वख्त से दिन और रात
वख्त से कल और आज
वख्त कि हर शै गुलाम
वख्त क हर शै पे राज
संपादकीय - 7. वॆळ, वेक्तित्व आनि बुर्नास सवयो
साहिर लुध्यान्विचें ऎक अपुर्भायेचें पद यादिक येता, बि. आर. चॊप्रान १९६५ इस्वेंत हें पद ’वख्त’ फिल्मांत महम्मद रफि थाव्न गावयिल्लें जाव्नासा;
वख्त से दिन और रात
वख्त से कल और आज
वख्त कि हर शै गुलाम
वख्त क हर शै पे रज
वेळा थाव्न्ंच दीस अनि रात
वेळा थाव्न्ंच काल आनि फालें
वेळाओ गुलाम हर्येक राय
वेळाचेंच राज हर्येका रायाचेर
ह्या संपादकीयाचें तक्लेनांव, साहीराच्ये कवितेक संबंध जसो अष्टमि आनि कासीम साय्बाक आस्चेपरिं न्हय.
आम्च्या दीस्पड्ते जिण्येंत आमि कित्लेशेगी पाव्टिं हेरांक मेळुंक वेतांव, हेरांक राकाशें कर्तांव, कोणाक वेळाचि पर्वा ना, कोणाक वेळाचो महत्व कळित ना, आनि कोणाक वेळाचो मत्लब्च्च कळित ना.
ऎक घडित म्हज्या जिण्येंत वेळाचो महत्व शिकयिल्लें अजून म्हज्या मतिंत जिवेंच उर्लां;
१९९१ इस्वेंत मंग्ळुरांत्ल्या सां।लुविस कोलेजिंत पि.जि.डि.सि.ए. शिकुन, जोक्तें काम नास्ताना ’युरॆका फॊर्ब्स’ संस्थ्यांत घरान घर वचुन ’व्याक्यूम क्लीनर’ विख्चें काम लाभ्लें. ’चोराक चोरुंक सय्त शिस्त आनि वेळाचि पर्वा कर्चि भॊव गर्जेचि’ म्हळ्ळें लिसांव पय्लेपाव्टिं शिक्ल्लों हांगासर्च्च.
सकाळिं साडे पांचांक उटोन, सात वोरांक सकाळिचें मीटिंगाक हाजर जांव्क आस्लें, पंद्रा मिनुटाचें मिटिंग कड्डाय देकुन मिटिंग संपव्न, आमि घरांक भेटो सुरु कर्च्यो आस्ल्यो. चड्ताव घरांनि दाद्ले नॊव वोराशें कामाक वेतात देकुन तांका मेळ्ल्लेशिवाय ’व्याक्यूम क्लीनर’ विख्चेपरिं नात्लें. देकुन दिसाचें चडावत जाव्न नव्या घरांनि भेटो केल्यारी, व्याक्यूम क्लीनराचो डेमो दींव्क आनि तेच्च्परिं विख्चो निर्णाय करंव्क घर्च्या मुखॆस्तान/दाद्ल्यान घरांत आस्चें अवश्य जाव्नास्लें. आनि चड्ताव जाव्न मुखॆस्त, हफ्त्याच्या अख्रॆक (सन्वारा/आय्तारा) आस्ताले देकुन आम्चि चड्ताव मिनत सन्वारा/आय्तारा आस्तालि.
अशें एका दिसा मंग्ळुरांत्ल्या एका रेसिडेन्शियल कोंप्लेक्साक हांव रिग्लों. म्हज्या खांदार व्याक्यूम क्लीनर आस्लें. म्हजे पाट्ल्यान ऎक वाच्मॆन धांवुन आय्लो आनि विचारुंक लाग्लो ’सर तुका ह्या बिल्डिंगाक रिगुंक पर्वण्गि आसागि?’
हांवें जवाब जाव्न सव्ल केलें "कोणाचि पर्वण्गि विचारुंक पड्ता?"
वाच्मेनान जवाब दिलि "सेक्रेटरि मानेस्त मेल्विन पिंटो"
"म्हाका तो खंय्चर मेळ्तलो?" हांवें सवाल केलें.
"सर, तो आतां आफिसाक गेला, तो फा।मुल्लर्साच्या आफिसांत म्यानेजर" वाच्मेनान जवाब दिलि.
हांवें घळाय करिनास्ताना, कंक्नाडि पाव्लों, म्यानेजर बिजि आस्लो देकुन इंटर्कॊमाचेर ताचेलागिं उलंव्क रिसेप्शनांत म्हाका आव्कास लाभ्लो. हांवें म्यानेजराक मुखामुखि मेळुंक विनति केलि, पुण तो मेतेर आस्लो देकुन "फाल्यां सकाळिं साडे नॊव वोराक आफिसाक यॆव्न मॆळ" म्हणुन रिसीवर दवर्लें.
हांव जाय्त म्हणुन दुस्रे दिसाक राकुन राव्लों.
दुस्रे दिसा सकाळिं हर्शेंचेपरिं हांव सात वोरांक मिटिंगाक हाजर आस्लों, सवाय सातांक बैक चालु करुन कोणजे कुशिन गेलों, थोड्या घरांनि भेटो दींव्क आस्ल्यो. पुण म्हाका साडे नोवांक कंक्नाडि यॆंव्क आस्चि गजाल उडासांत आस्लि. देकुन हांव पाव्णे नोवांक कोणजे थाव्न मंग्ळुर्च्या वाटेर पाटिं भाय्र सर्लों. चड म्हळ्यार पंद्रा-वीस मिनुटांनि कंक्नाडि पावोंक साध्य, पुण अचानक रस्त्याचेर म्हज्या बाय्काचें पाट्लें टयर पंक्चर. सकाळिं नॊव जांव्क येताना, बैकांत जडायेचें व्याक्यूम क्लीनर आसा, वाटेर ऎक ग्यारेज सय्त उग्त्यो जांव्क नांत देकुन हांव उपाव नास्ताना बाय्क लोटुन येतालों.
म्हज्या मतिंत साडे नॊव वोरांक म्यानेजराक मेळुंक आस्लें, पुण वाटेर बाय्क दवरुंक भिरांत, देकुन कांय इल्ले मुखार ग्यारेज उग्ति जाल्यास्तेलि म्हळ्ळे भर्वश्यान हांव बाय्क लोटुन येताना, पुर्तो घामान बुड्ल्लों. वोरां नॊव जाव्न वीस मिनुटां जालिं म्हण्तच, लाग्सिल्या एका ग्यारेजिंत बाय्क दवर्लें आनि ऎक रिक्शा करुन हांव कंक्नाडि पाव्ताना वोरां नॊव जाव्न पांतीस मिनुटां. घामेल्लों हांव धांवोन रिसेप्शनाच्या मेजालागिं पाव्ताना म्हजि दीश्ट केबिनाभितर गेलि, म्यानेजर आयिल्लो आनि ताणेंय म्हजेर दीश्ट घालि, आनि म्हाका भाय्र इल्लो वॆळ बोसुंक फर्माय्लें.
हांव भाय्र बोसोन कपलार देंव्चो घाम पुसुन आस्लों, आनि म्यानेजर आप्ल्या क्याबिनांत बसोन पेपर वाच्तालो, फोनाचें रिसीवर उकल्तालो.
सुमार वॆळ बस्लों, म्हजि मत ग्यारेजिंत दवर्लेल्या बाय्काचेर आस्लि, वॆळाचो कांटो एदोळ्च्च धा उत्रल्लो देकुन परत ऎक पाव्टिं रिसेप्शनाच्या चेड्वालागिं विनति करुंक उट्लों. त्या चेड्वान कितें आय्कलें कळित ना, म्हाका भितर वचुन म्यानेजराक मेळुंक आडाय्लेंना.
हांव खाल्तेपणिं दाराचेर आवाज करुन भितर रिगोन ’गुड मॊर्निंग सर’ म्हळें.
म्यानेजरान म्हजेर कठीण रागान दीश्ट घालुन विचार्लें ’टेल मि’
हांवें अप्रादि जीन्सार ’सर काल तुम्चेलागिं हांवें मेळुंक वॆळ घेत्ला’
’कित्ल्या वेळार?’
’सर साडे नोवाशें’
’साडे नोवाशें न्हय, साडे नोवांक्च्च’ पुण तुं साडे नोवांक यॆव्नांय.
’सर हांव इल्लो तडव कर्न आय्लों, इल्लें प्रॊब्लेम जालें’
’तुजें प्रॊब्लेम तुजेलागिं आसुं, हांवें विचार्लेंवे? तुं वेळार यॆव्नाय देकुन तुका दींव्क म्हजेलागिं वॆळ ना’
कित्लें परात्तिल्यारी, म्हाका आय्कुंक तो कबूल जालोच ना देकुन हांव आयिल्लि वाट धर्न गेलों.
हांगासर सवाल कोण बरो आनि कोण खोटो म्हणुन न्हय, कोणे केल्लें सार्कें, कोणें केल्लि चूक म्हणुन्यी न्हय, सवाल - हें जिण्ये लिसांव करुन अप्णाथंय जाय्ति शिस्त सांभाळुंक शिक्ल्लि. आनि आज पासोन हांव त्या म्यानेजराक उप्कारि मनान उडास काड्तां. कित्याक म्हळ्यार आज पासोन हि शिस्तेन म्हज्या वृत्तिपर जिण्येंत महत्वाचो पात्र घेत्ल्या.
आम्कां निबां दिंव्चि तर, हजार निबां दिव्येता, बस्स/ट्रॆय्न तडव जालें, रिक्शा चुक्लि, अलार्म आय्कोंक ना, रातिं तडव्न कर्न निद्लों..... ऎक न्हय, हजार निबां येतित. पुण जेद्नां आम्च्या जिण्येंत आमि शिस्त सांभाळ्तांव आनि वेळाक जोक्तो मान दींव्क सक्तांव, तेद्नां अप्शेंच ऎक शिस्तेचें वेक्तित्व उभें जाता.
पुण जाय्तो लॊक आम्चे भंवारिं आस्चो, वेळाचें महत्व कळित नास्ताना, वेळाक मर्याद सय्त दीनास्ताना, अप्लें वेक्तित्व बुर्नास करुन जियेता आनि तसल्यांक कोणेंय कितेंय केल्लेपरिं ना बगार ’वेळान’.
- वल्लि क्वाड्रस (जून, २०१६)
