यदाहां जीवमी, अहमाशंसे (जीव आसतासर भर्वसतां)
कल और आएंगे नगमों की खिलती कलियां चुनने वाले
मुझसे बेहतर कहने वाले तुमसे बेहतर सुनने वाले
कल कोई मुझको याद करे
क्यूं कोई मुझको याद करे
मसरूफ झमाना मेरे लिये
क्यूं वख्त अपना बरबाद करे
साहीर लुध्यान्विच्या कवितेच्यो थोड्यो वळिची याद करून ह्या बरवपाची सुर्वार कर्तां. पयलें दायज.कोम, उपरांत पयणारी.कोम आनी आतां आशावादी.कोम. पूण संपादकीय बरंवची सुर्वात १९८७-८८ इस्वेंतच केल्ली. पयलें ’काणीक’ नेमाळ्याचो सह-संपादक जावन वावर कर्तासतां, तशेंच म्हजेसवें मंगळुरांत रावोन ’उमाळो’ नेमाळ्याचो संपादक जावन सुर्वात केल्ल्या मावरीस शांतिपुर-क मजत दिंवचें ’संपादकीय’ सयत बरयिल्लें. ह्या सर्व काळांत हांव पयणारी जावन वेवेगळ्या परिसरांत वसती करून आसचें कांय आकस्मीक म्हणूं? सुर्वात केल्ली मंगळुरांत, दायज.कोम चलयतासतां कुवेयटांत, पयणारी.कोम चलयतासतां मुंबंयत आनी आतां पुणेंच. पूण ह्या सर्व काळांत एक सपण मतिंत आसलें.
यदाहां जीवमी, अहमाशंसेचो तात्वीक मतलब हांव जिवंत आसतासर, म्हाका एक ध्येय सोंपोवंक आसा (As long as I live, I have a purpose to fulfil.). म्हज्या कोंकणी साहित्यीक सुर्वातेर थावन आज पऱ्यांत आसलो ध्येय कोंकणिंच. वेळाकाळानुसार तांत्रिकतेंत सयत जायती बदलावण हाडून दिल्या. दायज.कोम, डिजिटल काळाच्या सुर्वातेर केल्लो जाळिजागो. डिजिटल माध्यमांत ’कन्नड लिपी’ वाचप्यांक वाचुंक सलीस जायशें कर्च्याक ई.ओ.टी. (EOT) फायल रचुंक पडतालें. चडताव वाचप्यांनी ल्यांड लायन व्हापार्न, मोडेमांत इंटरनेटाक कनेकट कर्ची गर्ज पडताली. नेटवर्क ब्यांडविडत उणी आसताली जाल्ल्यान दायज.कोमचेर पर्गट केल्ल्यो तस्वीरो सयत ल्हान (लो रिसल्यूशनार). पूण दायज.कोम चेर चडुणें धा वर्सांत पर्गट केल्लें कोंकणी साहित्याचीं दोन हजार फायलांनी कांय धा-भारा हजार पानांचें साहित्य आसलें पूण ’कन्नड’ लिपिंत. दायज.कोम डोमेयन वेळार रिनीव करुंक सकलों ना. तेदनां हांव ऐबिएम स्वीडनांत काम कर्न आसलों.
उपरांत आमच्या देशाक येतच दायज.कोम डोमेयन नातलें. देकून पयणारी.कोम डोमेयन घेवन कन्नड, नागरी तशेंच रोमी लिपिंत कोंकणी पर्गटुंक धरलें. पूण आशावादी.कोम आनी पयणारी.कोम दोनयी डोमेयन वर्सान वरस रिनीव कर्ची जवाभदारी आसली. तेदनांच ’दायज.कोम’ चें साहित्य सयत आशावादी.कोमचेर हाडचें चिंतप आसलें पूण जोक्तो वेळ म्हज्यान दिवंक जालें ना. दायज.कोम आनी पयणारी.कोम दोनांक तुलन कर्तासतां, पयणारी.कोम चडीत तांत्रिकतेंत डिजायन केल्लें. पूण तांत्रिकता आतां कित्तून पावल्या म्हळ्यार, आजकाल डेसकटोप/ल्यापटोपाचेर वाचतेल्यांच्याकी चडीत मोबायलाचेर वाचतले आसात जाल्ल्यान आशावादी.कोम चेर दायज.कोम तशेंच पयणारी.कोम चेर आयिल्लें पुर्तें साहित्य मात्र न्हय. आशावादी.कोम एक संवादात्मक (Interactive) वेबसायट. पारंपरीक मोनो साहित्यासवें डिजिटल (ई; इलेकट्रोनीक, आ-आडियो तशेंव वी; विडियो साहित्य) सयत आमी उललब्ध केलां. आमचें चिंतप सुटावें आसा. आमी कोंकणिच्या सर्व लिपिंक मान दिंवचो वावर कर्न वेतल्यांव. लिपिचे भासांदळे कांय हें सोसचेनांत पूण आमचो इरादो सुडाळ आसा. मेरो खातर्न, दोरे कोसळावन आमी कोंकणी साहित्याचो वावर कर्न फुडें वेतल्यांव. आमचो इरादो केदिंच ’कमांवचो’ वा ’पुंजांवचो’ जावंक नातलो. आमच्या कामाक कोणायची शिफारस सयत आमी अपेक्षा करुंक नांव, कर्चेय नांव.
कोंकणी बियोंड स्क्रिपट मिसांव भोवशा कोंकणिंतले भोव त्रासाचें मिसांव. पयलें महत्वाचें उणेंपण म्हळ्यार ’अपली नदर अपलो तळहात उत्रोन चिंतुंक सकानासचे चडताव बरवपी’, फकत अपूण, अपणाचें नांव, अपणाचो मान. कोंकणी एक विसतार भास, च्यार प्रमूक राज्यांनी पन्नासां वयर समुदायांनी उलंवची, पांच प्रमूक लिपिंनी बरंवची भास. पूण हकीगतेंत लिपी-भितर सयत ल्हा-ल्हार बांय आनी हे माणके/बेबे आनी तांचोच ’अंध-भक्तांचो एक्तार’, परिपकव जावंक नासचें (प्री-मेच्यूर) आण्वें चिंतप, तीन कासाच्यो बुदी. आनी ह्या परिस्थितेंच ’मत नातलेल्या बरवप्यांचे गत नातले संपादक’.
कोंकणी बियोंड स्क्रिपट मिसांवांत आमी कोंकणिंतलें बरें साहित्य एका लिपिथावन अन्येका लिपीक लिप्यंतरण कर्तेल्यांव, डिजिटल ई-पुसतक, आ-पुसतक व वी-पुसतका रुपार हें काम फुडल्या जनांगांत आसक्त आसच्यांक कांय तेंको दितलो म्हळ्ळ्या चिंत्पान. कोण समजता आनी कोण समजोंक सकाना वा समजोंक वचाना ताची कसलीच पर्वा करिनासतां हें मिसांव हातीं घेतलां. कोणाय थावन कसलोच प्रतिफळ अपेक्षा करिनासतां.
कवी राजेंद्र कृषणच्यो ह्यो वळी सदांच यादिंत आसात;
भूल जा अब वो मसत
हवा वो उडाना डाली डाली
जग की आंख का काटा बन गई चाल तेरी मतवाली
कौन भला ऊस बाग को पूछे
कौन भला ऊस बाग को पूछे हो ना जिसका माली
तेरी किस्मत में लिखा
है जीते जी मर जाना
चल ऊड಼ जा रे पंछी
की अब ये देश हुआ बेगाना
चल ऊड जा रे पंछी
हांव जाणां, हांव ह्या काळाक प्रतिनिधित्व कर्तासतां, म्हाकाय एक जवाभदारी आसा, हांवेंय हेरांक बोट जोकून कितेंच करिनासतां कर्तेल्या हेरांच्यो खोडी काडचेपरास, म्हज्या तांकिचें कितें आसा तें कर्नच वेचें. तें कितलें परिपूर्ण वा न्हय तें काळ जाप दिंवदी. फुडें हेंच मिसांव हाच्याकी बरे रितीन करुंदीत.
अखेर कर्च्याधीं परत राजेंद्र कृषणच्या कवितेच्योच वळी याद कर्तां;
तूने तिनका-तिनका चून कर, नगरी एक बसाई
बारीश में तेरी भीगी काया, धूप में गरमी छाई
गम ना कर जो तेरी मेहनत तेरे काम ना आई
अच्छा है कूछ ले जाने से देकर ही कूछ जाना
चल ऊड जा रे पंछी ...
आशावादी.कोम वेबसायटिचेर आसचें साहित्य वाचुंक, तुजी प्रतिक्रिया/सल्हा-सुचाव दिवंक उलो दिवून म्हजीं सुर्विलीं दोन उत्रां संपयतां,
वेगिंच परत मेळ्यां
- वल्ली क्वाड्रस
(कोंकणी चाकोर)