’रोमाचें श्हेर एका दिसान उभें जावंक ना’
पांच वर्सां संपलीं - फुडें कितें?
वरस : २००९
मयनो : माय
मोगाळ वाचप्या,
२००४ इस्वेंत सुरू जावन, २००९ माय मयन्यांत दायज.कोम पांच वर्सां संपंवच्या घड्ये कसलोच संभ्रम नातल्लें सभारांक अज्याप म्हळ्ळेपरीं दिसोंक पुरो तरयी, म्हाका खासगेन व्हळकतेल्यांक कळीत आसचेपरीं कित्याकगी संभ्रम/दभाजो म्हळ्यार म्हाका एका थराची अलर्जी. आमी जियेंवची आमची जिणी तर, कोण पळेता, कोण कितेंय उलयता म्हळ्ळ्या भिंयान वा दाक्षेणेन जियेंवची जिणी अपणाची म्हळ्ळें भगाप म्हज्या मतीक भिल्कूल येना. इतलेंच न्हय, कोणाकगी धाखंवच्याक भाड्याचें/रिणाचें हाडून धांग्रो मारुंक म्हजें मन तरयी आयतें ना.
अशें म्हणोन संभ्रम/दभाजो म्हाका नवो न्हय, जायते संभ्रम/दभाजे हांवें पळेल्यात, हऱ्येकांत उटोन दिसचें पोकोळपण, कृतक नटन, संसराक धाखंवचाक तोंडार घाल्लें मूखवाड, कोणाक फटवंकगी भितर एक भायर एक वेक्तित्व दवरून तोंडापुर्तो सुको सयलाप कर्चें कित्याकगी म्हाका अवडना. आसों! हांगासर हांवें उल्लेक करुंक आसचें पांच वर्सां संपल्लेविशीं शिवाय म्हज्या खासगी अवडाविशीं न्हय.
एक स्वपाण आसलें, हाका स्वपाण म्हणों वा खोरोज तें हांव नोको - तुमिंच निघंट करा. कोंकणेपासत कांय इल्लें काम करिजय म्हळ्ळें. हांव कोंकणेंतल्या नोवोद आनी नोव ठक्के बरयणारांपरीं हव्यासी बरयणार मात्र जावन उदेल्लों. वेळ गेल्लेपरिंच नवे नवे साहितीक मित्र मेळ्ळे. ’साहितीक’ म्हळ्ळो सब्ध कोंकणेच्या मट्टाक व्हडलो जालो तर, ’बरयणार’ म्हळ्ळो सब्ध व्हापार्तां. हऱ्येक बरयणार वेवेगळे, जशें हऱ्येक मनीस वेगळो. तांच्ं चिंताप वेगळें. तांची जिण्येरीत वेगळी. तांचो जिण्ये अनभोग वेगळो. एका कोप हून चायेक दोन करून दोगांनी पियेल्यारी त्या दोगांयकी एक रितिचो अनभोग जाता म्हणोन ना न्हय? अशें आसतां, जायतें शिकोंक मेळ्ळें. जायतें समजोंक मेळ्ळें. इतलें समजताना अपशेंच अपणाहुजीर एक आर्सो उभो जाल्लेपरीं दिसलो, त्या अर्श्यांत आमी, बरयणारांनी पळेजाय आसलें. पयलें म्हाकाच पळेलें, हकीगत आनी काल्पनीक संसारा मधें आसचो अंतर दिसलो. माफुंक सकलोना तरयी, संपूर्ण रितीर न्हय तरी, थोड्या मट्टाक तरयी समजोंक सकलों.
अशें आर्सो पळेताना म्हज्या मतिंत उदेवन आयिल्लें अन्येक चिंताप - हो आर्सो म्हाका मात्र न्हय, ह्या संसारांतल्या सर्व बौतीक संग्तेक धाखवंक सक्ता, मन केल्यार. अशें पळेताना दोन रुपणीं उदेवन येतात; पयलें - रितें आसचें (ना आसचें), दुस्रें - आसचें. तेच्च परीं दोन सवालां मतिंत खंचोन येतात. एक नातल्लें (ना आसचें) आनी दुस्रें आसचें. थोडे तरी उल्लेक कर्चे तर;
’ह्या संसारांत सर्व थराचे कश्ट आसात’ म्हळ्ळें ना आसचें सूख उल्लेक कर्ता तर, ’ह्या संसारांत कितले कश्ट आसल्यारी सूख आसा’ म्हणचें आसच्या संग्तेचो उल्लेक कर्ता. तात्वीक चिंताप सोड्यां, आमी संपीं भास उलव्यां;
’म्हजेलागीं कार ना, बंगलो ना जशें हेरां लागीं आसा’ - हें ना आसच्या चिंत्पाचो उल्लेक कर्ता तर, ’म्हजेलागीं कितें तरी आसा, पूण ह्या संसारांत ताकाय गत नातल्लीं आसात’ म्हळ्ळें आसच्या संग्तेचो उल्लेक कर्ता.
हेंच वार्जीक हांव साहिताक लगू करुंक प्रेतन केलें तर - कोंकणेंत हेर प्रांतीय भासांपरीं उंचलें साहित्य ना. व्हय! हें सतच्च. कोणयी नेगार करिना. पूण कोंकणेंत आसचें सर्व व्हापारनासचें? (Useless)?. ह्या चिंत्पाक वोपून घेवंक कित्याकगी म्हाका नाका. हेर भासांतलें साहित्य हांवेय वाचलां, अध्ययन केलां, करुन्ंच आसां. जाव्येत न्हय, व्हय - कोंकणेंत हऱ्येका शेतांत व्हाडावळ गर्ज आसा, जांव संगीत शेत, जांव साहितीक शेत, जांव जनपद शेत, जांव नाटक शेत, जांव हेर शेत. पूण व्हाडावळ एक हंत. एका दिसान जांवचे तसली न्हय. ’Rome was not built in a day’ म्हळ्ळेपरीं ही एक प्रक्रिया. पूण अंतरजाळिंत साहित्य पर्गटोन येताना संसाराच्या खंच्याय कोनश्यांत आसच्या वाचप्यांक उपलब्ध आसोन वाचुंक सलीस जाता. अशें वाचतां, हेरां समोर तुलन जाता, आमच्यो असकत्कायो, ऊण, अवगूण दिसोन येतात. आनी हांगासर प्रामाणीक रितीन त्यो स्वीकार कर्चें व्हड मन सर्वांक आसा तर वाद-विवाद म्हळ्ळेच नांत न्हय?
कोंकणी साहित्याक पर्गट कर्च्याक अंतरजाळ माध्यम विंचुंक प्रमूख कारण, अंतरजाळिची उपलभदी. ह्ये खातीर सभारांनी जायतो वेळ खर्चिला, जांव तीं चडतावां पर्द्या पाटल्यान आसात. सभारांनी एक न्हय एक रितीर आधार दिला, आनी तांच्या मिनतेन म्हज्यान दायज मिसांव एदोळ म्हणासर मुखारुंक साध्य जालां. आनी आतां दायजान पाटल्या पांच वर्सांनी कोंकणेक कांय तरी दिलां म्हळ्ळो संतोस आमकां आसा. दायज साहितीक स्पर्धे आमी भोव बरे रितीर मांडून हाडल्यात. जोक्त्या साहीतकारांक (काण्येगार तशें कवी) पर्गट मान-सम्मान दिला. आशावादी प्रकाशनाध्वारीं वेवेगळे बूक पर्गटल्यात. कोंकणी पत्रांक आमच्या तांकिचो सहकार/पाटिंबो दिला. जावंक पुरो आज आर्थीक रितीन कितलें जोडलां म्हणोन सांगोंक सकचेनांव; कित्याक - कोंकणेंत आर्थीक रितीन पुंजांवचो कसलोच इरादो आमचो नातल्लो, फुडेंय आसचोना. दायज.कोम न साहितीक संग्ते भायर चिंतुंक वचोंक ना. फकत्त कोंकणी भास, कोंकणी साहीत, कोंकणी बरयणार हांकां मात्र महत्व दिला शिवाय हेर खंच्याय संग्तेंक न्हय.
वर्साळ्या साहितीक स्पर्ध्यासवें मयन्याळे साहितीक स्पर्धे आमी मांडून हाडल्यात, कामासाळां चलवन वेल्यांत - आमचो इरादो केदिंच पिक्निकां कर्चो जांव, वेदी काऱ्यीं मांडून लोकांच्यो ताळियो आयकोंवचो नासल्लो. आमकां आमी कोण म्हळ्ळें कळीत आसा. आमी साहितीक मोगी, साहिताक अवाज गर्ज न्हय, दभाजो गर्ज न्हय, संभ्रम गर्ज न्हय. आमी केदिंच एक संघ म्हणोंक ना वा चिंतुंक ना. आमी फकत्त कोंकणी साहित्याचो अभिमान आसचे हव्यासी.
पांच वर्सां संपंवचा वेळार, आमचें मिसांव अजून संपोंक ना. सुरू जालां मात्र, फुडें जायतें करुंक आसा, तें वेळाकाळाच्या अधीन समर्पितां. पूण ह्या पांच वर्सांनी दायज मिसांवांत वांटेली जाल्ल्या सर्व बरयणारांचो, वाचप्यांचो, पोशकांचो, संपादकीय मंडळिचो, सल्हा-मंडळेचो तशेंच म्हाका खांदाक खांद दीवन कुमोक केल्ल्या बाय प्रिया सिकवेरिचो, आनी बाब मेलवीन जे. वास केलराय हांचो हांव उपकार बावुडतां.
देव बरें करूं,
खाल्तेपणीं,
- वल्ली क्वाड्रस, अजेकार
