ಕೊಂಕಣಿಂತ್ ಕಥಾ ಅಧ್ಯಯನಾಚೆಂ ಮಹತ್ವ್ (- ಶೈಲೇಂದ್ರ ಮೆಹ್ತಾ)
ಲಘುಕಥೆಚಿ ತುಳಾ ಚಡ್ ಕರೂನ್ ಘರಾ ಪರಸ್ ಜನೆಲಾಕಡೆನ್ ಕರ್ತಾತ್. ಕಾಂಯ್ ಪಾನಾಂ ಭಿತರ್ ತಿ ಎಕ್ ಸಂಸಾರ್ ಉಗಡ್ತಾ, ಸಂಘರ್ಶ್ ಉಕ್ತೊ ಕರ್ತಾ, ಪಾತ್ರಾಂಚೆರ್ ಉಜ್ವಾಡ್ ಘಾಲ್ತಾ ಆನಿ ವಾಚ್ಪ್ಯಾಖಾತೀರ್ ಪ್ರಸ್ನ್ ಸೊಡ್ಟಾ. ಬರಿ ಕಥಾ ಪುರಾಯ್ ಜಿವೀತ್, ಇತಿಹಾಸ್ ಆನಿ ತತ್ವಗಿನ್ಯಾನ್ ಮುಠ್ಭರ್ ದೃಶ್ಯಾಂನಿ ಆನಿ ಜತನಾಯೆನ್ ವಿಂಚೂನ್ ಕಾಡಿಲ್ಲ್ಯಾ ಉತ್ರಾಂನಿ ಮಾಂಡ್ಟಾ. ಸಾಹಿತ್ಯ್ ಸಮಿಕ್ಷೆಕ್ ಲಾಗೂನ್ ಕಥೆಚ್ಯಾ ಅರ್ಥಾಚಿ ಹಿ ಘನತಾಯ್ ವಳ್ಖುಪಾಕ್ ಆನಿ ತಿಚಿ ಕದರ್ ಕರ್ಪಾಕ್ ಮೆಳ್ಟಾ.
ಲೆಖಕಾನ್ ಎಕ್ ಖಾಶೆಲೆಂ ಕಥನ್ ಕಿತ್ಯಾಕ್ ವೆಂಚೂನ್ ಕಾಡ್ಲಾಂ? ತಾತೂಂತ್ ಯೆವ್ಪಿ ಪ್ರತಿಮಾ ವಾ ದಿಸ್ಪಿ ಘಡ್ಣೂಕಾಂಚೆಂ ಮಹತ್ವ್ ಕಿತೆಂ? ಕಥಾ ಕಶಿ ಸೊಂಪ್ತಾ? ಅಶೆ ಪ್ರಸ್ನ್ ವಾಚನಾಕ್ ಫಕತ್ ಮನ್ರೀ ಜವಣೆ ಪರಸ್ ಫುಡೆಂ ವ್ಹರೂನ್ ತಾಚೆಂ ರುಪಾಂತರ್ ಸಕ್ರೀಯ್ ಬೌಧ್ದಿಕ್ ಆನಿ ಕಲ್ಪಕ್ ಸಂಲಗ್ನತಾಯೆಂತ್ ಕರ್ತಾ.
ಸಾಹಿತ್ಯ್ ಸಮಿಕ್ಷೆಂತ್ಲ್ಯಾನ್ ಕಥೆಚಿ ಕಲಾಕುಸರ್ ಉಕ್ತಿ ಜಾತಾ. ಕಾಣ್ಯೆಂತ್ಲ್ಯಾ ದರ್ ಎಕ್ ಉತ್ರಾಕ್ ವಜನ್ ಆಸ್ತಾ. ವಿಸ್ತಾರಾನ್ ವರ್ಣನ್ ಆನಿ ಜಾಯ್ತ್ಯಾ ಉಪ್ಕಥಾನಾಂಕ್ ಪರ್ವಾಣ್ಗಿ ದಿವ್ಪಿ ಕಾದಂಬರಿ ಪರಸ್ ಕಥಾ ವೆಗ್ಳಿ. ತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮತಾಯ್, ಸುಚೊವ್ಣಿ ಆನಿ ಉತ್ರಾಂಚಿ ಅರ್ಥ ವೆವಸ್ಥಾ ಹಾಂಚೆರ್ ಆದಾರೂನ್ ಆಸ್ತಾ. ಕಥಾನಕ್, ಚರಿತ್ರ ಚಿತ್ರಣ್, ಪ್ರತೀಕವಾದ್, ವಿಡಂಬನ್, ಪ್ರತಿಮಾ, ಸಂವಾದ್, ನದರ್ ಆನಿ ಕಥಾತ್ಮಕ್ ರಚ್ಣೂಕ್ ಎಕ್ಠಾಂಯ್ ಯೆವ್ನ್ ಭಾವ್ನೀಕ್ ಆನಿ ಸೌಂದ್ರ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ್ ಪರಿಣಾಮ್ ಕಶೆ ತಯಾರ್ ಕರ್ತಾತ್ ಹಾಚೆರ್ ಸಮೀಕ್ಷಾ ಉಜ್ವಾಡ್ ಘಾಲ್ತಾ.
ತಿತ್ಲೆಂಚ್ ಮಹತ್ವಾಚೆಂ ಮ್ಹಣ್ಲ್ಯಾರ್ ಸಾಹಿತ್ಯ್ ಸಮೀಕ್ಷಾ ಕಥೆಕ್ ತಿಚ್ಯಾ ಇತಿಹಾಸೀಕ್, ಸಮಾಜೀಕ್, ರಾಜ್ಕಿ ಆನಿ ಸಂಸ್ಕೃತೀಕ್ ಸಂದರ್ಭಾ ಭಿತರ್ ಸ್ಥಾಪನ್ ಕರ್ತಾತ್. ದರೆಕ್ ಕಥಾ ಎಕಾ ಖಾಸಾ ಕಾಳಾಂತ್ಲ್ಯಾನ್ ಆನಿ ಸುವಾತೆವೆಲ್ಯಾನ್ ಉದೆತಾ. ಶಾರ್, ಗಾಂವ್, ಲೊಕ್-ಜೀಣ್ ಥಳಾಂತರ್ ವಾ ಆನೀಕ್ ಕಸ್ಲೆಂಯ್ ಚಿತ್ರಣ್ ಆಸುಂ, ತಾತೂಂಲ್ಯಾನ್ ಧರ್ಮ್, ಜಾತ್, ವರ್ಗ್, ಲಿಂಗ್, ವಸಾಹತವಾದ್, ಅಸ್ಮಿತಾಯ್, ಪರ್ಯಾವರಣಶಾಸ್ತ್ರ್ ವಾ ಜಾಗತೀಕೀಕರಣ್ ಹಾಂಚೆ ಪ್ರಸ್ನ್ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ್ ವಾ ಅಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ್ ರೀತೀನ್ ದಿಸೂಂಕ್ ಶಕ್ತಾತ್. ಮಾರ್ಕ್ಸವಾದಿ, ನಾರೀವಾದಿ, ಉತ್ತರ್ ವಸಾಹತವಾದಿ, ಮನೊವಿಶ್ಲೆಶಣಾತ್ಮಕ್, ಪರ್ಯಾವರಣೀಯ್ ಸಮಿಕ್ಷಾತ್ಮಕ್ ವಾ ಉಪವಿಮರ್ಶೀಕ್ ಸಮಿಕ್ಷಾತ್ಮಕ್ ಪದ್ದತೀಂನಿ ಹೆ ಖೊಲ್ ಥರ್ ಉಕ್ತೆ ಜಾತಾತ್ ಆನಿ ಸಾಹಿತ್ಯ್ ಸಮಾಜಾಪಸೂನ್ ವೆಗ್ಳೆಂ ಕರ್ಪಾಕ್ ಮೆಳ್ನಾ ಹೆಂ ದಾಖಯ್ತಾ.
ಲೆಖ್ಕಾಂ ಖಾತೀರ್ ಸಮಿಕ್ಷಾ ಎಕ್ ಹಾರ್ಸೊ ಆನಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ್. ಬಾರೀಕಸಾಣೀನ್ ವಿಮರ್ಶೀಕ್ ವಾಚನ್ ಕೆಲ್ಯಾರ್ ಕುಶಳ್ ಲೆಖಕ್ ವಾತಾವರಣ್ ಕಶೆ ತಯಾರ್ ಕರ್ತಾತ್, ಪಾತ್ರಾಂಚಿ ಉದ್ರಗತ್ ಕಶಿ ಕರ್ತಾತ್, ತಾಣ್ ಕಸೊ ತಿಗೊವ್ನ್ ದವ್ರತಾತ್, ಪ್ರತೀಕಾತ್ಮಕತಾಯ್ ಕಶೆ ವಾಪ್ರತಾತ್ ಆನಿ ಶೆವೊಟ್ ಕಸೊ ಕರ್ತಾತ್ ಹೆಂ ಸ್ಪಶ್ಟ್ ಜಾತಾ.
ದರೆಕ್ ಯುಗ್ ಸಾಹಿತ್ಯ್ ಕೃತಿ ವೆಗ್ವೆಗಳೆ ತರೆನ್ ವಾಚ್ತಾ ಕಾರಣ್ ದರೆಕ್ ಪಿಳ್ಗಿ ನವ್ಯಾ ಸಮಾಜೀಕ್ ವಾಸ್ತವಾಕ್ ತೊಂಡ್ ದಿತಾ ಆನಿ ನವೆ ಪ್ರಸ್ನ್ ವಿಚಾರತಾ. ದಶಕಾಂ ಆದಿಂ ಬರಯಿಲ್ಲಿ ಕಾಣಿ ಪರ್ಯಾವರಣಾಚಿ ಉಣೀವ್, ಥಳಾಂತರ್, ತಾಂತ್ರೀಕ್ ಬದಲ್ ವಾ ಸಂಸ್ಕೃತೀಕ್ ಅಸ್ಮಿತಾಯ್ ಅಶೆ ಸಮಕಾಳೀನ್ ಹುಸ್ಕೆ ಉಜ್ವಾಡಾಕ್ ಹಾಡುಂ ಯೆತಾ. ಮಜ್ಕೂರ್ ಆನಿ ವಾಚ್ಪ್ಯಾಂಮದಿಂ ಸಂವಾದಾಚೆಂ ಸತತ್ ನವೆ ಅರ್ಥ್ ಕಾಡೂನ್ ಸಮಿಕ್ಷಾ ಸಾಹಿತ್ಯ್ ಜಿವೆಂ ದವರ್ತಾ.
ಆರ್ವಿಲ್ಲ್ಯಾ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯಾಂತ್ ಎಡ್ವಿನ್ ಜೆ. ಎಫ್. ಡಿಸೊಜಾನ್ ಸುಮಾರ್ ಸ ದಶಕಾಂಚೆ ಸಾಹಿತ್ಯೀಕ್ ಕಾರ್ಕಿರ್ದೀಂತ್ ಶಂಬರಾಂ ಪರಸ್ ಚಡ್ ಲಘುಕಥಾ ಬರಯಲ್ಯಾತ್. ತಾತೂಂತ್ ಸಾದಾರಣ್ ಮನ್ಶಾಂಚೆಂ ಜಿವೀತ್, ಆಕಾಂಕ್ಷಾ, ಸಂಘರ್ಷ್, ನೈತೀಕ್ ದುವಿಧಾ ಹಾಂಚೆಂ ಚಿತ್ರಣ್ ಕೆಲಾಂ. ತಾಚ್ಯಾ ಕಥಾಂನಿ ವಾಸ್ತವವಾದಿ ಚರಿತ್ರಚಿತ್ರಣ್, ಆಕರ್ಶಕ್ ಕಥನ್ ಆನಿ ಮನ್ಶಾಚ್ಯಾ ಮಾನ್ಸಶಾಸ್ತ್ರಾಚಿ ಬಾರೀಕಸಾಣೀನ್ ಸಮ್ಜೂತ್ ಆಸಾ. ದಿಸ್ಪಡ್ಟೆ ಜಿಣೆಚೊ ಆದಾರ್ ಘೆವ್ನ್ ತೊ ಕುಟುಂಬೀಕ್ ಸಂಬಂದ್, ಸಮಾಜೀಕ್ ಬದಲ್, ಶ್ರಧ್ದಾ, ಮೊಗ್, ಎಕ್ಸುರೆಪಣ್, ನೈತೀಕ್ ಸಂಘರ್ಶ್ ಹ್ಯಾ ವಿಶ್ಯಾಂಚೆರ್ ಸಂಶೊಧನ್ ಕರ್ತಾ. ತಾಚೆಂ ಗದ್ಯ್ ಸುಸ್ಪಶ್ಟ್ ಆನಿ ಸುಲಭ್ ಆಸೂನ್, ಚಡ್ ಕರೂನ್ ಸೌಮ್ಯ್ ವಿನೊದ್, ವಿಡಂಬನ್ ಆನಿ ಭಾವನೀಕ್ ಉಬ್ ಹಾಂಣಿ ಸಮೃಧ್ದ್ ಕೆಲ್ಲೆಂ ಆಸಾ.
ಡೊ. ಚಂದ್ರಲೆಖಾ ಡಿಸೊಜಾ, ಡೊ. ರೆಶ್ಮಾ ಖೊಲ್ಕಾರ್ ಆನಿ ಬಾಬ್ ಧರ್ಮಾ ಚೊಡಣಕಾರ್ ಹಾಣಿಂ ಕಥಾಪಾಠಾಂತ್ ಸಾದರ್ ಕೆಲ್ಲ್ಯಾ ಪ್ರಪತ್ರಾಂತಲ್ಯಾನ್ ಹಾತೂಂತಲೆ ಬರೆಚ್ ಆಯಾಮ್ ಉಕ್ತೆ ಜಾತಾತ್. ತಿನೂಯ್ ಪ್ರಪತ್ರಾಂ ತಾಚ್ಯಾ ಕಥಾಂವಿಶೀಂಚಿಂ ಸಮ್ಜೂತ್ ವಾಡಯ್ತಾ.
ಹೊ ಅಭ್ಯಾಸ್ ಸಾಹಿತ್ಯಾಚ್ಯಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥ್ಯಾಂ ಖಾತೀರ್ ಭೊವ್ ಮಹತ್ವಾಚೊ. ಹಾತೂಂತ್ಲ್ಯಾನ್ ವಿಮರ್ಶೀಕ್ ವಿಚಾರ್ ಜಾತಾ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥ್ಯಾಂಕ್ ಕಥಾನಕಾ ಭಾಯ್ರ್ ವಚೂನ್ ವಿಶಯ್, ಪ್ರತೀಕವಾದ್, ಕಥನ್ ತಂತ್ರ್, ಚರಿತ್ರಚಿತ್ರಣ್, ಭಾಸ್, ವಿಚಾರಸರಣಿ ಆನಿ ಇತಿಹಾಸೀಕ್ ಸಂದರ್ಭ್ ಹಾಂಚಿ ತಪಾಸಣಿ ಕರೂಂಕ್ ಮೆಳ್ಟಾ. ಕಥೆಂತ್ ಫಕತ್ ಕಿತೆಂ ಘಡ್ಟಾ ತೆಂ ವಿಚಾರಚೆ ಪರಸ್ ತಿ ಎಕೆ ಖಾಶೆಲೆ ಪದ್ದತೀನ್ ಕಿತ್ಯಾಕ್ ಬರಯ್ಲ್ಯಾ ಅಶೆಂ ವಿಚಾರಪಾಕ್ ತೆ ಶಿಕ್ತಾತ್. ವಿದ್ಯಾರ್ಥ್ಯಾಂಕ್ ಸಮೀಕ್ಷೆವಯಲಿಂ ಪುಸ್ತಕಾಂ, ನೆಮಾಳ್ಯಾಂಚೆ ಲೆಖ್, ಗ್ರಂಥ್ ಸಂಗ್ರಹ್, ಉಲ್ಲೆಖ್ ಪದ್ದತ್ ಆನಿ ಶಿಕ್ಷಣೀಕ್ ಡೆಟಾಬೆಸ್ ಹಾಂಚಿ ವಳಖ್ ಜಾತಾ. ಮಾಹೆತಿ ಆಶಿಲ್ಲಿ ಟಿಕಾ ಆನಿ ಆದಾರ್ ನಾಶಿಲ್ಲಿಂ ಮತಾಂ ಹಾಂಚೊ ಭೆದ್ ಶಿಕುಂ ಯೆತಾ.
ಪದ್ವ್ಯುತ್ತರ್ ಅಭ್ಯಾಸ್, ಶಿಕೊವ್ಪ್ ವಾ ಸಾಹಿತ್ಯ್ ಸಮಿಕ್ಷಾ ಕರ್ಪಾಚೊ ಹೆತ್ ಆಶಿಲ್ಲ್ಯಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥ್ಯಾಂ ಖಾತೀರ್ ಪ್ರಪತ್ರ್ ಸಾದ್ರೀಕರಣ್ ವಿದ್ವಾನ್ ಚವ್ಕಶೀಚ್ಯಾ ಪದ್ದತೀಂಚೊ ಆನಿ ಮಾನ್ಕಾಂಚೊ ಪರಿಚಯ್ ಮ್ಹೂಣ್ ಕಾಮ್ ಕರ್ತಾ.
ಶೈಲೆಂದ್ರ್ ಮೆಹ್ತಾ (ಸಂಪಾದಕ್, ವರ್ಣಮುದ್ರ)
ಸಲ್ಹಾ ಸಮಿತಿಚೊ ಸಾಂದೊ, ಕೆ.ಬಿ.ಎಸ್. (ಕೊಂಕಣಿ ಬಿಯೊಂಡ್ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್)
