[ಸಂಪಾದಕೀಯ್ - 21] ಸಾಮಾಜಿಕ್ ಮಾಧ್ಯಮಾಂ, ಧರ್ಮ್ ಅನಿ ಮನಿಸ್
ಮನ್ಶಾಚೊ ಇತಿಹಾಸ್ ಸಾಂಗ್ಚೆಪ್ರಕಾರ್ ರಾನಾಂನಿ ಜಿಯೆವ್ನ್ ಆಸ್ಲೊ ಮನೀಸ್ ಫಾತ್ರಾಂತ್ ಪಯ್ಲೊ ಸೊಧ್ ಕರುನ್, ಫಾತ್ರಾಚ್ಯಾ ಯುಗಾಂತ್ ರೊದಾಂ, ಆಯ್ದಾಂ/ಹಾತೆರಾಂ ಕರುನ್ ದೀಸ್ ಕಾಡ್ತಾಲೊ. ಹಿಂ ಆಯ್ದಾಂ ವ್ಹಾಪಾರ್ನ್ ಶಿಕಾರಿ ಕರ್ತಾಲೊ ಆನಿ ಅಪ್ಲೆಂ ಪೋಟ್ ಭರ್ತಾಲೊ. ಉಪ್ರಾಂತ್ ಕಿಟಾಳಾಚೊ ಸೊಧ್ ಜಾಲೊ, ಉಜ್ಯಾಚೊ ಸೊಧ್ ಜಾಲೊ ಆನಿ ಸೊಧ್ ಮುಖಾರುನ್ ಗೆಲೊ. ಆತಾಂಚೊ ಸಮಾಜಿಕ್ ಮಾಧ್ಯಮಾಚೊ ಯುಗ್ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾನ್ ಮನೀಸ್ ಅಪ್ಣಾಕ್ಚ್ ಪರ್ಕಿ ಕಸೊ ಜಾಲಾ ಆನಿ ಅಪ್ಣಾನ್ ಜಿಯೆಂವ್ಚೆಂ ಸಯ್ತ್ ಹೆರಾಂಕ್ ಧಾಖಂವ್ಚೆಪಾಸತ್ ಮ್ಹಳ್ಳೆಪರಿಂ ಜಾಲಾಂ.
ಜಾಂವ್ ಫಾತ್ರಾಚೊ ಕಾಳ್ ವಾ ಮಾಧ್ಯಮಾಚೊ ಕಾಳ್, ಬರೆಂ ಆನಿ ವಾಯ್ಟ್ ಸರ್ವ್ ಕಾಳಾರ್ ಆಸ್ಲೆಂ, ಜಿತ್ಲೆ ಮಾಪಾನ್ ಆಧುನಿಕತಾ ಆಮ್ಚೆ ಜಿಣ್ಯೆಚೊ ವಾಂಟೊ ಜಾಲೊಗಿ ತಿತ್ಲೆಚ್ ಮಾಪಾನ್ ಕೃತಕ್ಪಣ್, ಮುಖೊಟಿಂ ನ್ಹೆಸಾಪ್, ಧಾಖವ್ಪ್, ಫಟಿ ಸಯ್ತ್ ಮ್ಹಣ್ಚೆಂ ಕೊಣೆಂಯ್ ನೆಗಾರ್ ಕರ್ಚೆಪರಿಂ ನಾ. ಪಾರ್ವೆ ಎಕಾ ತೆಂಪಾರ್ ಎಕಾಮೆಕಾ ಸಂಪರ್ಕಾಚೆಂ ಮಾಧ್ಯಮ್ ಜಾವ್ನ್ ವ್ಹಾಪಾರ್ ಜಾತಾಲೊ ಕಂಯ್, ಉಪ್ರಾಂತ್ ಧೂತ್ ಆಯ್ಲೆ, ತಪ್ಪಾಲ್ ಆಯ್ಲೆಂ, ಟೆಲಿಗ್ರಾಮ್ ಆಯ್ಲೆಂ, ಫೊನಾಂ ಆಯ್ಲಿಂ, ಮೊಬಾಯ್ಲಾಂ ಆಯ್ಲಿಂ, ಟಿವಿ, ಅಂತರ್ಜಾಳಿ ಆಯ್ಲ್ಯೊ ಆನಿ ಹ್ಯಾ ಹರೇಕಾಕ್ ಆಮಿ ಬದ್ಲಾವಣ್ ಮ್ಹಳೆಂ, ಪ್ರಗತಿ ಮ್ಹಳೆಂ.
ಆಯ್ಚ್ಯಾ ಸಾಮಾಜಿಕ್ ಮಾಧ್ಯಮಾಚ್ಯಾ ಕಾಳಾರ್ ಕೊಣಾಕ್ಚ್ ವೇಳ್ ನಾ. ಉಲಂವ್ಕ್ ವೇಳ್ ನಾ, ವಾಚುಂಕ್ ವೇಳ್ ನಾ, ಚಿಂತುಂಕ್ ಸಯ್ತ್ ವೇಳ್ ನಾ, ದೆಕುನ್ ಖಿಣಾನ್ ಪಳೆಂವ್ಕ್ ಮೆಳ್ಲ್ಲೆಂಚ್ ಸತ್ ಕಶೆಂ ಜಾಲಾಂ ದೆಕುನ್ ಫಟಿಂಚೊ ಬಜಾರ್ ಸರ್ವ್ ಜಾಗ್ಯಾಂನಿ ಭರಾನ್ ಚಲುನ್ ಆಸಾ. ಟಿವಿ ಥಾವ್ನ್ ಮನಿಸ್ ಮೊಬಾಯ್ಲಾಂಕ್ ದೆಂವ್ಲಾ ಆನಿ ಮನಿಸ್ ಆಜ್ ’ಉಸ್ವಾಸ್ ಕಾಡಿನಾಸ್ತಾನಾ ಸಯ್ತ್ ಜಿಯೆಂವ್ಕ್ ಸಕತ್ ಪುಣ್ ಮೊಬಾಯ್ಲ್ ನಾಸ್ತಾನಾ ನ್ಹಯ್’ ಮ್ಹಳ್ಳೆಪರಿಂ ಜಿಯೆವ್ನ್ ಆಸಾ, ತರ್ಯೀ ಕೊಣಾಯ್ಲಾಗಿಂ ವೇಳ್ ನಾ. ತೆಚ್ಚ್ ಮೊಬಾಯ್ಲಾಂತ್ ದಿಸಾಚಿಂ ಚಡ್ತಿಕ್ ವೊರಾಂ ಖರ್ಚುಂಚ್ಯಾ ಆಮ್ಕಾಂ, ತೆಚ್ಚ್ ಮೊಬಾಯ್ಲಾಂತ್ ಆಮ್ಚಿಂಚ್ ಸಂಬಂಧಿಕಾಂ, ಆಮ್ಚಿಂಚ್ ಮೊಗಾಚಿಂ ಆಸಾತ್ ತರ್ಯೀ, ಕೊಣಾಯ್ಲಾಗಿಂ ವೇಳ್ ನಾ ಉಲಂವ್ಕ್, ಆಯ್ಕುಂಕ್, ಚಿಂತುಂಕ್...
ಹೆಚ್ಚ್ ಮೊಬಾಯ್ಲಾಂನಿ, ಪಾವ್ಸಾಂತ್ಲ್ಯಾ ಆಳ್ಮ್ಯಾಂಪರಿಂ ದಿಸಾಕ್ ಎಕೇಕ್ ನಿಬಾಂನಿ ಮ್ಹಳ್ಳೆಪರಿಂ ವಾಟ್ಸ್ಆಪಾಂತ್ ತಶೆಂಚ್ ಫೇಸ್ಬುಕಾಂನಿ ಪಂಗಡ್ ಘಡ್ತಾತ್. ಗಾಂವ್ಕಾರಾಂಚೊ ಪಂಗಡ್, ಕುಟ್ಮಾಚೊ ಪಂಗಡ್, ಇಸ್ಕೊಲಾಚೊ ಪಂಗಡ್, ಕೊಲೆಜಿಚೊ ಪಂಗಡ್, ಉಪ್ರಾಂತ್ ಹವ್ಯಾಸಾಂಚೊ ಪಂಗಡ್; ಸಂಗೀತ್, ಸಾಹಿತ್, ಕಲಾ, ತಶೆಂಚ್ ಟೈಮ್ಪಾಸ್ ಪಂಗಡ್. ಆನಿ ಚಡ್ ಕರುನ್ ಥೊಡೆಚ್ ಹ್ಯಾ ಪಂಗಡಾಂನಿ ಕಾರ್ಯಾಳ್, ಆನಿ ಸಗ್ಳ್ಯಾ ಪಂಗ್ಡಾಂನಿ ಸಯ್ತ್ ತೆಚ್ ಕಾರ್ಯಾಳ್. ಇತ್ಲೆಂಚ್ ನ್ಹಯ್, ಹ್ಯಾ ಪಂಗ್ಡಾಂನಿ ಸಯ್ತ್ ಕುಡ್ಕೆ ಕುಡ್ಕೆ ಪಂಗಡ್, ಹಾಚೊ ಪಂಗಡ್, ತಾಚೊ ಪಂಗಡ್. ಹಾಂತ್ಲೆ ಥೊಡೆ ತಾಂತುಂ ಆನಿ ತಾಂತ್ಲೆ ಥೊಡೆ ಹಾಂತುಂ. ಹಾಂಗಾಯ್ ತೆ ತೀನ್ ಕಾಸಾಂಕ್ ಯೋಗ್ಯ್ ಜಾಲ್ಲೆ ನ್ಹಯ್ ಥಂಯ್ಸರ್ಯೀ ನ್ಹಯ್; ಜಶೆಂ ಗುಜ್ಯಾಕ್ ಭರ್ತೆಕ್ ಪೊಂಪಿಯಾಂ ಘಾಲ್ಚೆಪರಿಂ ಆಸಾತ್. ಮುಕ್ಲ್ಯಾನ್ ವೊಡ್ಲ್ಯಾರೀ ಜೀಬ್ ನಾ ಪುಣ್ ಪಾಟ್ಲ್ಯಾನ್ ಖಬ್ರಾಳಿಂ ಬಾಯ್ಲಾಂಕ್ಯೀ ಲಜೆರ್ ಘಾಲ್ಚ್ಯೊ ಹಾಂಚ್ಯೊ ಖಬ್ರೊ; ’ತೊ ತಸೊ, ಹೊ ಅಸೊ’, ಆನಿ ಹೆ ಹಡ್ಬೆ ಸಮೇಸ್ತ್ ಮೀಸ್-ಕುಮ್ಸಾರಾಕ್ ವೆಚೆ ಭಾಗೆವಂತ್.
ಅಸಲ್ಯಾಚ್ ಪಂಗ್ಡಾಂತ್ ಥೊಡೆಪಾವ್ಟಿಂ ದಾಕ್ಶೆಣೆಕ್ ಲಾಗುನ್ ರಾವುಂಕ್ ಪಡ್ತಾ. ಜಾಯ್ತೆಪಾವ್ಟಿಂ ಅಸಲ್ಯಾ ಪಂಗಡಾಂನಿ ಎಕ್ಲ್ಯಾ ದೊಗಾಂನಿ ಎಕಾಮೆಕಾಚಿ ಪಾಟ್ ಖೊರ್ಪುಂಚೆಂ ಸೊಡ್ಲ್ಯಾರ್ ದುಸ್ರೆಂ ಗೊಂಯ್ಟಾಂಯ್ ಜಾಯ್ನಾಂತ್, ಪುಣ್ ’ಎಕ್ಲೊ ಸುತಾರಿ ಕಿತೆಂಚ್ ಕಾಮ್ ನಾ ದೆಕುನ್ ಅಪ್ಲ್ಯಾ ಭುರ್ಗ್ಯಾಚೆ ಕುಲೆ ತಾಸ್ತಾಲೊ ಕಂಯ್’ ತೆಚ್ಚ್ಪರಿಂ, ತೆಂಚ್ ಪೆಂಪಾರೆಂ ತೆಂಚ್ ತೆಂಬಾರೆಂ ಆಯ್ಕುನ್ ಪಳೆವ್ನ್ ವೊಂಕಾರೆ ಯೆತಾತ್ ತರ್ಯೀ ನಿರ್ವೋಗ್ ನಾಸ್ತಾನಾ ರಾವಾಜಯ್ ಪಡ್ತಾ.
ಎಕಾ ಅಸಲ್ಯಾಚ್ ಪಂಗಡಾಂತ್ ಆಯ್ಲೆವಾರ್ ಎಕ್ಲ್ಯಾ ’ಜವಾಭ್ದಾರೆಚೊ ಚಿಂತ್ಪಿ (?)’ನ್ ಏಕ್ ವಿಡಿಯೊ ತಶೆಂಚ್ ತ್ಯಾ ವಿಡಿಯೊಚೆರ್ ಆಸ್ಚಿ ವಳೊಕ್ ಘಾಲಿ; ’ಹೊ ವಿಡಿಯೊ ಎಕಾ ಹಿಂದು ಚೆಡ್ವಾಕ್ ಭಲತ್ಕಾರಾನ್ ಧರ್ಮ್ ಪರಿವರ್ತನ್ ಕರುಂಕ್ ಮುಸ್ಲಿಮಾಂನಿ ಕೆಲ್ಲಿ ಘುಟ್ಮಳ್’ ಆನಿ ತ್ಯಾ ವಿಡಿಯೊಚೆರ್ ಫಕತ್ ಎಕಾ ಚಲಿಯೆಕ್ ಲೊಕಾಂನಿ ಮೆಳುನ್ ತೇಲ್ ವೊತುನ್ ಜಿವೆಂಚ್ ಲಾಸ್ಚೆಂ ಧಾಖಯಿಲ್ಲೆಂ. ಆನಿ ತೊ ಚಿಂತ್ಪಿ (?) ಅಪ್ಲ್ಯಾ ಸಂದೇಶಾಂತ್ ಸಾಂಗ್ತಾ; ’ಹೆಂ ಹೈದರಾಬಾದಾಂತ್ ಘಡ್ಲ್ಲೆಂ ಘಡಿತ್’.
ಹೊಚ್ ವಿಡಿಯೊ ಮ್ಹಾಕಾ ಅನ್ಯೇಕಾ ಪಂಗಡಾಂತ್ ಅನ್ಯೇಕ್ಲ್ಯಾನ್ ಧಾಡ್ಲ್ಲೊ ಆನಿ ತಾಂತ್ಲಿ ವ್ಹಳೊಕ್ ಅಶಿ ಆಸ್ಲಿ; ’ಯುಪಿಂತ್ ಎಕಾ ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವ್ ಚಲಿಯೆಕ್ ಹಿಂದು ಜಾವ್ನ್ ಪರಿವರ್ತನ್ ಕರ್ತಾನಾ ತಿಣೆ ನೆಗಾರ್ ಕೆಲ್ಲೆಖಾತಿರ್ ತಿಕಾ ಹಿಂದ್ವಾಂನಿ ಮೆಳುನ್ ಹುಲ್ಪಾಯ್ಲೊ’. ದೊನ್ಯೀ ಪಂಗಡಾಂನಿ ಆಸ್ಚೆಂ ಮುಳಾವೆಂ ಸತ್ ಇತ್ಲೆಂಚ್; ’ವೀಕ್ ವಾಂಟ್ಚೆಂ’.
ಪುಣ್ ದುರ್ಭಾಗ್ಪಣಿಂ ಹಾಂಕಾಂ ಧರ್ಮ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಕಿತೆಂ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂಚ್ ಕಳಿತ್ ನಾ, ದೇವ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಕೊಣ್ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಕಳಿತ್ ನಾ. ಆಜ್ ಹ್ಯಾ ಸಾಮಾಜಿಕ್ ಮಾಧ್ಯಮಾಚೊ ಮತ್ಲಬ್ ಫಕತ್ ಎಕಾಮೆಕಾ ವೀಂಕ್ ವೊಂಕುಂಕ್ ಮ್ಹಳ್ಳೆಪರಿಂ ಜಾಲಾ. ಸಗ್ಳೆ ಹಾಂತುಂ ಆಸಾತ್, ಎಕಾಮೆಕಾ ವಿಂಗಡ್ ಕರುಂಕ್, ಎಕಾಮೆಕಾ ಪಾಟ್ಲ್ಯಾನ್/ಮುಕ್ಲ್ಯಾನ್ ವೀಕ್ ವಾಂಟುನ್ ಚ್ಯುರಾನ್ ಚ್ಯುರೊ ಕರ್ಚೆ ಆಸಾತ್. ಹಕೀಗತೆಂತ್ ತೊ ವಿಡಿಯೊ ಅಜೀಕ್ ತೀನ್-ಚ್ಯಾರ್ ವರ್ಸಾಧಿಂ ಅಮೆರಿಕಾಚ್ಯಾ ’Guatemala’ ಮ್ಹಳ್ಳ್ಯಾ ದೇಶಾಂತ್ ಎಕಾ ಸೊಳಾ ವರ್ಸಾಚ್ಯಾ ಚಲಿಯೆಕ್ ಥಂಯ್ಚ್ಯಾ ಲೊಕಾಂನಿ ಜಿವೊಚ್ ಹುಲ್ಪಾವ್ನ್ ಲಗಾಡ್ ಕಾಡ್ಚೊ ವಿಡಿಯೊ ಜಾವ್ನಾಸ್ಲೊ.
ವೇಳ್ ನಾತ್ಲ್ಲ್ಯಾ ಹ್ಯಾ ಕಾಳಾರ್ ಚಿಂತುಂಕ್ಯೀ ವೇಳ್ ನಾ ಮ್ಹಣ್ತಚ್, ಲೊಕಾಕ್ ಭಡ್ಕಾಂವ್ಚೆ ಭಡ್ವೆ ಯತೇಶ್ಟ್ ಮಾಪಾಂನಿ ಆಸಾತ್, ತೆಯ್ ದೇವ್-ಧರ್ಮಾಚಿಂ ಮುಖೊಟಿಂ ನ್ಹೆಸುನ್ ಆಸಾತ್. ಜಿತ್ಲೆಂ ಲೊಕಾಂಕ್ ಭಡ್ಕಾಯ್ಲೆಂ ತಿತ್ಲೊ ತಾಂಚೊಚ್ ಫಾಯ್ದೊ, ಕಿತ್ಯಾಕ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಜೆದ್ನಾಂ ಮನೀಸ್ ಎಕಾಮೆಕಾಚಿಂ ಮಾಸಾಂ ಭೊಖಾಂವ್ಕ್ ಲಾಗ್ತಾ ತೆದ್ನಾಂಚ್ ತಾಂಚಿ ದಾಳ್ ಶಿಜ್ತಾ. ದೆಕುನ್ ಕೆದ್ನಾಂ ರಾಜಕೀಯ್, ಕೆದ್ನಾಂ ಧಾರ್ಮಿಕ್, ಜಾತೀಯ್ ನಿಬಾಂನಿ ಮನ್ಶಾಚೆರ್, ಮನ್ಶಾಮುಖಾಂತ್ರ್ ಕರುನ್ ಆಸ್ಚೊ ವೆವಸ್ತಿತ್ ಹಲ್ಲೊ ಹೊ.
ಸಂಸಾರಾಚ್ಯಾ ಸುರ್ವಾತೆರ್ ಥಾವ್ನ್ ಆಜ್ ಪಾಸೊನ್, ಕೊಣೆಂಯ್ ಯೇವ್ನ್ ಸಾಂಗ್ಲಾಂ ಇತ್ಲೆಂಚ್, ಜ್ಯೆಂ ಆಮಿ ಕೊಣ್ಯೀ ಪಳೆಂವ್ಕ್, ಚಿಂತುಂಕ್, ವೊರಾವ್ನ್ ಪಳೆಂವ್ಕ್ ಸಕಾನಾಂವ್. ಸುರ್ವಾತೆಥಾವ್ನ್ ಆಜ್ ಪರ್ಯಾಂತ್ ಆಸ್ಲೆ ಆನಿ ಆಸ್ಚೆ ಧರ್ಮ್ ಫಕತ್ ದೋನ್;
ಪಯ್ಲೊ ಧರ್ಮ್: ಮನ್ಶಾಪಣಾಚೊ, ದುಸ್ರೊ ಧರ್ಮ್: ಮನ್ಶಾಪಣಾವಿರೋಧ್. ಬಾಕಿಚೊ ಸಗ್ಳೊ ಫಕತ್ ಆವಾಜ್ ಮಾತ್ರ್. ಹ್ಯಾ ಸಂಸಾರಾಕ್ ಆಯಿಲ್ಲ್ಯಾ ಖಂಯ್ಚ್ಯಾಯ್ ಮ್ಹಾ-ಪುರುಶಾಂನಿ ಧರ್ಮ್ ರಚ್ಲ್ಲೊ ನಾ. ಜೆಜುನ್ ಕ್ರಿಸ್ತಿ ಧರ್ಮ್ ರಚ್ಲ್ಲೊ ನ್ಹಯ್, ರಾಮ/ಕೃಷ್ಣನ್ ಹಿಂಧು ಧರ್ಮ್ ರಚ್ಲ್ಲೊ ನ್ಹಯ್, ಮಹಮ್ಮದ್ ಪೈಗಂಬರಾನ್ ’ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಧರ್ಮ್’ ರಚ್ಲ್ಲೊ ನ್ಹಯ್. ಜ್ಯೆ ಕೊಣ್ ಹ್ಯಾ ಸಂಸಾರಾಂತ್ ಆಯಿಲ್ಲೆ ಫಕತ್ ಮನ್ಶಾಪಣಾಚಿಂ ಲಿಸಾಂವಾಂ ಘೆವ್ನ್ ಆಯಿಲ್ಲೆ. ಆನಿ ತೆಚ್ಚ್ ಮನ್ಶಾಂಕ್ ಗಳ್ಸುನ್ ಮನ್ಶಾಪಣಾಚೆರ್ ಜುಲುಮ್ ಚಲಂವ್ಚೆ ಧರ್ಮಾಚೆ ಪ್ರತಿನಿಧಿಚ್ ಜೆದ್ನಾಂ ಮನ್ಶಾಪಣಾಚೆ ವಿರೋಧಿ ಜಾತಿತ್ ತರ್ ಬಾಕಿಚೆಂ ಚಿಂತುಂಕ್ ಕಿತೆಂ ಉರ್ಲಾಂ?
ಆತಾಂ ಏಕ್ ಸವಾಲ್ ಸ್ವತಾ ಅಪ್ಣಾಕ್ ವಿಚಾರ್ಚೆಂ ಭೋವ್ ಗರ್ಜೆಚೆಂ, ’ಹಾಂವ್ ಮನ್ಶಾಪಣಾಚ್ಯಾ ಧರ್ಮಾಚೊ ವಾ ಮನ್ಶಾಪಣಾವಿರೋಧಿ ಧರ್ಮಾಚೊ?’.
- ವಲ್ಲಿ ಕ್ವಾಡ್ರಸ್ [ಜುಲಾಯ್ 2018]
