबलिंनांत तेदनां तो रूक एकाच वाऱ्याक धर्णीक शेवटता. सोंपें पूण भोव अपुर्भायेचे विचार ह्या कवितेंत बाय रुपाली मावजो किर्तनीन वेक्त केल्ले दिसून येतात.

घट्ट मुळां, ताठ मान (- रुपाली मावजो कीर्तनी)

म्हाका सदांच दिसता, हांवझाड आसूंक जाय आसलेंमात्येंत घट्ट मुळां धरूनताठ उबें रावता आसलें

खांद्यांर म्हज्या खेळयत पानांफुलां, फळां धोलयता आसलेंवतांत कितलेंय तापलें तरीशितळ भोंवतण रचता आसलें

आलाशिरो दिवचे खातीरसदांच तयार आसता आसलेंवाटसूऱ्यांक विसंव घेवंकसावळी पातलावन बसता आसलें

आंगार घावे घेतले तरीपानां सळसळावन हांसतासलेंमुळांत पडिल्लो चिकोल लेगीतसाऱ्या रूपांत बदलता आसलें

वादळा सुलूस लागली जाल्यारमुळां रोंबून रावता आसलेंवाऱ्याक घुस्पावन म्हज्यांत, हांववाऱ्या वांगडा धोल्ता आसलें

फुल्चें फळचें थांबलें म्हूणउपकरा पडचें थांबचें नासलेंपानां लेगीत झडलीं जाल्यारमान ताठ धर्ता आसलें

जाता तशें जाता तितलेंजाय ताका दिता आसलेंखरेंच सदां दिसता, हांवझाड आसूंक जाय आसलें

कर्तां कर्तां विचार असोचमनांत म्हज्या येवन वताजालें बी ना मू झाड हांव,मन म्हजें चिंतूंक लाग्ता

खर इत्सा आसली जाल्यार,दिसता तें खंय खरें जाताघट्ट मुळां रोंबूनताठ मानेन तेन्ना हांव,हांवच झाड आसल्यावरी उबें रावतां

Play the video

Watch on YouTube

[फेब्रेर, २०२०]