संपादकीय - 6. गर्ज आनि मर्ज
जेद्नां मुंबय श्हेरांत दिसाचो ग्रास सोधुन पाव्ल्लों, तेद्नां सम्जल्लें ऎक अड्हूक सत हें: ह्या श्हेरांत ’बरें’ वा ’वाय्ट’ म्हळ्ळें ना, बगार मनिस म्हळ्ळ्यो जीवि जियेतात आनि कर्तात कर्न्यो फकत्त ’गर्जेक’ वा ’मर्जेक’.
जियेतलो हर मनिस तीस संग्त्यांचेर चड्तिक महत्व दिता; न्हेसाप, जेवाण तशेंच रावुंक ऎक सुवात. पॊट भर्च्याक भलाय्केचें खाण खांव्क आशेंव्चें सहज, गर्जेचें न्हेसाप आशेंव्चें सहज, दीस सारुंक ऎक पाकें आशेंव्चें सहज - हें सर्व गर्जेचें. पुण जेद्नां हर्येका जेव्णाक तुपाशित आशेंव्चें, वा हर्येका दिसा सूट-बूट न्हेसोन जियेंव्चें, वा व्हडा बंग्ल्यांत वस्ति कर्चें - हें सर्व मर्जेचें जिवित.
आनि जशें संसाराच्या खंच्याय कोन्श्यांत केदाळाय जांव्चेपरिंच हांगासर्यी मर्जेन जियेंव्चे पासत गर्जेंत जियेतेल्यांचेर जुलुम चल्ता. आनि मर्जेंत जियेतेल्यांच्या भळासमोर गर्जेंत जियेतेल्यांनि साक्रिफिस करुंक पड्ता. आनि तो साक्रिफिस ’जीव्घाता मुखांत्र’यी आस्येता.
२०१५ वर्सा महाराश्ट्रांत पड्ल्लो पाव्स उणो, पुण दिसान्दीस हांगासर जियेतेल्यांचो संखो चडुन येता, दॆशाच्या वेवेग्ळ्या सुवातेंत्लो लॊक, दीस्पड्तो ग्रास सोधुन येता, अशें आस्ताना हांगासर जियेतेल्या लोकांक गर्जेचेंच उदाक मेळ्चेंच त्रासाचें. ह्या मधें कॊंक्रिट भांद्पां उभार्तेल्यांचो संखोय चडुन वेता, तांचिं भांद्पां उभिं करुंख चडित उद्काचि गर्ज आसा. रास्यांत बोर्गोळ आसा, बेळें ना, बेळें कर्च्याक बेंकांनि रीण काड्ल्ल्यांनि तें फारिक केल्लेपरिं ना, आनि तांचि बॊब आय्कतेलिं नांत, जियेंव्चे हेर वाट तांचेमुखार ना, तांचेपाट्ल्यान ऎक सग्ळें कुटाम जियेंव्च्या वाटेक लब्दोन आसा, त्या वेळार ’जीव्घात’ सोड्ल्यार हेर वाटो तिं विंचिनांत. इत्लें सर्व हांगासर सदांय म्हळ्ळेपरिं जाता तर्यी, पळेतेलिं नांत, आय्कतेलिं नांत, कर्तेलिं नांत. असलिं मोर्नां कांय थोड्या न्यूज मीडियाचिं हेड्लाय्न जातात, कांय थोड्या कविंच्या कविंक वस्त जाता सोड्ल्यार हकीगतेंत गर्जेक जियेतेल्यांक सदांचिं मोर्नां मात खायम.
गर्जेक जियेतेल्यांनि पियुंक जाय जाल्लें उदाक, मर्जेक जियेतेल्यांच्या वोड्तांत्ल्या फुलां झडांक पाव्ता, वा मर्जेक जियेतेल्यांच्यो गाडियो धुंव्क उपॆग जाता वा मर्जेक जियेतेल्यांच्या कुज्ना/न्हाणियांनि वोम्तुन विभाड जाता. ह्या परिगतेंत मर्जेक जियेतेल्या लोकांक मनरंजन जाय, ’जीव्घात’ फकत ऎक खबर, जशें खिणां खिणांक आय्कुंक मेळ्च्या खब्रांपरिं हांगासर जियेतेल्यांच्या मतिंत यादिचि श्यथि क्षणिक, गजनिच्या आमीर खानापरिं उडास उणो. देकुन थोड्याच घदियांनि अन्यॆक खबार प्रमुख स्थान घेता आनि उप्राम्त हळ्तार मतिच्या पड्द्यांत्लें हळ्तार माज्वोन वेता. देकुन मनरंजन भॊव गर्जेचें, ऐ.पि.एल. ऎक असलेंच मनरंजनाचें फितिस्पण.
ह्या दॆशांत कितेंय जाता, मर्जेक जियेतेल्या कोणेंय कितेंय केल्यारी जाया, ताका विचार कर्तलो कोण्यी ना देकुन कशेंय चल्ता. पुण गर्जेक जियेतलिं अप्ल्या गर्जेक सय्त मर्जेगारांच्या दयेचि भिक मागुन जियेतात. आनि हें सर्व फावो केल्ल्या सर्काराक दॊश दिता आनि ऐ.पि.एल खेळांत मग्न जाता. आनि मुंबयांत ऎक ऐ.पि.एल म्याच आसा करुंक कांय हजारों लीटर उद्काचो विभाड जाता. आनि विपर्यास म्हळ्यार, म्याच पळेंव्क येंव्चो लॊक, वीस रुप्यांचें उदाक शेंभोर रुप्यांनि मोलाक घेता.
आतां अधुरेंच उर्ता ऎक सवाल ’गर्ज’ आनि ’मर्ज’ मधें आस्चो अंतर उणो कर्चि वाट कसलि?
- वल्लि क्वाड्रस (एप्रिल, २०१६)
