Inglenddacha boddga kusin osche sobhit xehor mon‌chesttor. Putt‌bol premik khonddit zaun hem porichit namv, kiteagi mollear somsarantli don voddli putt-bal ttima, monochesttor yunoittett (Manchester United) oni monochesttor sitti (Manchester City) heach xohorant osat. Hea xehoracha muddla kusin osa ek lan gamv gortton (Gorton), prostut poristhitent ingleddachea pattim urol'lea gamvam poiki ek mhollear mhoji chuk zamvchina. Gorttonak poinn korn yetana pois thaun dischem vhoddlem, okorxit bandop ’gortton devo-templ’ va ’gortton motth’ (Goton Monastery). 1861 isvent hagamsor oyilea prasiskon frad, hannim bhand‌l'lem okorxit devo-templ. Prasiskon prad polleunko mottvasiporim distat zal'lean hangachea lokan haka ’gortton motth’ mhonn opounko suru kelem mhonn hangacho lok sangta.

18 oni 19 xotomanant yuropant, protyek thoran ingleddant zal'lea koigarika krantivellar sobar thoranche karkhane, mil'lam, gortton oni os‌pas‌chea gavamni oyleo, tea dekun hanga sobharank hagamsor kamam mell'llim oni chodd lokan hagamsor ravunk suru kelem. Hach vellar, mhollear 1861 isvent prasiskon fradamni hea devo-templachem kam' praromb kele oni 1872 isvent hem vhoddle devall ubem zale.

20vea xotomonant zal'lim don mahazhuzam, dharmik jiunant chorch of ingledd hacho odhikar, protyek zaun 1970 orthikoteche nirgomon (Economic Recession), hea sorvanchea porinnaman osa zal'li dubllikai, samajik, dharmik, oni samskr‍rotik poddnnem, osolea sobar karanna lagon prasiskon fradonk hem vhodd bandop cholounko (Maintain) korunk koxtt zatole. Hea devo-templacho vineas (High Victorian Gothic Architecture) oni bhand‌l'li rit itli unch os‌l'ligi mhollear hem bhandop 1963 isvent ingleddachea unchlea bhandpachea (Listed Buildings) vorgant nondayit zal'lem.

Koxttachi poristhit somzol'lea prasiskon fradamni 1989 isvechea okherek hanga devo stuti bondh keli oni hem vhodd bhandop bilddoramni ghetlem, bilddoramni hantum osol'leo moladik vostu kaddn vikleo oni thoddea tempan (1993) bilddorache kam' bond poddlem (Bankrupt) oni devo-templ poddil poddlem. Thoddeamni khuris, imaji, pintura chorun poixe kele tor, oni thoddeani xilla (Marbel) kaddn vikle, pokri bhurgeamni orseank fator marle, oxem devo-templ sorv oneayachem kendr zalem. Hangachea lokakodde hea vixeant sobhar kannio osat, hem bhadop itlem padd zal'legi mollear, 1997 isvent hem bhandop somsoratlem opayant ( most endangered site) oscha 100 daicha poiki ek mhonn manun gheun World monument fund watch hantum dakhol kele. (hantum bharotachem taz‌mohol osa!).

Hanche modhem, dis vetam vetam bhadpachi padd zaun vechi poristhiti polleun, 1996 isvent ilen gripit mhollea bailechea mukhel‌ponnan (hicho poti paul gripit hea devallant oltar bhurgo zaun os‌l'lo), gortton‌chea lokamni sangata mellon, ek seva songhotton (TRUST) osa korun, sumar 6 miliyo pamvdd (sumar 54-55 korodd rupoi) khorchun, hem vhodd bhadop samskrotik kareank sobhangonn oni kazarank hal zaun bodlilem. Hem punor-sthapon kamak lokacho itlo pattimbo osol'lo ki, rai-kuvor charls tosolea monxeani tancho sohokar dil'lo. Pois thaun oz hem bhandop polleun devo-templaporim dista zaleari, bhitor ek susojjit hal, vhodda komponicheo partti, grestachea kazarak ho lokamogall zago.

Hea bhandpa thaun sumar ek moil poddla kusin osa Manchester Climbing Centre mhollear ubar zageak zoddounko torobheti korchem kendr, hi odlim, chorch of ingledd hachea odhin os‌l'lem sant benedd'ddiktachem devo-tepl, gortton devo-tepla vellar‌ch bhand‌l'lem (1878) hem devo-tepl, ddisembor 2002 ver bond poddlem. Zon ddon (John Dunne) hachea mukhel‌ponnar ubhar zageak zoddomvn torobheti korchem kendr zalem.

Tem nhoi ostam, 1845 oni 1846 isvent bhand‌l'lem monochesttorant oschi sant zon oppostolache devo-tepl, az ek mosid (Qudria Jilamia Islamic Centre ) chorch of ingledd hachea odhin osol'lem hem devo-tepl 1966 isvent bond zal'lem.

Gortton devo-templ oni mon‌chesttor ubhar zageak zoddounko torobheti korchem kendr, charitrik drixtten eka tempachim devo-templam, 19 oni 20 xotomonant hea bandpamni devo-templam zaun monxachea doivik oni samajik jiunak sohokar dila. Bodol'lea vellak sori zaun monxachem chintop bodol'lem, jiemvchi rit bodol'li, toddeank devo bodol'lo zalear, toddeank devo‌ch na zalo, punn disanatlea devak bhad‌l'lim him nirjivo bhandpam ozun monxea jiunak sohokar dite osat. Oz gortton devo-templ oni mon‌chesttor ubar zageak zoddounko torobheti korche kendr hanga sobhar zannam kam' korn oplo dispoddto gras zoddtat. Sobhar zonnanchim talentam prordoxon zatat oni thoddim novim talentam ujvaddak yetat, oni thoddea parttimni thoddim glasak glas lagoun chiyors mhonnon, kallza thaun ekameka kodde uloun thoddeo sontosacheo ghoddio paxar kortat.

Sam|zon opostolachi irgoz az ek mosid, hanga devo stuti chalu osa, devalagim magtat, devak orgam ditat, bodol'la tor monxean rochol'le ... Dhorm'! voile dakhle polletana kitengi tollmolle bhogtat. Hangasor ek jeral nodor ghalear, sumar dedd xotomona odlea devo-templank oplea gorzank sori zaun hodvunk monxan bodlilem oni oxem bodlilean him bhadpam ozun ubhim osat. Somsarat osole oni kitle dakhle osat konn'nna!.. Hondvun vhorunk zainastam moddun poddleant!

- larens vi. Barboz, mean‌chesttor-yu.Ke.

Odar (tosviro:) - www.themonastery.co.uk, www.manchestereveningnews.co.uk  www.manchesterlocalhistory.com