”ह्या संसारांत भोव आमालाचें व्हकात झावनासात - उत्रां!’ - रुडियार्ड किपलिंग
च्यार सरोन पांच लाग्ताना
वरस : २००८
मयनो : माय
मनीस जावन जल्माल्ल्या हऱ्येकल्याक अपलीच म्हळ्ळी जिण्येरीत आसता, जांव ती रीत तो कसोय गळसूं. हाका जायतो भायलो प्रभाव आसोंक पुरो, जाव्येत ताणें समजोंची रीत, ताणें जोडल्लें शिकाप, ताणें वसती कर्चें परिसर, ताणें वाडोन आयिल्ली रीत वा ताच्या सळावळेचे मनीस. आनी ह्या सर्व भायल्या प्रभावांक सरी जावन अपल्या चिंत्पाच्या श्याथियेन तो मनीस अपली जिण्येरीत रुता कर्ता.
एकल्याची जिण्ये रीत हेर कोण पसंद करूं वा करिनासतां रावों. पूण लोक तीक म्हणता म्हण मिर्सांगे झडाचेर मिर्सांग आंबोट जायना, लोक आंबोट म्हणता म्हणोन चिंचे रुकार चींच कोडहू जायना. हऱ्येकलो मनीस पयलो जियेता अपणाखातीर, उपरांत मात्र ताका हेरां खातीर जियेवंक साध्य.
आतां ह्याच मनशा वर्गांतल्या आमकांय आमचेंच म्हळ्ळें चिंताप आसा तर कांय विचित्र आसा?
दायज.कोम मिसांवाक च्यार वर्सां संपोन आतां पांचवें वरस. ह्या संपोन गेल्ल्या च्यार वर्सांनी आमी चलोन आयिल्ली वाट पळेताना एका रितिचो अथवोच्च अनभोग जाता. हो अनभोग एदोळच म्हज्या जिण्ये अनभोगाचो वांटो जावन गेला तरयी, एकेक अनभोग अजून जिवो आसा. तांतलीं थोडीं घडितां नियाळचीं तर;
थोड्याच मयन्याधीं म्हज्या थोड्या खासगी खंतीक लागोन रातीक नीद पडलिना म्हणोन उटोन इमेयलां चेक कर्ताना, तांतूं म्हज्या एका खास साहिती मित्राचें इमेयल आसलें. कोणायच्याय इमेयलाक तेदनांच जाप बरंवच्या म्हज्या पिश्या सवयेक लागोन ’वल्लीक दुस्रें कांय काम ना’ म्हण जायत्यांनी अणकिल्लीं उत्रां म्हाका सदांचीं जाल्यांत. हांगाय हांवे तशेंच केलें.
दुस्रे दिसा म्हज्या तेच्च मित्राची लांबायेची जाप आयलीच. तांतूं म्हाका सभार सवालां आसलीं - "वल्ली, तुजी जाप म्हाका रातिच्या साडे तीन वोरार आयली. तूं रातिचें साडे तीन वोरार कितें कर्न आसलोय? दायज.कोम सायट अपडेट करून आसलोय? नीद खळोन कोंकणी वावर कर्तालोय? कित्याक अशें कर्न तुजी भलायकी भिगडताय? कोंकणी सेवा? कांय थोडो लोक तुका व्हा व्हा म्हण तारिफो कर्तलो म्हणोन? कोंकणी मांय तुज्या ह्या निस्वार्थी (?) वावरांत गिरेसत जातेली म्हणोन?......"
सत सांगचें तर ही जाप वाचून एक घडी म्हजें काळीज कोचायिल्लो अनभोग जालो आनी कळानासतांच म्हज्या धारूण दोळ्यांनी थोडे थेंबे दुःखां गळ्ळीं. पूण कितें कऱ्येत? तो मित्र म्हजो खास देकून ताका सुटावें सत सांगल्लेशिवाय निर्वोग नातलो.
तें कारण हांगा गर्जेभायलें तरयी ताका बरयिल्लीं थोडीं उत्रां हीं; "ही भिल्कूल पिसाय शिवाय हेर कितेंच न्हय. हांव हांगासर येताना जाल्यारयी कितेंच अपेक्षून येवंक ना. आतांय ती अपेक्षा ना, फुडेंय कसलीच अपेक्षा आसचिना".
अन्येक घडीत नियाळचें तर;
अजीक कांय दोन वर्साधीं हांव रजेर मांयगांवाक गेल्लेवेळार म्हज्या एका खास साहिती मित्राक भेटोंक गेल्लों. तवळ ताणें म्हजी कठीण तनकी केली. "वल्ली तूं कर्ताय - बरें. पूण कित्याक चडीत कर्ताय? (You are doing, fine! But why you are over doing?)". म्हजेलागीं जाप आसली; "आज, म्हाका, म्हजी काल्ची/पोर्ची वाट पळेताना, हावें कऱ्येत आसलीं पूण करुंक नातल्लीं थोडीं कामा दिश्टीक पडताना, म्हजी मत पश्चातापान कडता. देकून फाल्यां/पोर्वां हावें तशें पश्चाताप करुंक न्हजो देकून आज म्हज्या तांकिचें ज्ये कितें करुंक जाता तें करिजाय म्हणोन इल्लो चिल्लर वावर कर्चो शिवाय हेर कांय इराद्यान न्हय".
हांव कोंकणी साहित्याक येवन कांय वीस-पंचवीस वर्सां जातीत. पूण ह्या वर्सांनी हांवें एक सार्कें काम करुंक म्हाका जावंक ना, जशें हें कोणाच्यानी साध्य ना. कुवेयट येंवच्याधीं कांय आट वर्सां बोंबोयांत आसलों. त्या आट वर्सांनी हावें बरयिल्ल्यो काण्यो कांय तीन. पूण ताच्याकी पयलें हावें सभार काण्यो बरयिल्ल्यो. पूण हांव कुवेयटाक येतासतां, म्हज्या मतिंत कांय धा-भारा वर्साधीं जिवी आसोन, आतां भोवशा मोरोन पडलेली एक आशा आसली. म्हजेंच म्हळ्ळें एक प्रकाशन आसाजय म्हळ्ळी ती आशा. आनी कुवेयटाक पावतच्च ह्या म्हज्या आशेची आंखरी पालेली.
फुडें?
ही आंखरी पालेल्ल्यांत म्हजो स्वार्थ कितलो म्हळ्ळें मापुंक तुमकांच सोडतां. तुमच्या तुमच्या मतिंतल्या ताकडेक सरी जावन मापा आनी फयसल दिया.
उपरांत म्हज्या मतिंत नव्यो नव्यो आशेच्यो आंखऱ्यो फुटल्यो, म्हजेपरिंच जर हेरांच्योय आशा मोरोन पडल्यात तर तांकां इल्लो जीव दिव्यां म्हळ्ळी आशा. तशेंच केलें - म्हज्या लागसिल्या, वळकिच्यांक मेळोन, तांचीं बर्पां एकटावन, बूक पर्गटोन, ते बूक ताकाच दिंवची आशा.
ह्या वावरामधें म्हाका अंतरजाळिचेर साहित्य रसची आशा उदेली. कोंकणेंतलें पयलें अपूण कोंकणी अंतरजाळ मायभास.कोम उदेतच्च म्हज्या आशेक नवे कोंबरे फुटले. म्हजो वावर म्हाका कळानासतांच चडलो. भिल्कूल पिसाय शिवाय हेर कितेंच न्हय. ह्या सर्व वावरांत म्हाका कितलो लाभ आनी कितलें लुक्साण म्हळ्ळें हावें लेख घाल्लेंच ना.
अशें सुरू जाल्लें मिसांव दायज.कोम.
पूण वर्सान वरस, नवे नवे सांदे दायज पंगडाक मेळ्ळे. जशें जिणी म्हळ्ळी एक पयण तशेंच ह्या आमच्या पयणार सभार पयणारी मेळ्ळे. हऱ्येकल्यांक तांचिंच वोजीं आनी शेवोट. थोडे पयणारी पर्की तरयी वळकेचे जाले, आमी सांगाता थोडीं पावलां चल्ल्यांव. उपरांत आमच्यो वाटो वेवेगळ्या कुशिच्यो देखून वेगळाचार अनिवाऱ्य.
उपरांत दायज साहितीक स्पर्धे, २००४ इस्वे थावन आमी एदोळच एक लाखाच्याकी चडीत रुपय इनामा रुपार दिल्यांत. सांगोंक गेल्यार लज, पोटाक ना पेज म्हळ्ळेपरीं, सत सांगचें तर आज पासोन दायज.कोम हाका एक पोशक ना!. तरयी आमी कोंकणेंत पोयसो केला म्हळ्ळें दुर्सोणें आमी आयकलां.
पूण आमच्या ह्या एदोळच्या मिसांवांत एक सत आमी समजल्यांव - ह्या संसारांत भोव सलीसायेचें काम म्हळ्यार, कितेंच करिनासताना हात भांदून बोसचें आनी कांय कर्तेल्यांचेर केद उडंवचो, तांकां हल्क कर्चें आनी तांचेर खोडी काडचें. ह्यो खोडी तांच्या वावराचेर जाव्येत, तांच्या चिंत्पाचेर जाव्येत वा तांच्या वेक्तित्वाचेर जाव्येत.
हावें सुर्वाटेरच्च सांगलां - हऱ्येकलो मनीस जियेता पयलो आपणाखातीर. तुमीं तुमच्या मतिच्या ताकडेक सरी जावन हें मापा.
ह्या मधें हांव एक प्रकाशक जावन आसतां, म्हज्यो थोड्यो जवाभदारयो आसात - जो कोण स्पर्ध्याक बूक विचार्ता, तांकां बूक धाडची विलेवारी हावें करिजाय. म्हाका वेक्तिगत जावन कोणा थावनयी कितेंच नाका आस्येता, पूण जे बूक हावें पर्गट केल्यात, ते सर्व म्हजेच्च म्हळ्ळेपरीं देखून हांव चडताव स्पर्ध्यांक, हावें पर्गट केल्ले बूक धाडल्यात. हें आयकल्ल्या/पळेल्ल्या थोड्यांनी, हे पुरसकाराच्या पाटल्यान धांवल्यात म्हळ्ळो बदनाम घालाय आस्येत. पूण सत सांगचें तर - आज पासोन आमी कसल्याय पुरसकाराक आशेवन वचोंक नांव वा वेचेय नांव. हें आमचें चिंताप आनी आमची जिण्येरीत.
आतां ह्या च्यार वर्सांनी आमी आमच्या तांकिचो वावर केला - भर्पूर मोगान आनी अभिमानान केला. आमीं एकेक बराप तिद्वून, टैप केलां - आमच्या कामा उपरांत मेळल्ल्या वेळांत. आतां आमचीं मिसांवां हेरां नक्कल कर्तात - तें संतोसच म्हण्येत. पूण दुर्भागपणांत आमच्या मोडकेंत शीजल्लें चोर्न थोडे दंदो चलयतात. आमचें चोर्न अपलें कर्चे थोडे आमचे मधें आसात. कोंकणेंत आसचीं चार बोडां. कितलेश्यांक बेकूफ कर्तीत हे? सभार लेखकांनी (स्वाभिमान आसच्या) म्हाका बरवन विचारलां ’वल्ली म्हजी काणी तुका धाडलेली तुवें कशें हेर पत्राक वा सायटीक धाडलीय?’. पूण हावें ताका समजायलें, जेदनां कोले वागाचो वेस घालन राज्वटकी चलयताना कोणें कितें कऱ्येता?. आनी असल्या बुर्नास कामाक पत्रिकोध्यम म्हणतात हे! व्हा व्हा!
पूण आमकां एक समधान आसा. आमी कोणायचेंय चोरुंक ना, फारुंक ना, कोणायकी नागवंक ना, बनावंक ना. आमी भुर्ग्यांक मिटाय वांटल्लेपरीं पुरसकार वांटुंक नांत वा मत-गत नातलेल्यांचो पंगड भांदुंक ना. आमी कसलेच्च हुद्दे दवरुंक नांत, विजिटिंग कार्डां छापुंक नांत, फेसतां आचरण करुंक नांत, धांग्रो मारुंक ना, मेल्ल्यांच्या नांवार पोयसो एकटांय करून गिळुंक ना, कोणा कोणाक हल्क करून इमेयलां धाडुंक नांत, आमचेंच हेरांनी वेलां, खेलां. पूण आमी आमचो वावर नितीन केला. आमी नांवा खातीर, माना खातीर, पुरसकारा खातीर कोणा कोणाक धुंपवंक वचोंक नांव. बरें या वायट - शीदा तोंडारच्च सांगलां आनी ह्या खातीर थोडे अजून दुस्मान जाल्यात. पूण म्हाका ताचेर कसलोच पश्चाताप ना - कोणा कोणाच्या सुक्या सयलापा खातीर आमी आमच्या तत्वांसवें राजी करून जियेवनांव. माफ करा - तुमकां हीं उत्रां हांकारी दिसतीत तर.
परत तुमची ताकडी धर्न हे मापा. कोणाच्या तकलेर शेण भरलां - तो तेच्च तेकीद मापुंदी. कोणाच्या कट्ट्यांत कांय इल्लो अक्कल आसा, तो वोरावन मापुंदी.
अखेर कर्च्याधीं,
कांय थोड्या मयन्या थावन कितेंय बरंवचें म्हळ्यार कसलेगी कर्करे येताले. त्या तेकीद ह्या वर्सांत कामानिमतीं म्हजी संसार भंवडी चडली म्हणताता आसल्ली इल्ली आशा परत बावोन वेताली.
पूण हें मिसांव मुखारून वचाजय. उपरांतलें वेळाकाळाचे अधीन आसा!
सांगल्लेपरीं तुज्या ताकडेचें माप कितलें म्हण बिंदास सांगोंक दाक्षेनाका!
खाल्तेपणीं,
- वल्ली क्वाड्रस, अजेकार
